Tưởng nhớ Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Sáng mãi tinh thần cách mạng

Ngày 22/12/1944, tại Khu rừng Trần Hưng Đạo thuộc châu Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, thực hiện Chỉ thị của lãnh tụ Hồ Chí Minh, đồng chí Võ Nguyên Giáp tuyên bố thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân gồm 34 chiến sĩ, biên chế thành 3 tiểu đội. Lực lượng ban đầu còn ít, vũ khí còn hạn chế, nhưng những chiến sĩ được lựa chọn là những người kiên quyết, dũng cảm từ các đội du kích Cao - Bắc - Lạng, Cứu quốc quân và một số đồng chí được đào tạo quân sự ở nước ngoài. Từ đội quân nhỏ bé giữa núi rừng Cao Bằng, một lực lượng vũ trang cách mạng ra đời, trở thành tổ chức tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ngay sau ngày thành lập, đồng chí Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân tiến công đồn Phai Khắt, đồn Nà Ngần và giành thắng lợi, mở ra truyền thống đánh thắng trận đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Những dấu tích của thời kỳ ấy vẫn hiện diện trong không gian Khu di tích Quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo hôm nay. Đỉnh Slam Cao là nơi đồng chí Võ Nguyên Giáp và Ban Chỉ huy Đội đặt trạm quan sát; từ đây có thể quan sát đồn Phai Khắt và các hướng xung quanh. Hang Thẳm Khẩu, đồn Phai Khắt, Vạ Phá cùng những điểm di tích khác tiếp tục lưu giữ dấu ấn của quá trình chuẩn bị lực lượng, liên lạc và chiến đấu của những ngày đầu cách mạng.

Tại khu trung tâm di tích, những tư liệu về sự kiện thành lập Đội, Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, 10 lời thề danh dự và danh sách 34 chiến sĩ được lưu giữ. Cây sấu già chứng kiến sự ra đời của Đội vẫn được chăm sóc, bảo tồn.

Đoàn công tác Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng thăm Khu di tích Quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo.

Trong 8 năm gắn bó với Khu di tích Quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo, chị Hoàng Thị Hè, Di sản viên, Ban Quản lý các di tích Quốc gia đặc biệt tỉnh đã đón, hướng dẫn nhiều đoàn khách về nguồn, trong đó có đông đảo học sinh, đoàn viên, thanh niên (ĐVTN). Với chị, mỗi lần thuyết minh cũng là một lần những câu chuyện từ hơn tám thập kỷ trước được kể lại cho một thế hệ mới.

Chị Hè chia sẻ: Điều để lại ấn tượng sâu sắc trong những năm làm công việc này là một khu rừng lưu giữ những dấu mốc đặc biệt của lịch sử cách mạng Việt Nam, gắn với sự ra đời của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, Đại tướng Võ Nguyên Giáp và 34 chiến sĩ đầu tiên. Với tôi, đây không chỉ là công việc thuyết minh mà còn là trách nhiệm gìn giữ và truyền lại những câu chuyện lịch sử một cách chính xác, gần gũi để thế hệ trẻ hôm nay hiểu, trân trọng và tiếp nối những giá trị mà các thế hệ đi trước đã để lại.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Khu di tích Quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo đón hơn 3.790 lượt khách, trong đó có trên 20 đoàn học sinh, ĐVTN. Những chuyến về nguồn đưa người trẻ đến trực tiếp với không gian lịch sử, quan sát hiện vật, lắng nghe câu chuyện về những con người và sự kiện đã diễn ra tại đây. Cùng với phương thức thuyết minh truyền thống, việc kết hợp hình ảnh, video, hoạt động trải nghiệm tạo cơ hội để người trẻ đặt câu hỏi, tự tìm hiểu cũng đang mở thêm cách tiếp cận để những câu chuyện lịch sử trở nên gần gũi hơn.

Những ngày tháng Tám lịch sử, hướng tới kỷ niệm 115 năm Ngày sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp, gần 40 ĐVTN xã Tam Kim tham gia ra quân vệ sinh, chỉnh trang cảnh quan tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo và khu vực Đền thờ Đại tướng Võ Nguyên Giáp; tổ chức dâng hương tưởng niệm, báo công. Những hành trình về nguồn, đến với các “địa chỉ đỏ” tiếp tục được tuổi trẻ địa phương duy trì, đưa ĐVTN đến gần hơn với lịch sử trên chính quê hương mình.

Với tuổi trẻ Tam Kim, rừng Trần Hưng Đạo là không gian gắn với nhiều dấu mốc quan trọng của cách mạng, hiện diện ngay trong đời sống của người dân địa phương. Bởi vậy, từ việc chỉnh trang cảnh quan, gìn giữ khu di tích đến dâng hương, báo công, tìm hiểu lịch sử, mỗi phần việc đều góp thêm một cách để thế hệ trẻ tiếp cận, trân trọng và gìn giữ những giá trị được trao truyền.

Anh Bế Ích Nghị, Bí thư Đoàn xã Tam Kim chia sẻ: Được sinh ra, học tập và trưởng thành trên quê hương có Khu di tích Quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo là niềm tự hào, đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm đối với mỗi ĐVTN trong việc gìn giữ và phát huy truyền thống cách mạng của quê hương. Thông qua các hoạt động về nguồn, hành trình đến với "địa chỉ đỏ", chỉnh trang khu di tích, dâng hương, báo công, ĐVTN có thêm cơ hội tìm hiểu sâu hơn về lịch sử quê hương, về Đại tướng Võ Nguyên Giáp và các thế hệ đi trước. Từ niềm tự hào đó, mỗi người trẻ cần thể hiện trách nhiệm bằng những việc làm cụ thể trong học tập, lao động, tình nguyện vì cộng đồng và góp sức xây dựng quê hương.

Đoàn viên, thanh niên xã Tam Kim vệ sinh, chỉnh trang cảnh quan Khu di tích Quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo.

Từ những phần việc tại khu di tích, ĐVTN có thêm cơ hội hiểu sâu hơn về lịch sử, từ đó bồi đắp niềm tự hào và ý thức trách nhiệm với quê hương. Đây cũng là mạch xuyên suốt trong công tác giáo dục truyền thống của tổ chức Đoàn nhiều năm qua. Giai đoạn 2022 - 2025, các cấp bộ Đoàn toàn tỉnh tổ chức 300 hoạt động về “địa chỉ đỏ”, thu hút trên 2.000 lượt cán bộ, ĐVTN tham gia; thực hiện số hóa 11 di tích lịch sử, văn hóa. Các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa", Uống nước nhớ nguồn”, thắp nến tri ân, chăm sóc, tôn tạo và phát huy giá trị các khu di tích được duy trì, góp phần đưa giáo dục truyền thống gắn với những địa danh và câu chuyện cụ thể của quê hương cách mạng.

Công tác giáo dục được mở rộng trên không gian số, các cấp bộ Đoàn sử dụng mạng xã hội và các phương tiện truyền thông hiện đại để lan tỏa thông tin tích cực; trên 102 tin, bài về hoạt động Đoàn được đăng tải, trào lưu “Tuổi trẻ Cao Bằng tự hào theo chân Bác” tiếp tục được triển khai. Những phương thức mới đang góp thêm một con đường để lịch sử, truyền thống đến với thanh niên trong môi trường mà người trẻ tiếp cận hằng ngày.

Phong trào “Tuổi trẻ Cao Bằng tiên phong trong kỷ nguyên mới” được cụ thể hóa trên nhiều lĩnh vực. Các đội hình “Bình dân học vụ số” duy trì hỗ trợ người dân tiếp cận nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến; phong trào tình nguyện hướng về cơ sở với những công trình, phần việc an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới, hỗ trợ người dân khắc phục khó khăn. Riêng ngày cao điểm “Tình nguyện chung tay xây dựng nông thôn mới” thu hút trên 1.000 ĐVTN tham gia.

Đồng chí Hà Ngọc Huy, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn cho biết: Phát huy truyền thống cách mạng không chỉ thể hiện ở niềm tự hào mà cần được cụ thể hóa bằng ý thức trách nhiệm và những việc làm thiết thực. Thông qua các hoạt động về nguồn, tìm hiểu lịch sử tại những ‘địa chỉ đỏ’, các cấp bộ Đoàn tiếp tục bồi đắp lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, khơi dậy khát vọng cống hiến trong ĐVTN. Trên quê hương cội nguồn cách mạng, mỗi người trẻ càng cần phát huy tinh thần xung kích, sáng tạo, chủ động học tập, lao động, tham gia những nhiệm vụ từ thực tiễn cơ sở, góp sức vào sự phát triển của quê hương trong giai đoạn mới.

Từ khu rừng Trần Hưng Đạo năm 1944 đến những phong trào hoạt động của tuổi trẻ hôm nay là một khoảng dài của lịch sử, nhưng mạch nguồn của lòng yêu nước, lý tưởng và trách nhiệm với quê hương, đất nước vẫn được trao truyền. Với tuổi trẻ Cao Bằng, sự tri ân đối với những thế hệ đi trước không chỉ được thể hiện trong những phút dâng hương tưởng niệm, mà còn ở việc hiểu đúng lịch sử, trân trọng những giá trị đã được vun đắp bằng hy sinh, từ đó nuôi dưỡng ý chí vươn lên, tinh thần dấn thân và khát vọng đóng góp xây dựng quê hương.