Từ thước đo hài lòng đến sự thuận tiện trong từng thủ tục

Khi dữ liệu dân cư phục vụ trực tiếp người dân

Nếu bài toán của cải cách hành chính là làm sao để người dân bớt phải đi lại, bớt chờ đợi, bớt lúng túng trước thủ tục, thì việc triển khai Đề án 06 trên địa bàn Hà Nội đang cho thấy một hướng đi rõ ràng: Đưa dịch vụ hành chính đến gần dân hơn, hướng dẫn người dân sử dụng tiện ích số và từng bước hình thành thói quen giải quyết thủ tục trên môi trường điện tử.

Ở nhiều xã, phường của Thủ đô, Đề án 06 không còn là khái niệm xa lạ. Người dân biết đến Đề án 06 qua những việc rất cụ thể: Làm căn cước cho trẻ em từ 6 đến dưới 14 tuổi; kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2; sử dụng VNeID khi thực hiện dịch vụ công; được cán bộ công an hướng dẫn bảo vệ dữ liệu cá nhân, cảnh giác với lừa đảo trực tuyến. Từ đó, chuyển đổi số trong lĩnh vực quản lý hành chính đã từng bước đi vào từng gia đình, từng trường học, từng khu dân cư.

Điểm dễ nhận thấy nhất trong thời gian qua là công an cơ sở đã chuyển từ chờ người dân đến làm thủ tục sang chủ động rà soát, hướng dẫn, hỗ trợ theo từng nhóm đối tượng. Với học sinh, lực lượng công an phối hợp với nhà trường để thu nhận hồ sơ căn cước, kích hoạt định danh điện tử; với người lao động, nhiều nơi bố trí thời gian tiếp dân linh hoạt; với người già yếu, người khuyết tật, cán bộ đến tận nhà để hỗ trợ.

Công an xã Trung Giã đẩy mạnh tích hợp tài khoản an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID. Ảnh: Công an cung cấp.

Tại Phúc Thọ và Tam Hưng, việc thu nhận hồ sơ căn cước, định danh điện tử cho công dân từ 6 đến dưới 14 tuổi được triển khai theo hướng sát cơ sở, giảm áp lực cho phụ huynh. Thay vì phải tự tìm hiểu quy trình, chuẩn bị hồ sơ rồi đưa con đến điểm làm thủ tục trong giờ hành chính, nhiều phụ huynh được thông tin trước, được hướng dẫn cụ thể và được hỗ trợ ngay tại địa bàn. Cách làm này vừa đẩy nhanh tiến độ thu nhận hồ sơ, vừa giúp phụ huynh hiểu rõ hơn lợi ích của căn cước, định danh điện tử trong học tập, khám chữa bệnh, giao dịch hành chính sau này.

Chị Vũ Thị Luận có con đang học tiểu học chia sẻ: “Trước đây nghe làm căn cước cho trẻ nhỏ tôi cũng băn khoăn vì sợ mất thời gian, thiếu giấy tờ. Nhưng khi được công an xã và nhà trường hướng dẫn cụ thể, mọi việc rất thuận lợi. Quan trọng nhất là mình hiểu được sau này nhiều thủ tục của con có thể thực hiện nhanh hơn”.

Tại Thượng Cát, việc hỗ trợ học sinh kích hoạt tài khoản định danh điện tử không chỉ là hoàn thành một chỉ tiêu kỹ thuật, mà còn góp phần chuẩn bị cho thế hệ công dân số. Khi học sinh, phụ huynh và giáo viên cùng được hướng dẫn sử dụng VNeID, nhận thức về dịch vụ công trực tuyến, dữ liệu cá nhân và trách nhiệm trên môi trường số cũng được nâng lên.

Công an phường Đống Đa làm thủ tục cấp căn cước cho người dân ngoài giờ hành chính. Ảnh: Công an cung cấp.

Ở Đống Đa, Khương Đình, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàn Kiếm, lực lượng công an phường tập trung tuyên truyền, vận động người dân sử dụng VNeID và tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Với những người trẻ, việc cài đặt, sử dụng ứng dụng có thể không khó; nhưng với người cao tuổi, người ít tiếp xúc công nghệ, sự hướng dẫn trực tiếp của cán bộ công an, tổ dân phố, đoàn thể có ý nghĩa rất lớn. Có người cần được chỉ từng thao tác, từ mở ứng dụng, đăng nhập, kiểm tra thông tin đến sử dụng các tiện ích cơ bản.

Anh Đỗ Việt Hưng, công dân phường Đống Đa cho biết, trước đây mỗi lần nghe nói đến dịch vụ công trực tuyến đều nghĩ “phức tạp, khó làm”. Sau khi được cán bộ công an khu vực hướng dẫn cài đặt, giải thích từng tiện ích, ông đã có thể tự tra cứu, sử dụng một số chức năng cơ bản trên VNeID.

Từ thuận tiện trong thủ tục đến niềm tin trong phục vụ

Hiệu quả của Đề án 06 không chỉ nằm ở việc số hóa dữ liệu hay cấp thêm tài khoản định danh điện tử, mà còn thể hiện ở cách người dân cảm nhận về sự phục vụ của cơ quan công an.

Tại Ô Diên, việc mở rộng thời gian tiếp dân buổi tối là một ví dụ thiết thực. Với nhiều người lao động, giờ hành chính trùng với thời gian làm việc, việc xin nghỉ để đi làm thủ tục không hề đơn giản. Khi công an xã bố trí tiếp dân ngoài giờ, người dân có thêm lựa chọn, giảm áp lực về thời gian.

Chị Nguyễn Thị Ly, công dân trên địa bàn cho biết: “Ban ngày tôi đi làm, xin nghỉ rất khó. Nay buổi tối vẫn được giải quyết thủ tục, tôi thấy rất thuận tiện. Không chỉ nhanh hơn mà còn thấy cán bộ công an thực sự chia sẻ với người dân lao động”.

Tại Long Biên, việc cán bộ công an đến tận nhà hỗ trợ người già yếu, người đi lại khó khăn làm căn cước tạo ấn tượng tốt trong nhân dân. Với những trường hợp này, nếu chỉ yêu cầu người dân đến trụ sở thì thủ tục sẽ trở thành trở ngại. Khi cán bộ chủ động mang thiết bị, hồ sơ đến tận nhà, cải cách hành chính trở nên gần gũi và nhân văn hơn.

Anh Trần Xuân Dũng, có mẹ được hỗ trợ làm căn cước tại nhà chia sẻ: “Mẹ tôi sức khỏe yếu, đi lại rất khó. Gia đình rất lo không biết làm thủ tục thế nào. Khi các đồng chí công an đến tận nhà hỗ trợ, hướng dẫn nhẹ nhàng, kiểm tra thông tin cẩn thận, chúng tôi rất yên tâm”.

Công an xã Yên Bài đẩy mạnh xây dựng mô hình "ba nhất-điểm giải quyết thủ tục hành chính ba nhất". Ảnh: Công an cung cấp

Tại Yên Bài, mô hình “ba nhất” - hướng tới giải quyết thủ tục nhanh, gọn, thuận tiện - cho thấy tinh thần cải cách phải được cụ thể hóa bằng quy trình rõ ràng. Người dân được hướng dẫn từ đầu, hồ sơ được kiểm tra kỹ, hạn chế việc bổ sung nhiều lần. Đây là điều người dân mong đợi nhất khi đến cơ quan hành chính: Biết cần làm gì, gặp ai, thời gian bao lâu và khi nào nhận kết quả.

Ở xã Đại Mỗ, việc tuyên truyền chuyển đổi số được gắn với bảo đảm an toàn thông tin. Đây là điểm rất quan trọng trong bối cảnh nhiều người dân sử dụng điện thoại thông minh, tài khoản ngân hàng, dịch vụ công trực tuyến nhưng chưa có đủ kỹ năng tự bảo vệ. Cán bộ công an không chỉ hướng dẫn cài đặt VNeID, mà còn nhắc người dân không cung cấp mã OTP, không truy cập đường link lạ, không làm theo yêu cầu của người tự xưng là cán bộ cơ quan nhà nước qua điện thoại. Nhờ vậy, Đề án 06 được triển khai không tách rời nhiệm vụ bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân trên không gian số.

Có thể thấy, ở mỗi địa bàn, Công an thành phố Hà Nội có một cách làm khác nhau, nhưng đều hướng đến cùng một mục tiêu: Dữ liệu phải “sống”, ứng dụng phải được người dân sử dụng, thủ tục phải thuận lợi hơn và cán bộ phải gần dân hơn. Đề án 06 vì thế không chỉ là nhiệm vụ về công nghệ, mà là quá trình thay đổi phương thức phục vụ.

Công an xã Ô Diên tiếp công dân buổi tối để đáp ứng nhu cầu của người dân về giải quyết thủ tục hành chính. Ảnh: Công an cung cấp

Từ các địa bàn Phúc Thọ, Tam Hưng đến Khương Đình, Đại Mỗ, Đống Đa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàn Kiếm đến Long Biên, Thượng Cát, Ô Diên, Yên Bài, Quảng Bị, Trung Giã, Trần Phú... những cách làm cụ thể ở cơ sở đang tạo nên hiệu quả chung: Người dân được tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, hiểu hơn về tiện ích số, chủ động hơn trong thực hiện thủ tục hành chính.

Khi một phụ huynh không còn phải nghỉ làm nhiều buổi để làm giấy tờ cho con; khi một người cao tuổi được làm căn cước tại nhà; khi một công nhân có thể đến trụ sở công an sau giờ làm; khi người dân biết sử dụng VNeID để giảm giấy tờ, thì Đề án 06 đã thực sự đi vào đời sống.

Sự chuyển biến ấy không ồn ào, nhưng bền bỉ. Từ những việc làm nhỏ, Công an thành phố Hà Nội đang góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, hiện đại, đồng thời củng cố hình ảnh người chiến sĩ công an Thủ đô tận tụy, trách nhiệm, gần dân, vì nhân dân phục vụ.