Tương lai máy bay chiến đấu thế hệ 6: Châu Âu tìm lối đi sau đổ vỡ của dự án 100 tỷ euro
Sự đình trệ của chương trình FCAS phơi bày rạn nứt trong tham vọng tự chủ quốc phòng của châu Âu, buộc các cường quốc phải cân nhắc giữa tự lực, mua F-35 hoặc gia nhập GCAP.
Sự đổ vỡ của Chương trình Hệ thống tác chiến trên không tương lai (FCAS) không chỉ đánh dấu thất bại của một dự án quốc phòng trị giá khoảng 100 tỷ euro mà còn phơi bày những rạn nứt sâu sắc trong tham vọng xây dựng năng lực quốc phòng tự chủ của châu Âu. Trong gần một thập niên, FCAS được xem là biểu tượng cho nỗ lực hợp tác quân sự của khu vực với mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái tác chiến hoàn chỉnh.
Mô hình máy bay chiến đấu thế hệ mới thuộc hệ thống FCAS. Ảnh: Twitter
Dự án này quy tụ Pháp, Đức, Tây Ban Nha cùng sự tham gia quan sát của Bỉ. Tuy nhiên, những bất đồng kéo dài giữa tập đoàn Dassault Aviation (Pháp) và Airbus Defence and Space (Đức) về quyền kiểm soát công nghệ và phân chia công việc đã khiến Berlin quyết định rút khỏi dự án. Sau FCAS, các nước châu Âu đang đứng trước ba lựa chọn chiến lược quan trọng.
Tự phát triển hệ thống tác chiến thế hệ mới
Lựa chọn đầu tiên là các quốc gia tự theo đuổi chương trình riêng. Đức đang thể hiện quyết tâm này thông qua việc Airbus cùng 7 doanh nghiệp quốc phòng đề xuất thành lập liên minh Team Gen 6. Mục tiêu là xây dựng một chương trình máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu mới của châu Âu nhằm bảo toàn năng lực thiết kế và đội ngũ kỹ sư trình độ cao.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở tầm nhìn chiến lược khác biệt. Trong khi Đức mong muốn một nền tảng kế nhiệm Eurofighter, Pháp lại hướng tới phiên bản thay thế cho Rafale. Hơn nữa, máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu là một hệ thống tích hợp phức tạp với trí tuệ nhân tạo (AI) và phương tiện không người lái, đòi hỏi chi phí nghiên cứu và vận hành cực lớn, gây áp lực nặng nề lên ngân sách quốc gia.
Lựa chọn thực dụng với tiêm kích F-35
Phương án thứ hai là tiếp tục mua sắm máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ. Đây được coi là giải pháp nhanh chóng nhất trong ngắn hạn. Thực tế, Đức đã đặt mua 35 chiếc F-35 từ năm 2022 và đang cân nhắc mở rộng đội bay lên 50 chiếc. Dù giải quyết được nhu cầu cấp thiết, lựa chọn này lại khiến châu Âu gia tăng sự phụ thuộc vào Washington trong lĩnh vực an ninh then chốt.
Đáng chú ý, việc Mỹ đang phát triển chương trình máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu F-47 (do Boeing đảm nhiệm) cũng tạo ra rủi ro. Những tuyên bố về việc chỉ xuất khẩu các phiên bản có năng lực thấp hơn cho đồng minh khiến các nước châu Âu phải thận trọng trước khi đặt cược tương lai vào công nghệ quân sự Mỹ.
Hợp tác đa phương qua chương trình GCAP
Lựa chọn thứ ba và được đánh giá là khả thi nhất là tham gia các khuôn khổ hợp tác hiện có, nổi bật là Chương trình Không quân tác chiến toàn cầu (GCAP) do Anh, Italy và Nhật Bản dẫn dắt. Việc Đức gia nhập GCAP có thể giúp duy trì năng lực công nghiệp quốc phòng mà không phải gánh toàn bộ chi phí phát triển khổng lồ.
Bên cạnh đó, các cuộc thảo luận với Thụy Điển – quốc gia có thế mạnh về công nghệ cảm biến và dòng máy bay Saab Gripen – cũng mở ra hướng đi mới. Đối với những quốc gia có tiềm lực hạn chế hơn như Tây Ban Nha, con đường hợp tác đa phương gần như là lựa chọn duy nhất để tiếp cận công nghệ quân sự mũi nhọn. Nhìn chung, việc có xây dựng được một nền công nghiệp hàng không quân sự thống nhất hay không vẫn là câu hỏi lớn đối với tương lai quốc phòng châu Âu.
Tin nóng
Điện thoại nhanh hết pin? Có thể bạn đang vô tình làm sai một thói quen mỗi ngày khiến pin tụt nhanh hơn.
Apple sắp ra mắt iPhone Ultra màn hình gập, nhưng một bộ phận người dùng vẫn lo ngại về giá cao có thể từ chối sản phẩm này.
Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị chức năng rà soát quy định hiện hành, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và đánh giá những bất cập trong quản lý xe bán tải cabin kép nhằm đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách, báo cáo trước ngày 20/6.
Thông tin lý lịch tư pháp sẽ lần đầu được tích hợp lên VNeID từ ngày 1/7, giúp người dân tra cứu tình trạng án tích và nhiều dữ liệu pháp lý ngay trên điện thoại.
Cuộc tranh luận tại Malaysia cho thấy bài toán quản lý mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên vẫn chưa có lời giải đơn giản.
Không cần mở Gmail, ChatGPT vẫn có thể soạn thảo, trả lời và gửi email thông qua tích hợp với Gmail. Xu hướng này được đánh giá sẽ thay đổi cách làm việc của giới văn phòng, nhưng cũng đặt ra nhiều yêu cầu về bảo mật và quyền kiểm soát dữ liệu.
Tin mới
Kết quả công tác khảo sát, thăm dò sẽ là căn cứ để Ban Chỉ đạo 515 Thành phố Hồ Chí Minh triển khai tiếp công tác tìm kiếm, khai quật, cất bốc để hồi hương, an táng các liệt sỹ trong thời gian tới.
Concert Thanh xuân 2026 là chương trình miễn phí dành cho đoàn viên, thanh niên, sinh viên và đông đảo khán giả trẻ quan tâm. Trong quá trình đăng ký, khán giả có thể lựa chọn mức đóng góp thiện nguyện phù hợp để đồng hành cùng các hoạt động vì cộng đồng của chương trình.
Tại WWDC 2026, Apple giới thiệu iPadOS 27 với hàng loạt tính năng trí tuệ nhân tạo mới cho iPad và iPad Pro, tập trung làm mượt các thao tác hằng ngày thay vì chạy theo những tính năng phô trương.
Đã có hơn 93 triệu số thực hiện xác nhận chính chủ, hơn 2 triệu số được xác nhận không sử dụng chính chủ và còn khoảng 18 triệu số chưa xác nhận trạng thái sử dụng sẽ bị khóa chiều gọi, nhắn tin đi.
Biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, khái niệm 'môi trường xanh vật lý' ngày càng được nhắc đến như một giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của con người. Đây không chỉ là một khái niệm mang tính học thuật mà còn là mục tiêu hướng tới của nhiều quốc gia, địa phương và cộng đồng dân cư trên toàn thế giới. Xây dựng môi trường xanh vật lý chính là tạo ra không gian sống hài hòa giữa con người với thiên nhiên, góp phần phát triển bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường.
Nông nghiệp chính xác từng được kỳ vọng sẽ mở ra cuộc cách mạng mới trong sản xuất nông nghiệp nhờ khả năng tối ưu hóa phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và dữ liệu đồng ruộng. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng việc quá phụ thuộc vào công nghệ đang khiến ngành nông nghiệp bỏ qua những vấn đề cốt lõi như suy thoái đất, đa dạng sinh học và tính bền vững của hệ sinh thái canh tác.
Honor vừa giới thiệu mẫu máy tính bảng Pad X8b tại thị trường Việt Nam. Sản phẩm hướng đến nhu cầu học tập, giải trí và làm việc cơ bản với màn hình lớn, viên pin dung lượng cao cùng loạt tính năng quản lý dành cho gia đình.
Các nhà nghiên cứu lần đầu đo được dòng hydro trắng tự nhiên rò rỉ liên tục từ lớp đá cổ tại Canada, mở ra triển vọng mới cho ngành năng lượng sạch.