Tục cúng bò giải hạn của người dân tộc Mông trắng Cao Bằng

Cộng đồng người Mông tại Cao Bằng có trên 54.000 người với nhiều dòng họ cùng sinh sống, mỗi dòng họ mang những nét văn hóa riêng. Trong đó, người Mông trắng dòng họ Lầu bao đời nay vẫn gìn giữ nghi lễ cúng tổ tiên như một nét văn hóa tâm linh, thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng với tổ tiên và gắn kết các thế hệ trong dòng tộc. Nghi lễ này chỉ được thực hiện 3 lần trong đời cúng: đầu tiên là cúng gà trắng, tượng trưng bằng quả trứng; tiếp đến là lễ cúng lợn và cuối cùng là lễ cúng bò, nghi lễ lớn nhất, mang ý nghĩa hoàn tất việc báo hiếu và tiễn đưa người đã khuất về với tổ tiên.

Khu dân cư dòng họ Lầu tại xóm Sơn Hà, xã Thông Nông.

Khu dân cư dòng họ Lầu tại xóm Sơn Hà, xã Thông Nông.

Chuẩn bị cho nghi lễ cúng bò, bộ trang phục nữ tượng trưng cho linh hồn đến nhận lễ, bộ trang phục nam tượng trưng cho người dẫn bò về với tổ tiên.

Chuẩn bị cho nghi lễ cúng bò, bộ trang phục nữ tượng trưng cho linh hồn đến nhận lễ, bộ trang phục nam tượng trưng cho người dẫn bò về với tổ tiên.

Trước khi làm nghi lễ phải đọc thần chú quét nhà chuẩn bị đón linh hồn tổ tiên về lấy bò vào nhà.

Trước khi làm nghi lễ phải đọc thần chú quét nhà chuẩn bị đón linh hồn tổ tiên về lấy bò vào nhà.

Trong nghi lễ giao bò, con bò được buộc ở phía ngoài cửa chính, trước cửa cắm một cây nêu. Một sợi dây kết nối từ con bò được kéo qua cửa và buộc vào tay áo của người đại diện linh hồn đến nhận bò, mang ý nghĩa dẫn đường và bàn giao lễ vật theo quan niệm tâm linh của dòng họ.

Trong nghi lễ giao bò, con bò được buộc ở phía ngoài cửa chính, trước cửa cắm một cây nêu. Một sợi dây kết nối từ con bò được kéo qua cửa và buộc vào tay áo của người đại diện linh hồn đến nhận bò, mang ý nghĩa dẫn đường và bàn giao lễ vật theo quan niệm tâm linh của dòng họ.

Chuẩn bị cho nghi lễ cúng chính, thịt bò luộc chín được chia và sắp lễ theo đúng phong tục truyền thống.

Chuẩn bị cho nghi lễ cúng chính, thịt bò luộc chín được chia và sắp lễ theo đúng phong tục truyền thống.

Tiếng khèn, tiếng trống trong lễ cúng bò của dòng họ Lầu mang ý nghĩa kết nối tâm linh với tổ tiên.

Tiếng khèn, tiếng trống trong lễ cúng bò của dòng họ Lầu mang ý nghĩa kết nối tâm linh với tổ tiên.

Đối với dòng họ Lầu, lễ cúng lợn được thực hiện với 7 bát lễ, còn lễ cúng bò sử dụng 9 bát lễ, thể hiện sự trang trọng và ý nghĩa tâm linh trong nghi thức cúng tổ tiên.

Đối với dòng họ Lầu, lễ cúng lợn được thực hiện với 7 bát lễ, còn lễ cúng bò sử dụng 9 bát lễ, thể hiện sự trang trọng và ý nghĩa tâm linh trong nghi thức cúng tổ tiên.

Con cháu trong dòng họ được mời đến cùng nhau chứng kiến trình tự nghi lễ.

Con cháu trong dòng họ được mời đến cùng nhau chứng kiến trình tự nghi lễ.

Các bậc cha chú vừa cúng vừa dạy cho con cháu về bản sắc văn hóa của dòng họ.

Các bậc cha chú vừa cúng vừa dạy cho con cháu về bản sắc văn hóa của dòng họ.

Sau khi nghi lễ cúng bò kết thúc, phần thịt còn lại được chia thành từng phần để tiếp tục thực hiện lễ cúng thần cai quản gia sản. Nghi lễ này chỉ cúng với 5 bát lễ, mang ý nghĩa báo với thần linh rằng lễ cúng bò đã hoàn tất, đồng thời cầu mong thần tiếp tục phù hộ cho gia đình, con cháu mạnh khỏe, không ốm đau bệnh tật, gia súc gia cầm sinh sôi, phát triển đầy đàn.

Sau khi nghi lễ cúng bò kết thúc, phần thịt còn lại được chia thành từng phần để tiếp tục thực hiện lễ cúng thần cai quản gia sản. Nghi lễ này chỉ cúng với 5 bát lễ, mang ý nghĩa báo với thần linh rằng lễ cúng bò đã hoàn tất, đồng thời cầu mong thần tiếp tục phù hộ cho gia đình, con cháu mạnh khỏe, không ốm đau bệnh tật, gia súc gia cầm sinh sôi, phát triển đầy đàn.

Kết thúc nghi lễ cúng, phần thịt lễ được chia cho anh em trong dòng họ để nướng và thưởng thức lộc tổ tiên để lại, gắn kết tình cảm gia đình, dòng tộc.

Kết thúc nghi lễ cúng, phần thịt lễ được chia cho anh em trong dòng họ để nướng và thưởng thức lộc tổ tiên để lại, gắn kết tình cảm gia đình, dòng tộc.

Lầu Hải

Nguồn Cao Bằng: https://baocaobang.vn/tuc-cung-bo-giai-han-cua-nguoi-dan-toc-mong-trang-cao-bang-3188226.html