Tư vấn hướng nghiệp cho học sinh phổ thông

Học sinh Trường PTDT nội trú tỉnh tham gia Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp năm 2026.

Thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, tỉnh Sơn La quyết liệt chỉ đạo các cơ sở giáo dục đổi mới nội dung, hình thức giáo dục hướng nghiệp (GDHN). Đối với cấp THCS và THPT, thời lượng GDHN chiếm từ 20-30% trong số 105 tiết/năm của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp đang được các nhà trường triển khai trong chương trình năm học. Ngoài ra, trong 35 tiết Giáo dục địa phương ở các cấp học, ngoài các giờ dạy về văn hóa, lịch sử, địa lý… còn có nội dung về kinh tế, hướng nghiệp địa phương. Giáo viên tập trung liên hệ thực tiễn về kinh tế của tỉnh gắn với các ngành nghề, lĩnh vực đang phát triển, làm cơ sở định hướng nghề nghiệp cho học sinh theo năng lực, sở trường và điều kiện thực tế mỗi người.

Giờ học tại Trường THPT Quỳnh Nhai.

Cô giáo Phùng Ngọc Thùy Linh, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Quỳnh Nhai, thông tin: Thầy cô giáo thường tích hợp định hướng nghề nghiệp cho học sinh trong các môn học ngay từ đầu cấp để các em có thể lựa chọn tổ hợp môn thi tốt nghiệp phù hợp năng lực, sở trường gắn với lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai. Bên cạnh đó, nhà trường duy trì 1-2 cuộc ngoại khóa kết hợp hướng nghiệp/năm, phối hợp với các trường đại học, doanh nghiệp uy tín tổ chức tư vấn hướng nghiệp. Hằng năm, trên 30% học sinh lớp 12 của trường lựa chọn thi tuyển vào các trường đại học, số còn lại lựa chọn học nghề và tìm kiếm việc làm phù hợp.

Cùng với các tiết học GDHN, mỗi năm, các nhà trường tổ chức tối thiểu một hoạt động hướng nghiệp quy mô, có sự phối hợp với các cơ quan, đoàn thể, đơn vị liên quan và các trường đại học, cao đẳng, doanh nghiệp uy tín. Thông qua tư vấn, học sinh được tiếp cận, tìm hiểu thực tế về xu hướng việc làm, thị trường lao động, có khả năng học hỏi, đưa ra nhận định cho bản thân về định hướng nghề nghiệp trong tương lai.

Học sinh Trường THCS và THPT Nguyễn Du tham gia Ngày hội việc làm năm 2026.

Em Tòng Thị Phương Linh, học sinh lớp 12, Trường THCS và THPT Nguyễn Du, phường Chiềng An, chia sẻ: Ngay từ năm lớp 10, chúng em đã được định hướng về lựa chọn khối học và các tổ hợp môn học phù hợp với năng lực, sở trường để xác định sớm lộ trình học tập, sẵn sàng cho việc chọn nghề, chọn trường sau tốt nghiệp THPT, dù là tiếp tục học lên đại học hay học nghề.

Đối với học sinh cấp THCS, hoạt động GDHN cũng được triển khai từ sớm thông qua chương trình tích hợp và các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo chủ đề. Với các hoạt động tự đánh giá năng lực, sở thích, cá tính và tìm hiểu thông tin về các lĩnh vực nghề nghiệp trong xã hội, hoạt động này giúp học sinh hình thành tư duy thực tế về định hướng nghề nghiệp, từ đó, có cơ sở vững chắc để thực hiện việc phân luồng sau tốt nghiệp THCS, lựa chọn mô hình học tập tiếp theo (THPT, giáo dục thường xuyên hoặc đào tạo nghề).

Thầy trò Trường TH&THCS Chiềng Xôm trong một hoạt động ngoại khóa.

Cô giáo Vũ Thị Thanh Hằng, Hiệu trưởng Trường TH&THCS Chiềng Xôm, phường Chiềng An, cho hay: Nhà trường đã phối hợp chặt chẽ với phụ huynh, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và chính quyền địa phương để giúp học sinh có thêm thông tin và trải nghiệm thực tế về nghề nghiệp, phù hợp với điều kiện địa phương. Qua đó, học sinh cơ bản hưởng ứng tích cực, tham gia đầy đủ các hoạt động, bước đầu có định hướng về con đường học tập, nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp THCS.

Giờ học môn Giáo dục địa phương tại Trường Trung học cơ sở Lê Quý Đôn, phường Tô Hiệu.

Sở Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng kế hoạch tham mưu triển khai thực hiện Thông tư 16/2026/TT-BGDĐT ngày 24/3/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Quy định về hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục. Đây là văn bản pháp lý quan trọng gồm 6 chương, 21 điều, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo điều kiện hướng nghiệp và phân luồng học sinh. Thông tư xác định rõ trách nhiệm của các bên liên quan, từ nhà trường đến doanh nghiệp, nhằm tạo ra một hệ sinh thái giáo dục kết nối chặt chẽ với thị trường lao động. Cùng với đó, triển khai các giải pháp trọng tâm về số hóa công tác hướng nghiệp, bồi dưỡng chuyên sâu cho giáo viên về kỹ năng tư vấn, nắm bắt tâm lý học sinh và cập nhật kiến thức về Thông tư 16/2026/TT-BGDĐT; tăng cường phối hợp xây dựng chương trình trải nghiệm, tư vấn hướng nghiệp phù hợp cho học sinh.

Giáo dục hướng nghiệp có vai trò quan trọng, mang lại hiệu quả và giá trị thiết thực đối với mỗi học sinh. Với sự quan tâm, chú trọng của ngành Giáo dục và Đào tạo cùng sự chủ động của các nhà trường, học sinh Sơn La sẽ được trang bị "hành trang" để tự tin lựa chọn nghề nghiệp, đóng góp sức trẻ vào công cuộc xây dựng quê hương, đất nước./.