Từng bước đưa công nghệ vào lớp học vùng cao

Các thầy cô đang lắp đặt tivi cho điểm trường của Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng 1. Ảnh: NVCC.

Cải thiện hạ tầng các điểm trường

Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng 1 (xã Trà Leng) có 1 điểm trường chính và 11 điểm trường lẻ. Một số điểm trường lẻ trước đây không có điện lưới, không sóng điện thoại và thiếu nhiều điều kiện sinh hoạt cơ bản.

Hai năm trở lại đây, điểm trường Ông Thái được hỗ trợ lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời, trang bị thêm máy chiếu, ti vi, wifi và các thiết bị hỗ trợ dạy học. Mới đây, điểm trường Ông Bình cũng được lắp đặt 1 bảng trượt, 1 ti vi, 1 bộ phát wifi; điểm trường Ông Ngọc cũng bắt được wifi, chỗ nghỉ ngơi cho thầy cô…

Thầy Lê Huy Phương, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng 1 cho biết, đến nay 10/11 điểm trường lẻ có internet, chủ yếu sử dụng thông qua bộ phát wifi và sim điện thoại, tạo điều kiện để giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy. Để kết nối internet cần bảo đảm hai yếu tố là có nguồn điện và có sóng điện thoại.

Nhà trường đã kết nối xã hội hóa lắp đặt 7 hệ thống năng lượng cho 7 điểm trường, có 4 điểm sử dụng điện lưới. Khi có điện, internet và các thiết bị dạy học cơ bản, giáo viên thuận lợi hơn trong soạn giảng, tổ chức bài học; học sinh từng bước tiếp cận môi trường học tập số, hình thành kỹ năng số ban đầu, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.

Thầy Phương nhìn nhận, do điều kiện vùng núi còn nhiều khó khăn nên việc tiếp xúc với nền tảng công nghệ số còn chậm, mọi người bắt đầu tiếp cận và tự học nhằm cố gắng thích nghi nhanh nhất với chủ trương về chuyển đổi số. Sau khi được trang bị về điện lưới, internet thì chất lượng dạy - học được cải thiện hơn, nhà trường cũng mong muốn có thêm các lớp tập huấn nhất là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để đội ngũ giáo viên có thể ứng dụng trong dạy và học.

Học sinh Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng 1 thích thú khi có thiết bị học tập mới. Ảnh: NTCC.

Tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Trà Vân (xã Trà Vân), diện mạo lớp học những năm gần đây có nhiều thay đổi nhờ ứng dụng công nghệ thông tin. Trong các phòng học, ti vi trở thành thiết bị dạy học quen thuộc của giáo viên và học sinh.

Thầy Nguyễn Khắc Điệp, Hiệu trưởng nhà trường cho biết trước đây, giáo viên chủ yếu sử dụng máy chiếu để phục vụ dạy và học. Tuy nhiên, sau nhiều năm sử dụng, thiết bị xuống cấp, hình ảnh mờ nên việc thay thế bằng tivi thông minh giúp giáo viên trình chiếu bài giảng thuận tiện hơn; đồng thời khai thác hình ảnh, video minh họa, làm bài học sinh động hơn.

Tại điểm trường chính, cả 13 lớp học đều được lắp đặt ti vi phục vụ dạy học. Nhà trường cũng đưa vào vận hành một phòng chức năng với 10 máy tính có kết nối internet và cài đặt các phần mềm dạy học cơ bản, giúp học sinh bước đầu làm quen với việc học tập có ứng dụng công nghệ.

Ngoài điểm trường chính, các điểm trường lẻ của Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Trà Vân cũng từng bước cải thiện điều kiện dạy học. Từ chương trình “Thắp sáng trường em” của Câu lạc bộ Vòng tay ấm Đà Nẵng, điểm trường tại thôn 3 được lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời, được tặng 2 ti vi màn hình lớn để làm phương tiện dạy học.

Trước đó, tháng 10/2025, UBND xã Trà Tập phối hợp các đơn vị tài trợ triển khai dự án “Đưa điện đến trường” tại điểm trường Tăk Pổ với tổng kinh phí hơn 172 triệu đồng. Dự án còn được thực hiện tại hai điểm trường Lăng Lương (thôn 7) và Ngọc Nầm (thôn 2), góp phần cải thiện điều kiện học tập cho giáo viên, học sinh và hỗ trợ sinh hoạt cho người dân khu vực lân cận.

Từng bước nâng cao năng lực số

Theo đánh giá của các giáo viên, khi hạ tầng tối thiểu được bảo đảm, giáo viên mới có điều kiện đưa công nghệ vào bài giảng. Vì vậy, cùng với việc đầu tư hạ tầng, các trường học cũng chú trọng bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ giáo viên.

Một điểm trường ở xã Trà Vân được Câu lạc bộ Vòng tay ấm Đà Nẵng tăng bộ pin năng lượng mặt trời. Ảnh: NVCC.

Thầy Nguyễn Khắc Điệp cho rằng để chuyển đổi số thực sự đi vào lớp học, yếu tố quan trọng vẫn là năng lực sử dụng công nghệ của giáo viên, thiết bị chỉ là điều kiện ban đầu. Kỹ năng công nghệ của nhiều giáo viên vùng cao đang trong quá trình hoàn thiện, chủ yếu thông qua tự học và các buổi tập huấn nội bộ.

Theo đó, chuyển đổi số không thể thực hiện trong thời gian ngắn mà cần từng bước chuẩn bị từ cơ sở vật chất, nâng cao kỹ năng cho giáo viên đến đổi mới cách tổ chức dạy học, qua đó giúp học sinh dần tiếp cận phương pháp học tập mới.

Cùng với sự chủ động của nhà trường, địa phương cũng tăng cường hỗ trợ nâng cao năng lực số cho đội ngũ giáo viên. Cuối tháng 1/2026, UBND xã Trà Leng cũng phối hợp với Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, Đại học Đà Nẵng tổ chức các lớp tập huấn về trí tuệ nhân tạo cho cán bộ, công chức và giáo viên của các trường học trên địa bàn, trong đó có Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng 2. Thông qua các lớp tập huấn, giáo viên được tiếp cận kiến thức cơ bản về AI, từng bước ứng dụng vào công việc chuyên môn và hoạt động dạy học.

Thầy Bùi Quang Ngọc, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng 2 cho biết, do đặc thù vùng cao nên hệ thống mạng thường bị ảnh hưởng vào mùa mưa bão, đường dây điện bị đứt hoặc mất điện khiến việc kết nối không ổn định.

Bên cạnh đó, năng lực công nghệ của một số giáo viên còn hạn chế nên nhà trường cử giáo viên tham gia các lớp tập huấn, sau đó về triển khai lại tại đơn vị. Đến nay, nhà trường đã áp dụng sổ học bạ điện tử, giáo án điện tử; mỗi lớp được trang bị ti vi phục vụ dạy học, góp phần thực hiện tốt chương trình giáo dục phổ thông năm 2018.