Từ ứng dụng AI đến nâng năng lực số cho đội ngũ nhà giáo ở Phú Thọ

Trường THCS Sa Đéc ứng dụng công nghệ số trong dạy và học.

Đưa AI vào hoạt động chuyên môn

Chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra yêu cầu mới đối với năng lực nghề nghiệp của đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục. Tại Phú Thọ, một số cơ sở giáo dục đã chủ động tham gia tập huấn, sinh hoạt chuyên môn, từng bước đưa công nghệ và AI vào quản lý, dạy học.

Ngày 26/9, Trường Tiểu học Bình Xuyên (xã Bình Xuyên) tham gia chương trình tập huấn trực tuyến triển khai giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông do Sở GD&ĐT tỉnh Phú Thọ tổ chức.

Thông qua chương trình, cán bộ quản lý, giáo viên được tiếp cận các định hướng về giáo dục AI, cập nhật kiến thức và nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ trong hoạt động chuyên môn.

Giáo viên Trường Tiểu học Bình Xuyên tập huấn trực tuyến triển khai giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông do Sở GD&ĐT tỉnh Phú Thọ tổ chức.

Theo ông Bùi Quốc Bình - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bình Xuyên, giáo dục AI không chỉ là đưa công nghệ vào lớp học mà còn góp phần giúp học sinh hình thành tư duy sáng tạo, phát triển năng lực giải quyết vấn đề và biết sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm.

Từ hoạt động tập huấn, đội ngũ cán bộ, giáo viên Trường Tiểu học Bình Xuyên có thêm điều kiện tiếp cận, khai thác công nghệ phục vụ quản lý và dạy học. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với giáo viên khi công nghệ số, AI ngày càng được ứng dụng sâu hơn trong hoạt động chuyên môn.

Tại Trường THCS Sa Đéc (phường Phú Thọ), việc nâng cao năng lực số được triển khai gắn với nhiệm vụ chuyên môn. Nhà trường đẩy mạnh giáo dục kỹ năng số, triển khai học bạ số và thực hiện các hoạt động nâng cao năng lực số cho học sinh theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.

Bà Phạm Thị Kiều Oanh - Hiệu trưởng Trường THCS Sa Đéc cho biết, các tổ chuyên môn tập trung bồi dưỡng, sinh hoạt chuyên đề về ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá. Chuyển đổi số được gắn với đổi mới phương pháp dạy học, phát triển năng lực số cho giáo viên và học sinh, đồng thời chú trọng an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Cùng với đó, nhà trường tổ chức tập huấn cho giáo viên về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy và học tập; tuyên truyền để cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh nhận thức rõ hơn vai trò của chuyển đổi số trong giáo dục.

Nâng năng lực số từ thực tiễn dạy học

Thực tế tại Trường THCS Sa Đéc cho thấy, việc ứng dụng AI không chỉ dừng ở sử dụng công cụ trong giảng dạy mà đã được giáo viên gắn với nghiên cứu chuyên môn.

Từ thực tiễn giảng dạy, cô Cao Thị Thu Hằng, giáo viên Ngữ văn Trường THCS Sa Đéc (trước đây là Trường THCS Hà Lộc) có nghiên cứu “Dạy học Ngữ văn thời đại số: Trải nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại trường Trung học cơ sở Hà Lộc”, được giới thiệu trong Kỷ yếu tóm tắt Hội thảo quốc gia về khoa học giáo dục năm 2026.

Theo nghiên cứu của cô Hằng, trong học kỳ II năm học 2025 - 2026, tác giả khảo sát bằng phiếu hỏi trực tuyến toàn bộ 4 giáo viên tổ Ngữ văn và 158 học sinh thuộc 4 lớp thực nghiệm; đồng thời tổ chức dạy học thực nghiệm ở 4 lớp thuộc các khối 6, 7, 8, 9 và đối chiếu với 4 lớp đối chứng ghép cặp theo khối.

Nghiên cứu tập trung mô tả việc sử dụng 4 công cụ AI chủ đạo gồm ChatGPT, Google Gemini, Canva và NotebookLM để hỗ trợ dạy học đọc hiểu, viết, nói và nghe. Qua trải nghiệm thực tế, nghiên cứu bước đầu chỉ ra những thuận lợi, khó khăn của học sinh khi ứng dụng AI. Từ kết quả nghiên cứu, cô Thu Hằng cho rằng AI cần được ứng dụng có định hướng, phù hợp với đặc thù môn học.

Giáo viên Trường THCS Sa Đéc sinh hoạt chuyên môn chuyên đề "Trí tuệ nhân tạo AI trong dạy học".

“Ứng dụng AI trong dạy học Ngữ văn cần được triển khai có định hướng, phù hợp với đặc thù môn học. AI có thể hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy, giúp học sinh phát triển các kỹ năng đọc, viết, nói và nghe. Tuy nhiên, giáo viên và học sinh vẫn phải giữ vai trò trung tâm, AI chỉ là công cụ hỗ trợ. Việc ứng dụng công nghệ cần bảo đảm hiệu quả, có đạo đức và giàu tính nhân văn”, cô Hằng chia sẻ.

Từ thực tế tại các nhà trường cho thấy, nâng cao năng lực số và AI cho giáo viên cần gắn với hoạt động chuyên môn, thực hành và nghiên cứu từ chính quá trình dạy học. Giáo viên không chỉ biết sử dụng công cụ mà cần có khả năng lựa chọn, khai thác AI phù hợp với môn học và mục tiêu giáo dục.

Để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, một trong những nhiệm vụ đặt ra là nghiên cứu xây dựng bộ chuẩn và công cụ đánh giá năng lực chuyển đổi số, AI và đổi mới sáng tạo áp dụng cho nhà giáo, cán bộ quản lý ở các bậc học.

Thực tiễn triển khai tại Phú Thọ cho thấy, yêu cầu nâng cao năng lực công nghệ đang ngày càng gắn với hoạt động chuyên môn của đội ngũ. Việc gắn chuẩn năng lực, đánh giá, bồi dưỡng với thực hành tại nhà trường là cơ sở để giáo viên, cán bộ quản lý nâng cao năng lực số, AI và đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.