Từ thành Cổ Loa đến những Công trình Quốc phòng hiện đại - Bài 3: Tạo sức mạnh bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa (Tiếp theo và hết)

Dựng “thành đồng” trong chiến tranh công nghệ

Thế giới đang chứng kiến những biến đổi sâu sắc của môi trường an ninh toàn cầu cùng sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ quân sự. Vũ khí chính xác cao, trí tuệ nhân tạo, tác chiến điện tử, tác chiến không gian mạng, công nghệ vệ tinh và các phương tiện trinh sát đa tầng đang làm thay đổi căn bản phương thức tiến hành chiến tranh.

Yêu cầu củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc vì thế đặt ra những nhiệm vụ mới đối với ngành CTQP. Quy mô, khối lượng xây dựng lớn, yêu cầu về kết cấu, kỹ thuật và khả năng bảo vệ ngày càng cao. Địa bàn trải rộng, nhiều công trình nằm ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn phức tạp. Thiên tai và thời tiết cực đoan cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ, chất lượng thi công, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu khảo sát.

Trong điều kiện hiện nay, xây dựng CTQP cần được nhìn nhận với tầm nhìn rộng hơn và chiều sâu chiến lược lớn hơn. Đó không đơn thuần là xây dựng các công trình phục vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu hay bảo đảm hoạt động của lực lượng vũ trang mà thực chất là xây dựng thế trận bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Mỗi CTQP được quy hoạch và xây dựng hôm nay đều hướng tới những yêu cầu chiến lược lâu dài của đất nước. Hệ thống công trình phòng thủ trên các địa bàn trọng điểm, các tuyến biên giới, vùng biển, đảo, khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố và các hướng chiến lược quan trọng chính là những “điểm tựa vật chất” của thế trận quốc phòng toàn dân.

Cán bộ công trình quốc phòng khảo sát, xác định vị trí xây dựng công trình CT29, năm 2006. Ảnh do đơn vị cung cấp

Đó là sự chuẩn bị chủ động trong thời bình nhằm tạo ra khả năng phòng thủ vững chắc, tăng cường tiềm lực, phòng ngừa nguy cơ xung đột, đồng thời hạn chế thấp nhất khả năng bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Nhìn từ góc độ đó, mỗi CTQP hoàn thành không chỉ góp phần nâng cao sức mạnh quân sự mà còn là sự đầu tư cho hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của đất nước. Đây cũng là sự cụ thể hóa quan điểm kết hợp chặt chẽ quốc phòng với kinh tế, kinh tế với quốc phòng. Nhiều công trình mang tính lưỡng dụng được xây dựng trong thời gian qua không chỉ phục vụ nhiệm vụ quân sự, quốc phòng mà còn góp phần phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống của nhân dân, củng cố "thế trận lòng dân" và tăng cường khả năng phòng thủ của đất nước.

Cùng với yêu cầu chuẩn bị lâu dài, sự phát triển của vũ khí, phương tiện tác chiến đặt ra những đòi hỏi mới về khả năng bảo vệ của công trình. Trong các cuộc chiến tranh trước đây, công trình đã bảo đảm chỉ huy, che chở lực lượng, duy trì chi viện và cơ động. Trong điều kiện tác chiến hiện đại, những chức năng ấy tiếp tục được phát triển, gắn với yêu cầu duy trì hoạt động, hạn chế thiệt hại và khôi phục khả năng chiến đấu sau các đòn tiến công.

Theo Đại tá Đỗ Văn Viện, Bí thư Đảng ủy, Phó cục trưởng Cục CTQP (Binh chủng Công binh), chất lượng công trình có ý nghĩa quan trọng đối với bảo vệ cơ quan chỉ huy, mục tiêu trọng yếu, duy trì thông tin liên lạc và bảo đảm hậu cần, kỹ thuật. Tuy nhiên, hiệu quả bảo vệ phải được xem xét trong tổng thể phương án tổ chức lực lượng, bố trí thế trận và các biện pháp bảo đảm. Công trình vững chắc cần gắn với cách sử dụng phù hợp mới phát huy tốt giá trị trong điều kiện tác chiến hiện đại.

Điều đó đòi hỏi lực lượng CTQP phải tiếp tục đi trước một bước trong nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; làm chủ các công nghệ khảo sát, thiết kế, thi công hiện đại; ứng dụng mạnh mẽ mô hình thông tin công trình, trí tuệ nhân tạo, vật liệu mới và các giải pháp công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao chất lượng, độ bền vững và khả năng bảo vệ của CTQP trong điều kiện chiến tranh hiện đại. Đồng thời, cần tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, kỹ sư, chuyên gia có trình độ cao, bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực làm chủ khoa học, công nghệ hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; trong đó có nhiệm vụ xây dựng CTQP.

Viết tiếp bản hùng ca

Quản lý, xây dựng công trình chiến đấu là một nhiệm vụ quan trọng, nhằm củng cố thế trận, tăng cường tiềm lực quốc phòng, sức mạnh phòng thủ của đất nước. Đó cũng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của Binh chủng Công binh nói chung, Cục CTQP nói riêng. Trải qua 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành (7-11-1956 / 7-11-2026), các thế hệ cán bộ, kỹ sư của Cục CTQP đã không ngừng phấn đấu, vượt lên gian khổ, hy sinh, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Từ những năm tháng chiến tranh ác liệt đến thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, lực lượng CTQP luôn có mặt trên những địa bàn khó khăn, hiểm nguy nhất; từ trái tim đất nước lên biên cương, ra hải đảo, những người lính công trình đã âm thầm cống hiến trí tuệ, sức lực và cả máu xương để dựng xây nên những công trình chiến lược đối với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh của đất nước.

Những năm qua, bám sát yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Cục CTQP đã chủ động đề xuất với Bộ tư lệnh Công binh tham mưu cho Bộ Quốc phòng về quy hoạch, xây dựng CTQP trên các địa bàn chiến lược, gắn với xây dựng khu vực phòng thủ. Việc lựa chọn phương án xây dựng phải phù hợp với đặc điểm địa hình, địa chất và nhiệm vụ của từng địa bàn, đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài.

Khởi công xây dựng đường cơ động triển khai công trình CT29, năm 2006. Ảnh do đơn vị cung cấp

Cùng với công tác tham mưu, Cục chú trọng nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ trong khảo sát, thiết kế và hướng dẫn kỹ thuật thi công, nhất là đối với công trình ngầm, công trình đặc biệt. Các giải pháp kỹ thuật hướng tới nâng cao chất lượng công trình, bảo đảm an toàn, tiết kiệm vật tư, công sức bộ đội, từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao.

Đối với các công trình chỉ huy, bảo đảm hậu cần, kỹ thuật và phục vụ chiến đấu, chất lượng xây dựng gắn trực tiếp với khả năng bảo vệ con người, trang bị và duy trì hoạt động trong chiến đấu. Vì vậy, mức độ bảo vệ của từng công trình phải được xác định phù hợp với tính chất, nhiệm vụ và tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời bảo đảm bí mật, an toàn. Làm chủ kỹ thuật, tuân thủ quy trình thi công và kiểm soát chặt chẽ chất lượng là cơ sở để mỗi công trình phát huy hiệu quả, góp phần củng cố thế trận phòng thủ trên từng địa bàn.

Đồng thời, quán triệt chủ trương kết hợp kinh tế với quốc phòng, quốc phòng với kinh tế, Cục CTQP đã tham gia tích cực vào các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng của quốc gia. Các tuyến đường tuần tra biên giới, đường Trường Sơn Đông, các dự án đê kè biển, không chỉ có ý nghĩa chiến lược về quân sự mà còn đóng góp to lớn vào công cuộc phát triển kinh tế-xã hội, xóa đói giảm nghèo, đem lại cuộc sống bình yên, ấm no cho nhân dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Những thành tựu đó không chỉ góp phần nâng cao chất lượng, giá trị của CTQP mà còn khẳng định vai trò nòng cốt của lực lượng CTQP trong xây dựng tiềm lực quốc phòng, khu vực phòng thủ vững chắc và thế trận phòng thủ đất nước theo nghệ thuật quân sự đặc sắc Việt Nam.

Đại tá Nguyễn Đức Tài, Cục trưởng Cục CTQP (Binh chủng Công binh) khẳng định: Giá trị của CTQP không chỉ nằm ở số lượng hay quy mô công trình mà còn ở sự đóng góp vào thế trận quốc phòng toàn dân. Mỗi công trình hoàn thành là một điểm tựa trong hệ thống phòng thủ; mỗi dự án được triển khai đúng quy hoạch, bảo đảm chất lượng là một bước tăng cường tiềm lực, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng vũ trang. Từ bản vẽ đến công trường, trách nhiệm ấy theo người lính CTQP trong từng quyết định chuyên môn. Vui mừng về thành tích đã đạt được, tự hào về phẩm chất, bản lĩnh, tinh thần được tôi luyện, hun đúc trong 7 thập kỷ, cán bộ, chiến sĩ Cục CTQP hôm nay luôn nỗ lực và sẵn sàng nhận, hoàn thành tốt mọi nhiêm vụ được giao, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Từ thành Cổ Loa năm xưa đến những CTQP hiện đại hôm nay là một mạch nguồn lịch sử kiến tạo sức mạnh phòng thủ quốc gia. Tiếp nối trong dòng chảy ấy, lực lượng CTQP sẽ viết tiếp bản anh hùng ca thầm lặng của những người xây thế giữ nước bằng trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng cống hiến, vì sự vững mạnh, phát triển, trường tồn của dân tộc.