Từ vụ kiện của Toyota đến sự ra đời của động cơ do Geely tự phát triển

Ảnh: Han-wen Liu.

Sau 6 tháng đầu năm nay, Geely đã cùng với BYD và Chery đại diện cho ngành công nghiệp ôtô Trung Quốc trong danh sách 10 nhà sản xuất ôtô sở hữu thị phần lớn nhất toàn cầu.

Đứng đầu danh sách vẫn là cái tên quen thuộc Toyota, sở hữu 11% thị phần ôtô toàn cầu và tạo khoảng cách khá xa so với con số 4,6% thị phần mà Geely đang nắm giữ.

Dù vậy, không quá lời khi cho rằng sự hiện diện của Geely trong danh sách nói trên một phần xuất phát từ vụ kiện mà Toyota đệ trình lên Tòa án Nhân dân Trung cấp số 2 Bắc Kinh hồi năm 2003.

Từ vụ kiện của Toyota

Được biên soạn bởi tác giả Lục Đào và dịch giả Thu Hiền, cuốn "Lý Thư Phúc - Thời Thế Tạo Nên Tôi" của Nhà xuất bản Thế giới và Alpha Books dành ra một phần nội dung để kể lại vụ kiện giữa Toyota với Geely cũng như hành trình nhà sản xuất ôtô Trung Quốc này phát triển động cơ CVVT của riêng mình.

"Toyota kiện Geely vi phạm quyền sở hữu trí tuệ: logo của Geely Meiri trông quá giống logo 'đầu trâu' của Toyota, hơn nữa Geely còn sử dụng từ 'Toyota' trong quá trình quảng bá bán hàng. Logo Geely đã sử dụng suốt 5 năm, nhưng đúng lúc Geely dần lớn mạnh, Toyota đã ra tay", tác giả Lục Đào viết trong sách.

Logo của Geely Meiri (bên phải) được cho là mang nhiều nét tương đồng logo Toyota (bên trái). Ảnh: Citroenvie.

Theo nội dung sách, vụ kiện này có nguồn cơn sâu xa từ thỏa thuận mua bán động cơ 8A giữa Toyota và Geely. Nhà sản xuất ôtô Trung Quốc lắp động cơ 8A trên xe của mình và bán ra với giá rẻ hơn cả dòng xe Xiali Thiên Tân, tạo ra áp lực cạnh tranh không nhỏ.

Quay trở lại với vụ kiện, quyển "Lý Thư Phúc - Thời Thế Tạo Nên Tôi" ghi nhận ngày 6/8/2003 là thời khắc quan trọng trong lịch sử sở hữu trí tuệ của ngành ôtô Trung Quốc.

"Tại Tòa án Nhân dân Trung cấp số 2 Bắc Kinh, Toyota đã liệt kê hàng loạt tội trạng của Geely, chỉ ra rằng xe Meiri do Geely sản xuất sử dụng logo giống hệt xe Toyota, và sử dụng từ 'Toyota' để quảng bá khi bán hàng", sách của tác giả Lục Đào có đoạn.

Kết quả, thẩm phán tuyên án Geely thắng kiện. Toyota bị bác yêu cầu bồi thường 14 triệu NDT (tương đương khoảng 3 triệu USD theo tỷ giá hiện tại, có tính đến yếu tố lạm phát). Không những vậy, nhà sản xuất ôtô Nhật Bản còn bị buộc chi trả 80.000 NDT án phí.

Logo giành chiến thắng trong cuộc thi thiết kế và từng được Geely sử dụng trong giai đoạn 2008-2014. Ảnh: Geely.

Về phần mình, Chủ tịch Lý Thư Phúc tuyên bố từ bỏ luôn việc sử dụng logo cũ của Meiri. Quyển "Lý Thư Phúc - Thời Thế Tạo Nên Tôi" thuật lại rằng vào năm 2007, Geely đã phát động một chiến dịch thiết kế logo mới.

Kết quả, tác phẩm với thông điệp "Thước khởi Đông Phương, hùng thị hoàn vũ" (tạm dịch "chim thước bay lên từ phương Đông, ngạo nghễ ngắm nhìn vũ trụ") đã được lựa chọn. Logo này ra mắt lần đầu tại Đại học Geely Bắc Kinh, trước khi đồng hành cùng nhà sản xuất ôtô Trung Quốc trong giai đoạn 2008-2014.

Đến động cơ tự phát triển

Nhờ sự ổn định có được từ những chiếc Geely gắn động cơ 8A mua của Toyota Thiên Tân, Lý Thư Phúc đã cùng Geely thành lập và mở rộng quy mô đội ngũ nghiên cứu, phát triển động cơ cho riêng mình. Từ hơn chục người, số lượng thành viên tăng lên hàng trăm và sau cùng đạt đến hơn một nghìn người.

"Geely tự chế tạo động cơ, hoàn toàn là bị dồn vào đường cùng", quyển sách thuật lại lời Chủ tịch Lý Thư Phúc trong lễ khởi động động cơ CVVT của Geely diễn ra vào ngày 8/8/2006.

Sự kiện này cùng với động thái mua lại thương hiệu xe sang Volvo của Thụy Điển từ tay Ford được xem là những viên gạch quan trọng, tạo nền tảng để Geely tiến nhanh và trở thành một trong những cái tên nổi bật hàng đầu ngành công nghiệp ôtô Trung Quốc.

Sách "Lý Thư Phúc - Thời Thế Tạo Nên Tôi" do Nhà xuất bản Thế giới và Alpha Books phối hợp thực hiện. Ảnh: Alpha Books.

Tại Việt Nam, Lynk & Co có thể xem là thương hiệu thuộc sở hữu Geely đầu tiên trình làng khách hàng, dù Volvo trên thực tế đã có mặt từ khá lâu.

Sau đó, "gia đình" Geely dưới quyền phân phối của Tasco đón thêm các thương hiệu mới, bao gồm Geely và Lotus, hay sắp tới cả Zeekr cũng đã sẵn sàng gia nhập.

Riêng thương hiệu Geely tại thị trường Việt Nam hiện có khá nhiều mẫu xe thuộc đa dạng phân khúc, kiểu loại hệ truyền động. Số này gồm những cái tên như Geely Coolray, Geely EX2, Geely EX 5 thuần điện và PHEV, Geely Okavango và Geely Monjaro.

Thành công của các thương hiệu ôtô Trung Quốc tại Việt Nam vẫn còn là câu hỏi cần thêm thời gian để trả lời. Dẫu vậy, việc Geely cùng với 2 nhà sản xuất ôtô khác của Trung Quốc góp mặt trong danh sách 10 nhà sản xuất ôtô lớn nhất thế giới phần nào cho thấy xe Trung Quốc đang dần trở thành thế lực mà các đối thủ rất cần phải dè chừng.