Từ phi công lái tiêm kích đến nhà Vua tự lái Boeing 737 đến thăm Việt Nam

Quốc vương Thái Lan Maha Vajiralongkorn trong buồng lái máy bay. Ảnh: Văn phòng Hoàng gia Thái Lan.

Quốc vương Thái Lan Maha Vajiralongkorn (Rama X) thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước lịch sử đến Việt Nam từ ngày 14 đến 16/9/2026, nổi bật với hình ảnh tự tay lái chuyên cơ chở Hoàng hậu đến Hà Nội. Sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên một vị quân chủ Thái Lan thăm chính thức Việt Nam trong nửa thế kỷ qua.

Khi chiếc Boeing 737-800 mang số hiệu Hoàng gia Thái Lan nhẹ nhàng chạm bánh xuống đường thoai thoải của sân bay quốc tế Nội Bài trong tiết trời thu Hà Nội, nhiều người chứng kiến không khỏi ngạc nhiên khi biết rằng ở vị trí Cơ trưởng - người vừa điều khiển hàng trăm tấn kim loại hạ cánh an toàn tuyệt đối - chính là vị Quốc vương 74 tuổi của Vương quốc Thái Lan.

Quốc vương Thái Lan Maha Vajiralongkorn và Hoàng hậu Suthep Vajrasudhabimalakshana đến Hà Nội ngày 14/9. Ảnh: TTXVN.

Tuy nhiên, với giới quan sát quân sự và hàng không quốc tế, hình ảnh này không phải là một chiêu trò truyền thông hay sự ngẫu hứng.Đó là kết quả tự nhiên của một hành trình tôi luyện khắc nghiệt kéo dài đúng nửa thế kỷ, đưa một vị hoàng tử nối ngôi đi qua các trường đào tạo sĩ quan gắt gao nhất phương Tây, trải qua những trận không kích biên giới rực lửa thập niên 1970, trước khi đặt chân vào buồng lái hàng không dân dụng với kỷ luật sắt đá.

Trường Duntroon và cuộc "thử lửa" nơi hoang dã Australia

Sinh ngày 28/7/1952 tại Điện Amphorn Sathan ở Bangkok, Hoàng tử Maha Vajiralongkorn ngay từ nhỏ đã mang trên mình sứ mệnh kế vị triều đại Chakri.

Khác với nhiều hoàng thân quốc thích châu Âu thời bấy giờ thường chọn các ngành học lịch sử hay nghệ thuật tại Cambridge hay Oxford, Hoàng tử được Quốc vương Bhumibol Adulyadej (Rama IX) định hướng dấn thân vào con đường quân sự chuyên nghiệp.

Sau khi hoàn thành chương trình trung học tại Anh ở hai ngôi trường giàu truyền thống King's Mead và Millfield, tháng 8/1970, Hoàng tử sang Australia chuẩn bị cho sự nghiệp binh nghiệp. Tháng 1/1972, ở tuổi 20, ông chính thức bước qua cổng Học viện Quân sự Hoàng gia Duntroon ở Canberra - ngôi trường vốn nổi tiếng với triết lý đào tạo sĩ quan "không có chỗ cho sự yếu đuối".

Tại Duntroon, Hoàng tử Vajiralongkorn không được hưởng bất kỳ đặc quyền hoàng gia nào. Ông sống trong ký túc xá quân đội, khoác lên mình bộ quân phục dã ngoại và tuân thủ lịch trình sinh hoạt từ 5 giờ sáng.

Những bài tập sinh tồn trong rừng rậm Australia, những chuyến hành quân đêm đeo ba lô nặng hàng chục kilôgam trong điều kiện thời tiết giá lạnh, cùng các bài kiểm tra thể lực cường độ cao đã nhào nặn nên một người lính thực thụ.

Song song với việc học quân sự do Lực lượng Quốc phòng Australia đảm nhiệm, Hoàng tử theo học chương trình Cử nhân Nhân văn tại Đại học New South Wales (liên kết với Duntroon).

Tháng 12/1975, ông tốt nghiệp với hàm Trung úy. Không dừng lại ở đó, năm 1976, ông tiếp tục tham gia khóa huấn luyện khắt khe cùng Lực lượng Đặc nhiệm Không quân Australia (SAS) tại Perth - nơi ông được huấn luyện các kỹ năng tác chiến đặc biệt, nhảy dù ban đêm và kỹ thuật đổ bộ đường không.

Quốc vương Thái Lan nổi tiếng với niềm đam mê bay lượn. Ảnh: Bangkok Post.

Những năm tháng "lửa thử vàng": Từ phi công tiêm kích F-5 đến chiến trường Na Kea

Trở về Thái Lan trong giai đoạn Đông Nam Á đầy biến động giữa thập niên 1970, Trung úy Vajiralongkorn chính thức gia nhập Không quân Hoàng gia Thái Lan. Mối duyên của ông với bầu trời nhanh chóng biến thành một sự nghiệp phi công quân sự chuyên nghiệp.

Để trở thành một phi công tiêm kích thực thụ, ông theo học hàng loạt khóa đào tạo nâng cao của Không quân Mỹ (USAF) tại các căn cứ không quân nổi tiếng. Ông học lái trực thăng Bell UH-1 Iroquois, máy bay huấn luyện T-37, trước khi làm chủ các dòng máy bay chiến đấu phản lực tốc độ cao như Northrop F-5A/B và sau đó là F-5E/F Tiger II.

Sự nghiệp quân sự của ông không chỉ diễn ra trên các sa bàn lý thuyết hay các buổi diễn tập. Trong giai đoạn từ năm 1976 đến 1978, Hoàng tử trực tiếp tham gia các chiến dịch quân sự ở vùng biên giới phía Đông Bắc Thái Lan.

Một trong những câu chuyện thực chiến nổi tiếng nhất diễn ra vào cuối năm 1976 tại khu vực huyện Na Kea, tỉnh Nakhon Phanom - một vùng núi hiểm trở nơi các lực lượng phiến quân hoạt động mạnh.

Khi một đơn vị bộ binh Thái Lan bị phục kích và rơi vào tình thế nguy cấp, Hoàng tử Vajiralongkorn đã trực tiếp lái chiếc trực thăng gunship bay thấp dưới làn đạn đối phương để yểm trợ hỏa lực, đồng thời chỉ đạo trực tiếp cuộc phản công từ trên không, giúp giải cứu đơn vị bị bao vây.

Quốc vương Thái Lan từng được rèn giũa với các loại máy bay chiến đấu. Ảnh: Bangkok Post.

Những năm tháng đối mặt với hiểm nguy trên chiến trường đã rèn giũa cho ông sự điềm tĩnh kỳ lạ trong buồng lái. Đến ngày 4/5/1994, với hàng nghìn giờ bay tích lũy, ông chính thức trở thành giáo viên và huấn luyện viên bay cho các phi công điều khiển tiêm kích F-5E/F của Không quân Hoàng gia Thái Lan.

Khi quân đội Thái Lan tiếp nhận các dòng tiêm kích hiện đại F-16 Fighting Falcon, ông cũng là một trong những phi công hàng đầu hoàn thành khóa huấn luyện chuyển loại.

Bước ngoặt hàng không dân dụng và kỷ luật của cột mốc 3.000 giờ bay

Nếu như việc một hoàng tử lái tiêm kích quân sự là điều thường thấy trong lịch sử các gia đình hoàng gia, thì việc chinh phục bằng lái máy bay thương mại chở khách cỡ lớn lại là một chương hoàn toàn khác biệt trong cuộc đời của Nhà vua Rama X.

Phi công quân sự và phi công thương mại sở hữu hai tư duy bay trái ngược: Phi công quân sự đòi hỏi sự linh hoạt, phản xạ cực nhanh và khả năng đẩy máy bay đến giới hạn kỹ thuật để tác chiến; trong khi phi công thương mại đòi hỏi sự tuân thủ quy trình tuyệt đối (SOP), tính toán nhiên liệu chi tiết và ưu tiên sự êm ái, an toàn cho hành khách lên hàng đầu.

Quốc vương Thái Lan Maha Vajiralongkorn (Rama X) thời trẻ, khi ông còn là Thái tử kế vị và đang phục vụ trong Lực lượng Không quân Hoàng gia Thái Lan (RTAF). Ảnh: Getty.

Năm 2004, một thỏa thuận hợp tác đặc biệt được ký kết ngày 9/8/2004 giữa Không quân Hoàng gia Thái Lan và Hãng hàng không Quốc gia Thai Airways International. Thái tử Vajiralongkorn chính thức ghi tên tham gia khóa đào tạo phi công thương mại chuyển loại sang dòng máy bay Boeing 737-400.

Trong suốt gần 2 năm, Thái tử gạt bỏ mọi công việc hoàng gia để đóng vai một "học viên phi công". Ông dành hàng trăm giờ trong các phòng tập mô phỏng (simulator) đắt đỏ, trải qua các bài kiểm tra áp lực như hỏng động cơ khi cất cánh, bay trong điều kiện bão tuyết hay hạ cánh khẩn cấp.

Tháng 6/2005, ông chính thức nhận huy hiệu bay (wings) của Thai Airways và trở thành Cơ trưởng dòng Boeing 737-400. Đến tháng 5/2009, ông cán mốc 3.000 giờ bay tích lũy trên các dòng máy bay thương mại — một con số đáng mơ ước đối với bất kỳ phi công chuyên nghiệp nào.

Trong nhiều năm sau đó, ông không chỉ lái chuyên cơ cho Hoàng gia mà còn trực tiếp cầm lái nhiều chuyến bay thương mại đặc biệt của Thai Airways, bao gồm các chuyến bay chở người hành hương Phật giáo hay các chuyến bay vận chuyển vật tư y tế cứu trợ thiên tai.

Thông điệp ngoại giao

Ngày 1/12/2016, ông chính thức kế vị vua cha Bhumibol Adulyadej, trở thành Quốc vương Rama X. Dù gánh vác trọng trách quốc gia của một vương quốc 70 triệu dân, niềm đam mê và kỹ năng hàng không của ông chưa bao giờ gián đoạn. Ông tiếp tục nâng cấp bằng lái lên các dòng máy bay thế hệ mới như Boeing 737-800.

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam từ ngày 14 đến 16/9 đánh dấu lần đầu tiên một vị Quân chủ Thái Lan thăm chính thức Việt Nam trong suốt nửa thế kỷ. Hình ảnh Quốc vương Maha Vajiralongkorn tự tay cầm lái chiếc chuyên cơ chở Hoàng hậu Suthida và đoàn đại biểu cấp cao hạ cánh xuống Hà Nội mang một ý nghĩa biểu tượng sâu sắc.

Đó không đơn thuần là một màn trình diễn kỹ năng hàng không cá nhân. Trong thế giới ngoại giao hiện đại, việc một nguyên thủ quốc gia tự tay lái chuyên cơ đưa đoàn đại biểu đến một nước chủ nhà là cử chỉ thể hiện sự trân trọng tuyệt đối, tính tự chủ và sự tin cậy chiến lược cao nhất.

Nhìn lại hành trình 50 năm - từ những ngày hành quân gian khổ ở học viện Duntroon, những chuyến bay xé gió trên không phận biên giới Na Kea, cho đến cú chạm bánh êm ái của chiếc Boeing 737 xuống Nội Bài - Quốc vương Maha Vajiralongkorn đã chứng minh rằng: Đằng sau vương miện hoàng gia là hình ảnh của một người lính, một phi công đã dành cả đời để rèn luyện và làm chủ bầu trời.