Từng âm tính viêm gan B, nữ bệnh nhân ung thư bất ngờ phát hiện virus 'sống lại'

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Dương Thị Hường, Trung tâm Gan mật và Tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, bệnh nhân N.T.T., 38 tuổi, ở Hà Nội, được chẩn đoán ung thư vú từ năm 2019. Người bệnh đã phẫu thuật, xạ trị, hóa trị và hiện tiếp tục điều trị nội tiết.

Trước đó, chị chưa từng được phát hiện mắc viêm gan B hoặc C, trong đó xét nghiệm HBsAg từng cho kết quả âm tính.

Gần đây, người bệnh xuất hiện mệt mỏi, vàng da và được đưa đến bệnh viện. Xét nghiệm cho thấy gan bị tổn thương cấp tính, men gan tăng rất cao, trong khi HBsAg cho kết quả không xác định.

Các bác sĩ tiếp tục tìm nguyên nhân và phát hiện anti-HBc dương tính. Đây là dấu ấn cho thấy người bệnh từng phơi nhiễm với virus viêm gan B, dù HBsAg trước đó âm tính.

Đáng chú ý, xét nghiệm HBV DNA cho kết quả trên ngưỡng phát hiện, ở mức 4,49 x 10². Kết hợp tiền sử điều trị ung thư, tình trạng viêm gan cấp và các xét nghiệm chuyên sâu, bác sĩ xác định người bệnh bị tái hoạt virus viêm gan B.

Từng âm tính, vì sao virus viêm gan B vẫn có thể quay lại?

Theo bác sĩ Hường, đây là tình huống nhiều người dễ bỏ sót. HBsAg là một trong những xét nghiệm quan trọng để phát hiện nhiễm virus viêm gan B, nhưng một lần HBsAg âm tính không đồng nghĩa người đó chắc chắn chưa từng nhiễm virus hoặc không còn nguy cơ tái hoạt.

Ở một số người từng nhiễm viêm gan B, hệ miễn dịch có thể kiểm soát virus khiến HBsAg trở về âm tính. Tuy nhiên, vật liệu di truyền của virus vẫn có thể tồn tại trong tế bào gan.

Khi hệ miễn dịch hoạt động bình thường, virus được kiểm soát và người bệnh có thể không có biểu hiện bất thường. Nhưng khi cơ thể suy giảm miễn dịch, virus có thể nhân lên trở lại, gây tổn thương gan.

Hiện tượng này được gọi là tái hoạt virus viêm gan B.

Nguy cơ đặc biệt đáng lưu ý ở người mắc ung thư phải hóa trị hoặc sử dụng các thuốc, liệu pháp có khả năng ức chế hệ miễn dịch. Vì vậy, đánh giá nguy cơ viêm gan B trước điều trị không nên chỉ dựa vào một kết quả HBsAg. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Virus tái hoạt có thể khiến việc điều trị ung thư bị gián đoạn

Tái hoạt viêm gan B có thể diễn biến âm thầm. Một số người ban đầu không có triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện khi xét nghiệm chức năng gan bất thường.

Khi virus nhân lên và gây viêm gan, người bệnh có thể mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu hoặc men gan tăng cao. Trường hợp nặng có thể suy giảm chức năng gan, đe dọa tính mạng.

Với bệnh nhân ung thư, biến chứng này còn có thể ảnh hưởng đến quá trình điều trị bệnh nền. Khi gan bị tổn thương cấp tính, một số phương pháp điều trị ung thư có thể phải tạm dừng, trì hoãn hoặc điều chỉnh.

Ở bệnh nhân N.T.T., sau khi xác định tái hoạt virus viêm gan B, bác sĩ điều trị bằng thuốc kháng virus cùng các biện pháp hỗ trợ cần thiết. Sau gần ba tuần, tình trạng lâm sàng và chức năng gan cải thiện rõ rệt, người bệnh ổn định và được xuất viện.

Từ trường hợp trên, bác sĩ Hường lưu ý việc đánh giá nguy cơ tái hoạt virus viêm gan B ở người chuẩn bị hóa trị hoặc sử dụng liệu pháp ức chế miễn dịch không nên dừng lại ở câu hỏi HBsAg âm tính hay dương tính.

Người bệnh cần được đánh giá đầy đủ tình trạng viêm gan B, trong đó lưu ý khả năng từng nhiễm virus trước đây. Những người chuẩn bị hóa trị, điều trị ung thư hoặc sử dụng các thuốc có tác dụng ức chế miễn dịch nên thông báo cho bác sĩ về tiền sử viêm gan và các kết quả xét nghiệm trước đó nếu có.