Từ vách tre vùng biên đến cánh cổng AI của Petrovietnam

Mang STEM lên vùng cao

Nhiều năm về trước, những thầy cô giáo “cắm bản” tại Phong Thổ, Lai Châu vẫn còn phải mượn vách tre của người dân để dựng lớp học tạm. Trong ký ức của những người miệt mài gieo chữ vùng cao như thầy Phùng Văn Ơn, khái niệm về một không gian học tập tiện nghi từng là một giấc mơ quá đỗi xa vời.

Thế nhưng, vào những ngày cuối tháng 9/2026, cũng tại vùng đất biên viễn này, thầy đã cùng 1.050 học sinh thuộc 8 dân tộc trên địa bàn, lãnh đạo tỉnh Lai Châu, lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cùng các đơn vị thành viên rút băng khánh thành phòng giáo dục thực hành công nghệ (STEM) hiện đại.

Phòng giáo dục thực hành công nghệ (STEM) tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Petrovietnam - Phong Thổ.

Phòng thực hành do Tổng công ty Thăm dò khai thác dầu khí (PVEP) tài trợ kinh phí, được đặt tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Petrovietnam - Phong Thổ vừa chính thức khai giảng năm học đầu tiên ngày 5/9/2026. Được xây dựng trên diện tích 6,15ha, trường có tổng mức đầu tư 280 tỷ đồng, trong đó, Petrovietnam tài trợ 245 tỷ đồng.

Nhà trường sở hữu hạ tầng đồng bộ gồm 30 lớp học lý thuyết, 16 phòng học bộ môn, khu nội trú cho 860 học sinh, nhà ăn, nhà đa năng, bể bơi và các hạng mục phụ trợ đạt chuẩn quốc gia.

Với một người đã có hơn 25 năm gắn bó với giáo dục Lai Châu, thầy Ơn, trên cương vị Hiệu trưởng nhà trường khẳng định, phòng giáo dục thực hành STEM là cầu nối tri thức hiện đại giúp các em học sinh vùng biên giới được tiếp cận với khoa học công nghệ, khơi dậy tư duy sáng tạo, năng lực thực hành và khát vọng vươn lên.

Chỉ sau gần một tuần được các giảng viên đến từ Trường Đại học Dầu khí Việt Nam (PVU) hướng dẫn, em Lý Hồng Vân cùng các bạn đã bắt đầu tự lập trình trên máy tính và xây dựng mô hình cổng trường học thông minh.

Từ những thao tác lập trình ban đầu, nhóm học sinh đã hoàn thành mô hình cổng trường có tích hợp hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) nhận diện khuôn mặt, hướng tới việc tự động ghi nhận học sinh ra vào trường.

Các giảng viên PVU cho biết, thời gian trực tiếp hướng dẫn mới khoảng nửa tuần nhưng học sinh tiếp thu nhanh và có thể tự thực hiện các bước lập trình để hoàn thiện mô hình.

Ông Trần Quang Dũng, Phó bí thư thường trực Đảng ủy Petrovietnam coi đây là sự đầu tư chiều sâu về “phần mềm” tri thức. Theo ông, việc đưa công nghệ STEM, các mô hình khoa học và bài học thực hành năng lượng lên vùng biên giới Phong Thổ là lời khẳng định: Học sinh vùng cao hoàn toàn có quyền và có điều kiện tiếp cận với công nghệ hiện đại nhất như học sinh các đô thị lớn.

Tìm hiểu về mô hình cổng thông minh do chính các em học sinh lập trình dưới sự hướng dẫn của các giảng viên Trường Đại học Dầu khí Việt Nam (PVU).

Điểm khởi đầu cho một cam kết dài hạn của Petrovietnam

Với Petrovietnam, đây là công trình đầu tiên trên cả nước hiện thực hóa Thông báo 81-TB/TW của Bộ Chính trị về đầu tư trường phổ thông nội trú tại 248 xã biên giới đất liền, đồng thời là một điểm trong chương trình mở rộng mạng lưới giáo dục STEM mà Tập đoàn đang triển khai trên toàn quốc.

Tháng 9/2025, Petrovietnam khởi động chương trình STEM Innovation Petrovietnam với định hướng kiến tạo tương lai xanh. Chỉ trong 100 ngày, 108 phòng giáo dục thực hành công nghệ đã được triển khai tại 34 tỉnh, thành phố.

Với PetroVietnam, thiết bị phải đi liền với năng lực con người. Lãnh đạo Petrovietnam chia sẻ, khó khăn lớn nhất là làm sao để những phòng học hiện đại ấy thực sự “sống”, được khai thác thường xuyên, đúng mục tiêu và bền vững.

Giải pháp tập đoàn này đặt ra được gói gọn trong bốn chữ “cùng”: cùng đầu tư, cùng đào tạo, cùng kết nối và cùng phát triển.

Trong đó, công tác đào tạo giáo viên về trí tuệ nhân tạo (AI), vạn vật kết nối, robot, chuyển đổi số, lớp học thông minh và phương pháp xây dựng bài học STEM được đưa thành một cấu phần bắt buộc ngay từ đầu. Kết hợp với đó là chuỗi 21 hội thảo chuyên đề được lên kế hoạch liên tục trong năm 2026 nhằm biến người thầy thành hạt nhân làm chủ công nghệ.

Với Petrovietnam, thiết bị hiện đại phải đi liền với năng lực con người.

Cách tổ chức này cũng gắn với định hướng tại Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó, doanh nghiệp được khuyến khích tham gia sâu hơn vào quá trình tạo lập nguồn lực và năng lực công nghệ.

Để việc học tập số thực sự phổ cập, Petrovietnam đang góp phần kiến tạo một hệ sinh thái đồng bộ. Nhà nước ban hành cơ chế, ngành giáo dục định hướng chuyên môn, nhà trường tổ chức thực hiện còn doanh nghiệp đóng góp nguồn lực và đưa thực tiễn sản xuất thông minh vào bài học.

Thông qua việc kiên trì xây dựng hệ sinh thái giáo dục công nghệ từ những vùng biên giới xa xôi nhất, lãnh đạo Petrovietnam khẳng định: "Việc hoàn thành xây dựng ngôi trường khang trang 245 tỷ đồng và khánh thành phòng giáo dục thực hành STEM mới chỉ là điểm khởi đầu cho một cam kết đồng hành dài hạn và trách nhiệm trọn vẹn của Petrovietnam đối với sự nghiệp giáo dục nơi biên cương Tổ quốc".