Từ ý kiến chuyên gia: Kết nối giao thông đến Sân bay Long Thành là 'mẫu số chung' gây thất vọng

Một Thế Giới đã thực hiện phỏng vấn các chuyên gia, luật sư xung quanh vấn đề dư luận đang quan tâm về dự án Sân bay Long Thành sau phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm có đề cập đến dự án tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam sáng ngày 25.2.2026.

Các ý kiến, tuy còn có những điểm bất đồng và tranh cãi, nhưng lại có một “mẫu số chung” thống nhất rất cao. Đó chính là vấn đề giao thông kết nối đến Sân bay Long Thành, được cho rằng đang bất cập, lệch pha, và là yếu tố chính gây trở ngại để phát huy việc khai thác, vận hành sân bay tỉ USD Long Thành một cách hiệu quả. Và, đó cũng chính là "mẫu số chung" gây thất vọng lớn trong dư luận.

Kết nối giao thông tối ưu nhất là metro

Trao đổi với Một Thế Giới, luật sư Nguyễn Tiến Lập - Thành viên Văn phòng luật sư NHQuang và Cộng sự, Trọng tài viên Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam - cho rằng, dư luận về dự án Sân bay Long Thành đang nổi lên hai vấn đề: Thứ nhất là hiệu quả kinh tế của dự án, cho dù đã gần xong, vẫn chưa rõ. Thứ hai, nghiêm trọng hơn, đó là cho dù sân bay có xây xong thì cũng chưa chắc khai thác thương mại được do thiếu kết nối giao thông phù hợp.

Luật sư Nguyễn Tiến Lập-Thành viên Văn phòng luật sư NHQuang và Cộng sự, Trọng tài viên Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam.

Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, nếu kết quả đầu ra không đạt được, câu hỏi cần đặt ra là liệu đó có phải là một dự án đầu tư thật sự bài bản không.

PGS-TS Nguyễn Thiện Tống, người hơn 10 năm trước đã có những phản biện với phương án đưa ra là mở rộng Sân bay Tân Sơn Nhất, cải tạo Sân bay Biên Hòa thành lưỡng dụng, và nâng cấp Sân bay Cần Thơ thay vì xây dựng Sân bay Long Thành.

Tuy nhiên, trước thực tế dự án Sân bay Long Thành đã sắp về đích xây dựng giai đoạn 1 và đón chuyến bay thương mại đầu tiên, ông tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống cho rằng “nếu giải quyết giao thông đi Long Thành thì metro là cái là ưu tiên nhất”, tất nhiên sẽ phải chi phí rất lớn cho việc xây dựng metro.

PGS-TS Nguyễn Thiện Tống

Ý kiến của PGS-TS Nguyễn Thiện Tống trên thực tế cũng đã được nhiều ý kiến và cả dư luận đồng tình và đề cập trong thời gian qua. Tuy nhiên, các tuyến giao thông kết nối hiện hữu (đã hình thành) đến Sân bay Long Thành hầu hết chỉ là giao thông đường bộ, với tình trạng ùn tắc giao thông ở những mức độ khác nhau thường, không đáp ứng được yếu cầu về mặt thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM (cũ) đến Sân bay Long Thành chỉ mất khoảng từ 20-30 phút.

Đồng bộ kết nối giao thông, và không chỉ tính cho TP.HCM

Tâm điểm của việc kết nối giao thông đến Sân bay Long Thành được đề cập nhiều nhất trong thời gian qua là tuyến metro từ trung tâm TP.HCM (cũ) đến Sân bay Long Thành. Sân bay Long Thành không phải là dự án của riêng Đồng Nai hay TP.HCM, mà là dự án liên vùng, tầm quốc gia.

Chính vì thế, kết nối giao thông đến Sân bay Long Thành phải được hoạch định và xây dựng với tư duy liên vùng, cùng với đa nền tảng kết nối.

Đầu tiên, trục TP.HCM - Long Thành phải được ưu tiên đặc biệt, ngoài cao tốc còn phải tính đến đường sắt đô thị, kết nối nhanh, để thời gian di chuyển từ trung tâm thành phố ra sân bay ở mức 20-30 phút.

Tiến sĩ Trần Đình Thiên

Hơn thế nữa, kết nối giao thông với Sân bay Long Thành cần đồng bộ thêm các tuyến như Sân bay Long Thành đến Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương. Sân bay Long Thành đặt cạnh cấu trúc cảng biển trung chuyển quốc tế và hệ thống logistics của toàn vùng Đông Nam Bộ, hàng hóa và hành khách phải đến được Long Thành mà không cần vòng qua nội đô TP.HCM.

Sự đồng bộ kết nối giao thông cũng cần mở tuyến để khu vực ĐBSCL đi thẳng đến Sân bay Long Thành mà không cần đi xuyên qua trung tâm TP.HCM. Cao tốc Bến Lức - Long Thành không chỉ là một tuyến đường, mà còn đóng vai trò là mắt xích quyết định trong cấu trúc giải tỏa giao thông vùng.

Tiến sĩ Trần Đình Thiên nhấn mạnh, Sân bay Long Thành chỉ thành công khi được đặt trong một hệ sinh thái liên vùng. Như vậy, vấn đề không phải chỉ là có đường nối, mà là đồng bộ hệ thống: cao tốc, đường sắt, vành đai, logistics. Khi đó, từ Quận 1 (TP.HCM cũ) ra sân bay phải là 20-30 phút; từ Vũng Tàu hay Bình Dương cũng phải ở một ngưỡng thời gian hợp lý. Chỉ khi đó, Long Thành mới thực sự là sân bay của cả vùng, chứ không phải một công trình nằm ngoài đô thị.

Thế Lâm (tổng hợp)