Từ thương trường tới nghị trường: Khi doanh nhân mang kỳ vọng vào chính sách

Tăng cường tiếng nói của khu vực sản xuất, kinh doanh

Hội đồng Bầu cử quốc gia đã công bố danh sách 500 người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI. Trong bức tranh đại diện rộng lớn đó, một điểm nhấn đáng chú ý là sự hiện diện của 23 doanh nhân, lãnh đạo doanh nghiệp.

Sự hiện diện của các doanh nhân cho thấy nghị trường đang tiếp nhận mạnh mẽ hơn lực lượng đến từ khu vực sản xuất, kinh doanh, những người trực tiếp vận hành nền kinh tế và đối mặt với các điểm nghẽn của thể chế.

Danh sách 23 doanh nhân bao gồm các lãnh đạo cấp cao của doanh nghiệp Nhà nước quy mô lớn, cùng với những người đứng đầu doanh nghiệp, tập đoàn tư nhân. Sự kết hợp này tạo nên một cấu trúc đại diện đa dạng, phản ánh tương đối đầy đủ các khu vực kinh tế.

Ông Nguyễn Như So, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Dabaco, tiếp tục có mặt tại Quốc hội khóa XVI. Ảnh: VPQH

Đáng chú ý, nhóm doanh nhân thế hệ 6X vẫn giữ vai trò chủ lực với những gương mặt kỳ cựu, có nhiều năm kinh nghiệm tham gia nghị trường. Ông Nguyễn Văn Thân (sinh năm 1955), Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, là đại biểu lớn tuổi nhất, tiếp tục trúng cử sau hai nhiệm kỳ trước. Ông trúng cử tại đơn vị bầu cử số 11, TP Hồ Chí Minh.

Cùng với đó, ông Nguyễn Như So (sinh năm 1957), Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Dabaco, tiếp tục có mặt tại Quốc hội khóa XVI, đánh dấu nhiệm kỳ thứ ba liên tiếp tham gia nghị trường. Ông từng là đại biểu Quốc hội các khóa XIV và XV, thuộc đoàn Bắc Ninh.

Ở lớp doanh nhân có kinh nghiệm nghị trường, ông Nguyễn Cao Sơn (sinh năm 1969), Chủ tịch Hội Doanh nhân tỉnh Phú Thọ, cũng tiếp tục được cử tri tín nhiệm. Ông từng tham gia Quốc hội các khóa XIII và XV, có nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp và xúc tiến thương mại.

Bên cạnh lớp doanh nhân kỳ cựu, Quốc hội khóa XVI ghi nhận sự tham gia của nhiều doanh nhân thế hệ 7X, 8X đang trực tiếp điều hành doanh nghiệp. Lĩnh vực công nghiệp - năng lượng ghi nhận sự hiện diện của Trung tướng Tào Đức Thắng (1973), Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel), trúng cử tại TP. Hồ Chí Minh; ông Lê Ngọc Sơn (sinh năm 1972), Chủ tịch hội đồng thành viên Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (PVN) và ông Phạm Văn Thanh (sinh năm 1972), Chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cũng trúng cử lần đầu tại TP. Hồ Chí Minh.

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel). Ảnh: Viettel

Cùng nhóm này còn có ông Trần Mạnh Huy, Chủ tịch Công ty cổ phần HTV Giải pháp Blockchain, trúng cử đại biểu Quốc hội thuộc đoàn TP Đà Nẵng. Ngoài ra còn có ông Nguyễn Văn Cảnh, bà Nguyễn Thị Thanh Bình, ông Vũ Hồng Quân, những doanh nhân đang hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế.

Đặc biệt, sự xuất hiện của doanh nhân thế hệ 9X Nguyễn Thế Duy (sinh năm 1994), Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Phó Tổng giám đốc Becamex IDC, tạo nên một dấu ấn mới. Ông là một trong những đại biểu trẻ nhất trong nhóm doanh nhân, trúng cử tại đơn vị bầu cử số 1.

Từ lời hứa nghị trường đến trách nhiệm trước cử tri

Nếu nhìn vào danh sách, sự gia tăng số lượng doanh nhân là điều dễ nhận thấy. Nhưng khi đi sâu vào chương trình hành động của từng đại biểu, một bức tranh rõ nét hơn về định hướng tham gia nghị trường bắt đầu hiện ra.

Ông Nguyễn Văn Thân đưa ra 4 trọng tâm trong chương trình hành động gồm tăng cường tiếp xúc cử tri; thúc đẩy hoàn thiện pháp luật theo hướng minh bạch, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh; giám sát cải cách hành chính, đầu tư công nhằm giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp; đồng thời theo dõi các vấn đề đô thị như giao thông, y tế, giáo dục, môi trường và phát triển nguồn nhân lực. Ông nhấn mạnh sẽ “nói đúng, làm thật và chịu trách nhiệm tới cùng”.

Ông Nguyễn Như So cho biết, trong hai nhiệm kỳ trước đã tham gia hoạt động lập pháp, giám sát và gắn bó với cử tri, đồng thời điều hành doanh nghiệp theo hướng gắn kinh doanh với trách nhiệm xã hội. Trong nhiệm kỳ mới, ông cam kết tiếp tục tăng cường tiếp xúc cử tri, tham gia hoàn thiện chính sách, thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo việc làm thông qua liên kết sản xuất và chuyển đổi số, đồng thời chú trọng an sinh xã hội và phát triển bền vững.

Ở nhóm doanh nhân thế hệ 7X, 8X, chương trình hành động mang tính cụ thể hơn theo từng địa bàn và lĩnh vực. Ông Trần Mạnh Huy định hướng chương trình hành động theo hướng kết hợp phát triển kinh tế với trách nhiệm xã hội, trong đó chú trọng hỗ trợ các nhóm yếu thế.

Ở lớp doanh nhân trẻ, ông Nguyễn Thế Duy cho biết sẽ tập trung vào các giải pháp an sinh xã hội gắn với quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp, đặc biệt là thúc đẩy nhà ở xã hội cho người lao động tại các đô thị và khu công nghiệp. Đồng thời, ông định hướng tham gia xây dựng chính sách liên quan đến hạ tầng đô thị, giao thông và phát triển bền vững, với cách tiếp cận gắn chính sách với thực tiễn triển khai.

Một điểm nhấn quan trọng là chương trình hành động của Trung tướng Tào Đức Thắng. Ông nêu rõ sẽ thực hiện đầy đủ trách nhiệm của người đại biểu nhân dân, đại diện trung thực cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân; giữ mối liên hệ chặt chẽ với cử tri, lắng nghe, tiếp thu và chịu sự giám sát của nhân dân.

Ông xác định mục tiêu góp phần nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đồng thời đóng góp thiết thực vào sự phát triển của TP Hồ Chí Minh. Để thực hiện mục tiêu đó, ông nhấn mạnh việc kịp thời kiến nghị tháo gỡ các vướng mắc, bất cập ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân; chủ động tham gia xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, quốc phòng, an ninh.

Bên cạnh đó, ông định hướng đề xuất các giải pháp phát triển mô hình thông minh, thúc đẩy chuyển đổi số trong y tế, giáo dục, hành chính công; tăng cường kết nối doanh nghiệp với trường đại học, viện nghiên cứu; hỗ trợ chuyển đổi việc làm, nâng cao thu nhập bền vững cho người dân đô thị.

Nhìn tổng thể, các chương trình hành động đều tập trung vào những vấn đề cốt lõi của nền kinh tế và xã hội, từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng, chuyển đổi số đến bảo đảm an sinh xã hội.

Sự hiện diện của 23 doanh nhân trong tổng số 500 đại biểu Quốc hội không chỉ tạo ra kỳ vọng, mà còn đặt ra yêu cầu rất cụ thể về trách nhiệm. Những cam kết đã được đưa ra đều gắn với những vấn đề lớn, có tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, nghị trường không đánh giá bằng lời nói, mà bằng kết quả cụ thể trong quá trình lập pháp, giám sát và quyết định chính sách.

Thực tế cho thấy, kinh nghiệm điều hành doanh nghiệp là một lợi thế, nhưng không tự động chuyển hóa thành năng lực nghị trường. Vai trò của đại biểu Quốc hội đòi hỏi sự cân bằng giữa lợi ích của các nhóm khác nhau trong xã hội, không chỉ riêng khu vực doanh nghiệp.

Vì vậy, thách thức lớn nhất đối với nhóm đại biểu doanh nhân không nằm ở việc tham gia nghị trường, mà ở khả năng biến chương trình hành động thành các đề xuất chính sách cụ thể, khả thi và có hiệu quả.

Việc tăng sự hiện diện của các doanh nhân, một mặt là sự kỳ vọng của cử tri vào việc đưa tiếng nói của thị trường vào quá trình hoạch định chính sách. Mặt khác là áp lực đối với chính các đại biểu khi phải thực hiện những cam kết đã đưa ra.

Văn Hoàng