Ngăn chặn nguy cơ thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng xâm nhập vào học đường

Mọi hành vi liên quan thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đều bị nghiêm cấm

Theo Nghị quyết số 173/2024/QH15, từ năm 2025, các hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, chứa chấp và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng các loại khí, chất gây nghiện gây hại cho sức khỏe đều bị cấm.

Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng (gọi tắt là thuốc lá thế hệ mới) hầu hết đều chứa nicotine - chất gây nghiện mạnh có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ ở trẻ vị thành niên, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, bệnh phổi và nhiều bệnh lý khác. Ngoài nicotine, dung dịch thuốc lá điện tử còn có thể chứa nhiều hóa chất độc hại, kim loại nặng như chì, niken, thiếc... có khả năng gây tổn thương phổi và làm tăng nguy cơ ung thư.

Điều đáng lo ngại hơn, một số sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc còn bị pha trộn các chất gây nghiện như ma túy hoặc cần sa. Việc giới trẻ sử dụng những sản phẩm này có thể dẫn đến ngộ độc cấp tính, rối loạn ý thức, co giật, ngừng tim, thậm chí đe dọa tính mạng.

Thuốc lá điện tử chứa nicotine - chất gây nghiện mạnh có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ ở trẻ vị thành niên. Ảnh minh họa

Hiện nay, thuốc lá thế hệ mới được một bộ phận trẻ vị thành niên tìm cách "xâm nhập" vào các trường học bằng cách giả dạng son môi, USB, bút... với nhiều hương vị như: vani, nước hoa, hoa quả, kẹo...

Theo thống kê của Bộ Y tế, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh ở nhóm tuổi 13-17 tại Việt Nam tăng từ 2,6% năm 2019 lên 8,1% năm 2023. Ở nhóm 13-15 tuổi, tỷ lệ đã tăng hơn gấp đôi, từ 3,5% năm 2022 lên 8% năm 2023. Gia tăng trẻ em sử dụng thuốc lá, đặc biệt thuốc lá điện tử sẽ kéo theo nhiều hệ lụy về mặt sức khỏe cho thế hệ trẻ.

Mặc dù các cơ quan chức năng tìm cách siết chặt quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nhưng sản phẩm vẫn đang được bán nhiều trên các nền tảng xã hội, mua sắm trực tuyến và thương mại điện tử.

Trước tình hình tỷ lệ sử dụng thuốc lá thế hệ mới có xu hướng gia tăng nhanh trong cộng đồng, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của người sử dụng đặc biệt là giới trẻ, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 173/2024/QH15 cấm các hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, chứa chấp và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá… đã được ban hành. Nếu cá nhân, tổ chức vi phạm, sẽ bị xử phạt theo các quy định.

Tuy nhiên, bên cạnh công tác kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm hoạt động buôn bán, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá điện tử nhập lậu, các cơ quan chức năng, nhà trường cùng với các gia đình cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến thanh, thiếu niên, học sinh về những tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Các trường cần tăng cường tuyên truyền trên hệ thống phát thanh học đường, bảng tin, website, mạng xã hội chính thống; lồng ghép nội dung phòng, chống thuốc lá điện tử vào các tiết học chính khóa, hoạt động trải nghiệm, giáo dục kỹ năng sống, giáo dục đạo đức, lối sống. Đồng thời, rà soát, bổ sung nội quy, quy chế nhà trường theo hướng nghiêm cấm tuyệt đối hành vi sử dụng, tàng trữ, mua bán thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trong và ngoài khuôn viên trường học.

Cha mẹ học sinh được thông tin kịp thời về nguy cơ, tác hại của thuốc lá điện tử để cùng phối hợp quản lý, giáo dục con em, đặc biệt là ngoài thời gian học tập tại trường.

Các cơ sở giáo dục chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, lực lượng công an, y tế trong việc kiểm tra, ngăn chặn các điểm mua bán, cho thuê thuốc lá điện tử gần khu vực trường học; kịp thời phản ánh các điểm nghi vấn để xử lý theo quy định.

Các trường học cần tăng cường tuyên truyền tác hại của thuốc lá điện tử đến học sinh trong các tiết học chính khóa, hoạt động trải nghiệm, giáo dục kỹ năng sống. Ảnh minh họa

Sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng có thể bị phạt nặng

Ngày 30/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 15/5/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó có nội dung liên quan đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Tại Điều 26 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định vi phạm quy định về sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng như sau:

1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình, trừ trường hợp người chứa chấp là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người vi phạm.

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc tiêu hủy thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đối với hành vi quy định tại khoản 1 Điều này.

Theo quy định nêu trên, trường hợp sử dụng thuốc lá điện tử có thể bị phạt đến 5.000.000 đồng, đồng thời buộc tiêu hủy sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Ngoài ra, Nghị định cũng quy định hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình, trừ trường hợp người chứa chấp là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người vi phạm có thể bị phạt đến 10.000.000 đồng.

Lưu ý: Theo quy định của Nghị định số 90/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền trên là mức phạt đối với cá nhân. Đối với cùng hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức gấp đôi mức phạt tiền đối với cá nhân.