Từ trưng bày sách đến thư viện lưu động

Học sinh Trường Tiểu học Hoằng Trạch (xã Hoằng Lộc) đọc sách tại xe ô tô thư viện lưu động.

Năm 2025, Thư viện tỉnh (thuộc Trung tâm Bảo tồn Di sản, Bảo tàng và Thư viện tỉnh) tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm lan tỏa tri thức của tỉnh. Nhiều hoạt động được thư viện triển khai theo cách gần gũi, thiết thực, bám sát các sự kiện chính trị - văn hóa của quê hương, đất nước và nhu cầu thực tế của bạn đọc. Đáng chú ý, những cuộc trưng bày, triển lãm sách, báo chuyên đề cho đến nay vẫn là “nhịp cầu” quen thuộc kết nối độc giả với dòng chảy lịch sử và thời cuộc.

Cũng trong năm vừa qua, Thư viện tỉnh đã tổ chức 16 cuộc trưng bày gắn với các ngày lễ lớn, sự kiện trọng đại, thu hút gần 7 nghìn lượt bạn đọc. Mỗi chuyên đề là một không gian mở, nơi những trang sách, báo, tư liệu, hình ảnh được sắp đặt công phu, kể lại câu chuyện về Đảng, về Bác Hồ, về truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc, về những chặng đường phát triển của quê hương, đất nước... Không chỉ dừng lại ở con số hàng nghìn bản tài liệu được giới thiệu, điều đọng lại chính là sự quan tâm, tìm đọc của đông đảo bạn đọc - từ cán bộ, công chức đến học sinh, sinh viên.

Đáng chú ý, các hoạt động hưởng ứng Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam (ngày 21/4) hàng năm cũng được tổ chức với nhiều điểm nhấn: trưng bày chuyên đề, tặng thẻ bạn đọc miễn phí, trao quà khuyến học, giao lưu cùng diễn giả... Những buổi trò chuyện về giá trị của sách không chỉ gợi mở phương pháp đọc hiệu quả mà còn gieo vào lòng các em nhỏ tình yêu với từng trang giấy. Văn hóa đọc vì thế từng bước trở thành những trải nghiệm cụ thể, sinh động.

Nếu như không gian thư viện là nơi nuôi dưỡng thói quen đọc đều đặn, thì những chuyến xe thư viện lưu động lại mang theo tinh thần sẻ chia tri thức đến với cộng đồng. Những năm gần đây, mỗi năm có hàng chục điểm phục vụ bằng xe ô tô thư viện lưu động được tổ chức tại các trường tiểu học, THCS trên địa bàn tỉnh. Ở mỗi điểm dừng chân, hình ảnh các em học sinh xếp hàng đọc sách, chăm chú đọc dưới bóng cây sân trường đã trở nên quen thuộc. Những cuốn truyện tranh, sách kỹ năng, lịch sử, khoa học khám phá... được các bạn nhỏ chuyền tay nhau, mở ra thế giới mới và vượt ra ngoài không gian lớp học.

Em Lê Khôi Nguyên (lớp 2A, Trường Tiểu học Hoằng Trạch, xã Hoằng Lộc) - 1 trong 6 thí sinh đoạt giải nhất vòng sơ khảo cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc năm 2025” chia sẻ: "Được đọc sách tại xe ô tô thư viện lưu động em cảm thấy rất vui. Lần đầu tiên em được tiếp cận nhiều cuốn sách và truyện hay. Nhờ đó em biết thêm nhiều điều mới lạ về thế giới xung quanh. Em mong xe thư viện lưu động sẽ đến trường em nhiều lần hơn nữa".

Song hành với đó là việc bổ sung và chuẩn hóa nguồn tài liệu cho thư viện xã, phường, trường học. Chỉ riêng năm 2025, Thư viện tỉnh đã bổ sung và hoàn thành chuẩn hóa tài nguyên thông tin trên 17,3 nghìn bản sách. Trong đó, có hàng nghìn bản ưu tiên luân chuyển về vùng sâu, vùng xa và thư viện trường học. Đằng sau những con số ấy là biết bao câu chuyện về những em nhỏ lần đầu được cấp thẻ bạn đọc, những sinh viên miệt mài tìm tài liệu cho đề tài nghiên cứu, những người lao động tranh thủ giờ nghỉ để đọc sách nâng cao hiểu biết.

Không chỉ phục vụ tại chỗ, các hoạt động trải nghiệm, kỹ năng sống cho thiếu nhi; phối hợp tổ chức cuộc thi đại sứ văn hóa đọc; tổ chức hội thi “Cảm nhận về sách” cho phạm nhân cũng được thư viện chú trọng tổ chức. Mỗi hoạt động là một cách tiếp cận khác nhau, nhưng cùng chung mục tiêu khơi dậy niềm yêu thích đọc sách và ý thức tự học suốt đời.

Chia sẻ về những kết quả đạt được, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản, Bảo tàng và Thư viện tỉnh Lê Thiện Dương cho biết: "Việc lan tỏa văn hóa đọc trong bối cảnh hiện nay đòi hỏi phải kết hợp giữa phương thức truyền thống và đổi mới cách tiếp cận. Từ các cuộc trưng bày chuyên đề đến hoạt động thư viện lưu động, tất cả đều hướng tới mục tiêu đưa sách đến gần hơn với người dân, đặc biệt là học sinh và người dân khu vực nông thôn, miền núi".

Trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, năm 2026 Trung tâm Bảo tồn di sản, Bảo tàng và Thư viện tỉnh sẽ tiếp tục tổ chức phục vụ xe ô tô thư viện lưu động và luân chuyển sách, báo tới thư viện các xã, phường, trường học và một số trại giam trên địa bàn tỉnh. Cùng với đó, xây dựng các tủ sách tại cơ sở, ưu tiên các bản, làng khu vực miền núi còn nhiều khó khăn. Mặt khác, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện chuyển đổi số nhằm tiến tới xây dựng thư viện điện tử, thư viện số. Tuy còn những khó khăn về kinh phí, hạ tầng, cơ sở vật chất... song công tác phát triển văn hóa đọc đang từng bước được chú trọng triển khai có hiệu quả.

Khi mỗi cuốn sách được mở ra, thêm một cánh cửa tri thức được khai mở. Và khi ngày càng nhiều cánh cửa như thế được mở rộng, văn hóa đọc sẽ không chỉ lan tỏa, mà còn bén rễ sâu bền trong từng gia đình, từng mái trường.

Bài và ảnh: Hoài Anh