Túi ngậm nicotine - sản phẩm 'không khói' chứa chất gây nghiện đang nhắm tới giới trẻ

Túi ngậm nicotine - “biến tướng” mới của ngành công nghiệp thuốc lá

Không có hình dáng của một điếu thuốc, cũng không cần thiết bị như thuốc lá điện tử, túi ngậm nicotine có vẻ ngoài khá đơn giản. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đây là những túi nhỏ được đặt giữa lợi và môi. Nicotine trong túi sẽ được giải phóng và hấp thu qua niêm mạc miệng. Sản phẩm thường chứa nicotine, hương liệu, chất tạo ngọt và một số chất phụ gia khác.

Cách sử dụng này khiến túi ngậm nicotine khác khá xa thuốc lá truyền thống. Sản phẩm không cần châm lửa, không tạo khói và người dùng có thể sử dụng mà những người xung quanh khó nhận biết. Đây cũng là những đặc điểm thường được khai thác để quảng bá sản phẩm. Túi ngậm nicotine được giới thiệu với các thông điệp như kín đáo, “không thuốc lá”, từ đó dễ tạo cảm giác ít nguy hiểm hơn. Tuy nhiên, WHO cảnh báo cách tiếp thị này có thể làm giảm nhận thức về nguy cơ, trong khi sản phẩm vẫn đưa nicotine vào cơ thể.

Theo WHO, nicotine là chất gây nghiện cao và có hại, đặc biệt đối với trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ khi não bộ vẫn đang phát triển. Tiếp xúc với nicotine ở tuổi vị thành niên có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển não bộ, trong đó có khả năng chú ý và học tập. Sử dụng nicotine từ sớm cũng có thể làm tăng nguy cơ lệ thuộc lâu dài và sử dụng các sản phẩm nicotine, thuốc lá khác sau này. Nicotine còn làm tăng nguy cơ tim mạch.

Đáng lo ngại, những đặc điểm khiến túi ngậm nicotine khác với thuốc lá truyền thống lại đang được sử dụng để tăng sức hấp dẫn của sản phẩm đối với người trẻ.

Báo cáo toàn cầu đầu tiên của WHO về túi ngậm nicotine, công bố tháng 5/2026, cho thấy sản phẩm này đang được quảng bá bằng nhiều hương vị, bao bì bắt mắt, mạng xã hội, người có ảnh hưởng và nhiều hình thức tiếp thị khác. Trong đó, hương vị là một yếu tố đáng chú ý. WHO ghi nhận trên thị trường có những sản phẩm mang hương vị như kẹo cao su, kẹo dẻo và nhiều loại hương vị phù hợp với thị hiếu giới trẻ. Đi cùng với đó là thiết kế nhỏ gọn, bao bì bắt mắt, khiến sản phẩm dễ được nhìn nhận như một món đồ tiêu dùng hiện đại hơn là sản phẩm cung cấp một chất có khả năng gây nghiện cao.

Tính “kín đáo” cũng trở thành điểm được khai thác để tiếp thị. Do túi nhỏ được đặt giữa môi và lợi, không tạo khói hay hơi, người sử dụng khó bị phát hiện hơn so với hút thuốc lá điếu hoặc thuốc lá điện tử. WHO cho biết có những nội dung quảng bá nhấn mạnh khả năng sử dụng sản phẩm kín đáo, kể cả tại những nơi không khói thuốc.

Mạng xã hội càng giúp các sản phẩm này tiếp cận người trẻ trên quy mô lớn. Theo WHO, hoạt động tiếp thị túi ngậm nicotine sử dụng người có ảnh hưởng, mạng xã hội và các nền tảng số; tài trợ cho những sự kiện hướng tới giới trẻ; đồng thời gắn sản phẩm với âm nhạc, thể thao, giao tiếp xã hội và phong cách sống. Cách quảng bá này đưa túi ngậm nicotine vào một không gian khác với hình ảnh tiêu cực vốn gắn với thuốc lá truyền thống. WHO cảnh báo các chiến thuật tiếp thị như vậy có thể khiến việc sử dụng nicotine trở nên bình thường hơn, làm giảm nhận thức về nguy cơ và thu hút người sử dụng mới, đặc biệt là thanh thiếu niên và người trẻ.

Sự phát triển nhanh của thị trường cho thấy túi ngậm nicotine không còn là sản phẩm xuất hiện ở quy mô nhỏ. Theo WHO, hơn 23 tỷ túi ngậm nicotine được bán lẻ trên toàn cầu trong năm 2024, tăng hơn 50% so với năm trước. Đến năm 2025, thị trường túi ngậm nicotine toàn cầu đạt giá trị gần 7 tỷ USD.

Những con số trên cho thấy thách thức không chỉ nằm ở sự xuất hiện của một sản phẩm nicotine mới, mà còn ở cách sản phẩm được thiết kế và tiếp thị. Khi nicotine được đặt trong một chiếc túi nhỏ, bổ sung những hương vị quen thuộc, khoác lên bao bì bắt mắt và có thể sử dụng kín đáo, người trẻ có thể dễ dàng đánh giá thấp nguy cơ của sản phẩm chứa chất gây nghiện này.

Bộ Y tế đề xuất đưa túi ngậm nicotine vào diện cấm

Tại Việt Nam, sự xuất hiện của túi ngậm nicotine đang đặt ra yêu cầu nhận diện và giải pháp ngăn chặn hiệu quả tác hại của những sản phẩm nicotine mới không còn mang hình thức quen thuộc của thuốc lá truyền thống.

Nếu thuốc lá truyền thống dễ nhận diện qua điếu thuốc và khói thuốc thì các sản phẩm mới ngày càng đa dạng về hình thức và cách sử dụng. Thuốc lá điện tử sử dụng thiết bị và dung dịch; thuốc lá nung nóng sử dụng thiết bị để làm nóng nguyên liệu; còn túi ngậm nicotine không cần thiết bị và cũng không tạo khói. Điểm chung là nicotine vẫn được đưa vào cơ thể.

Sự xuất hiện của túi ngậm nicotine và các sản phẩm nicotine mới đang đặt ra yêu cầu hoàn thiện quy định quản lý nhằm hạn chế nguy cơ tiếp cận, sử dụng trong giới trẻ.

Trong quá trình xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế đề xuất bổ sung, làm rõ khái niệm về các loại thuốc lá mới. Theo đó, “thuốc lá mới khác” bao gồm sản phẩm chứa nicotine dạng túi để ngậm, dạng hít, shisha và các sản phẩm chứa nicotine khác, trừ những nhóm đã được quy định riêng, thuốc dùng cho người hoặc sản phẩm được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt để cai nghiện thuốc lá.

Như vậy, túi ngậm nicotine được xác định thuộc nhóm “thuốc lá mới khác”, qua đó làm rõ phạm vi các sản phẩm mới. Đây cũng là nhóm sản phẩm nằm trong chính sách cấm toàn diện được Chính phủ thống nhất đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới khác.

Theo đề xuất, các hành vi bị cấm gồm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp và sử dụng các sản phẩm này.

Theo Bộ Y tế, việc bổ sung, làm rõ các khái niệm nhằm bảo đảm tính thống nhất của pháp luật, đồng thời xác định rõ phạm vi các sản phẩm mới để tổ chức thực hiện các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Thực tế trên thế giới cho thấy đây không phải vấn đề riêng của Việt Nam. Khi công bố báo cáo toàn cầu về túi ngậm nicotine, WHO cảnh báo tốc độ phát triển của sản phẩm đang vượt khả năng phản ứng của hệ thống quản lý tại nhiều quốc gia.