Tuyên Quang: Tân Trào hướng tới Khu du lịch Quốc gia, trung tâm giáo dục truyền thống cách mạng

Đề án mở “đường băng” để Tân Trào cất cánh

Giai đoạn 2021-2025, Khu di tích đón hơn 2 triệu lượt khách; riêng năm 2025 đạt 555.000 lượt

Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Tân Trào được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng năm 2012, gồm 177 di tích trên địa bàn 4 xã, với tổng diện tích tự nhiên trên 530 km². Đây là nơi gắn với nhiều sự kiện trọng đại của cách mạng Việt Nam, được biết đến là “Thủ đô Khu Giải phóng”, “Thủ đô Kháng chiến”, đồng thời là địa chỉ đỏ trong giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng.

Tân Trào đã trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Giai đoạn 2021-2025, Khu di tích đón hơn 2 triệu lượt khách; riêng năm 2025 đạt 555.000 lượt. Tuy nhiên, phần lớn khách vẫn tham quan trong ngày, thời gian lưu trú bình quân chỉ khoảng 4-6 giờ. Sản phẩm du lịch còn tập trung chủ yếu vào tham quan di tích, giáo dục truyền thống; dịch vụ bổ trợ và các sản phẩm trải nghiệm chưa tương xứng với tiềm năng.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu phải tạo bước chuyển mới trong cách tổ chức và khai thác du lịch. Không chỉ bảo tồn những “địa chỉ đỏ”, Tân Trào cần biến các giá trị lịch sử thành những trải nghiệm có chiều sâu, kết nối với văn hóa bản địa, cảnh quan sinh thái và đời sống cộng đồng.

Học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm về nguồn tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Tân Trào

UBND tỉnh Tuyên Quang đã ban hành Quyết định số 1930 phê duyệt Đề án phát triển du lịch Tân Trào giai đoạn 2026 - 2030. Mục tiêu tổng quát là xây dựng, phát triển Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào trở thành Khu du lịch Quốc gia, trung tâm giáo dục truyền thống cách mạng của cả nước, đồng thời là điểm đến du lịch lịch sử - văn hóa - sinh thái tiêu biểu của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu đến năm 2029 hoàn thiện các tiêu chí theo quy định để trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, công nhận Khu du lịch quốc gia Tân Trào. Đến năm 2030, phấn đấu thu hút 750.000 lượt khách, tổng thu từ khách du lịch đạt 600 tỷ đồng.

Từ “địa chỉ đỏ” đến “di tích lịch sử thông minh”

Một trong những định hướng đáng chú ý là hiện đại hóa sản phẩm du lịch gắn với chuyển đổi số tại Khu du lịch quốc gia Tân Trào. Từ một điểm đến chủ yếu phục vụ những chuyến “về nguồn” trong ngày, Tân Trào được định hướng từng bước hình thành hệ sinh thái du lịch đa dạng, đồng bộ và có khả năng đáp ứng nhiều nhu cầu trải nghiệm của du khách

Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030 Khu du lịch có ít nhất một khách sạn 4 sao trở lên; có ít nhất 10 điểm di tích ứng dụng công nghệ thực tế ảo, app đa ngôn ngữ; hệ thống cơ sở lưu trú du lịch chất lượng đáp ứng tối thiểu 300.000 lượt khách lưu trú mỗi năm; dịch vụ ăn uống, mua sắm, vui chơi, giải trí đáp ứng 500.000 lượt khách/năm, trong đó 70% cơ sở đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch.

Xe điện phục vụ du khách tham quan, kết nối các điểm đến di sản nổi bật tại Tân Trào

Để hiện thực hóa mục tiêu, du lịch lịch sử, về nguồn và giáo dục truyền thống tiếp tục được xác định là sản phẩm chủ đạo. Trên nền tảng đó, Tân Trào sẽ phát triển các sản phẩm bổ trợ như du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm; đồng thời kết nối các điểm di tích, không gian văn hóa, cảnh quan sinh thái và cộng đồng dân cư thành các tuyến, chuỗi sản phẩm có khả năng kéo dài thời gian lưu trú, nâng cao mức chi tiêu của du khách.

Với Tân Trào, bảo tồn không phải là phần việc đứng bên ngoài quá trình phát triển du lịch, mà chính là điều kiện tạo nên sức hấp dẫn và giá trị lâu dài của điểm đến. Định hướng này phù hợp với đặc điểm của Tân Trào, nơi giá trị lịch sử là nền tảng, nhưng sức hấp dẫn của điểm đến còn nằm ở cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa cộng đồng.

Một điểm đáng chú ý trong tư duy phát triển của Đề án là đặt cộng đồng vào vị trí trung tâm. Người dân không chỉ là lực lượng cung cấp dịch vụ mà còn là chủ thể gìn giữ văn hóa, cảnh quan và hưởng lợi từ du lịch. Khi mỗi ngôi nhà sàn, món ăn, làn điệu dân ca, sản phẩm OCOP trở thành một phần của chuỗi giá trị du lịch, lợi ích từ phát triển du lịch sẽ được lan tỏa sâu hơn tới cộng đồng.

Tại thôn Tân Lập (xã Tân Trào), mô hình làng văn hóa du lịch cộng đồng đã từng bước hình thành với 18 hộ kinh doanh lưu trú tại nhà dân, khả năng phục vụ khoảng 800 lượt khách mỗi ngày. Trong giai đoạn 2023-2025, các hộ dân và đội văn nghệ được hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, dịch vụ thiết yếu, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ du khách.

Mã QR thông minh giúp du khách dễ dàng tìm hiểu thông tin về di tích

Cùng với phát triển sản phẩm, Đề án đặt yêu cầu từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật và dịch vụ đón tiếp, thuyết minh, hướng dẫn, vận chuyển khách nội khu theo hướng đồng bộ, hiện đại, chuyên nghiệp. Tân Trào sẽ từng bước ứng dụng camera giám sát, cổng bán và kiểm soát vé tự động, thiết bị thuyết minh đa ngôn ngữ, mã QR, công nghệ thực tế ảo, hướng tới xây dựng mô hình “Di tích lịch sử thông minh”.

Các không gian trải nghiệm AR/VR, phim 3D phục dựng sự kiện lịch sử, sân khấu thực cảnh và các sản phẩm tương tác cũng được định hướng nghiên cứu triển khai, qua đó tăng tính trực quan, hấp dẫn, nhất là đối với học sinh, sinh viên, khách trẻ và khách quốc tế.

Du khách trải nghiệm đám cưới của đồng bào dân tộc Tày tại Tân Trào ↵

Tân Trào có lợi thế lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu đặc biệt về bảo tồn. Với hệ thống 177 di tích cùng cảnh quan núi rừng, hồ Nà Nưa, sông Phó Đáy và rừng đặc dụng Tân Trào, việc khai thác du lịch phải được đặt trong giới hạn của bảo tồn và phát triển bền vững. Vì vậy Đề án cũng xác định phát triển du lịch phải gắn chặt với bảo tồn và phát huy giá trị di tích, bảo vệ cảnh quan, môi trường; tăng cường phòng cháy, chữa cháy, quản lý rác thải, nước thải và kiểm soát các hoạt động đầu tư, kinh doanh dịch vụ.

Quan điểm này có ý nghĩa đặc biệt bởi Tân Trào không chỉ là điểm đến du lịch mà còn là không gian lịch sử có giá trị đặc biệt đối với quốc gia. Mỗi di tích, cảnh quan và câu chuyện lịch sử đều cần được gìn giữ để truyền lại cho các thế hệ mai sau.