Tuyên Quang: Tự động hóa từ 'bài toán máy móc' đến nâng sức cạnh tranh doanh nghiệp

Tự động hóa đang trở thành một hướng đi quan trọng giúp doanh nghiệp Tuyên Quang đổi mới công nghệ, tối ưu chi phí và nâng sức cạnh tranh.

Tuy nhiên, với cộng đồng doanh nghiệp chủ yếu có quy mô vừa và nhỏ, quá trình này không nhất thiết bắt đầu bằng những khoản đầu tư lớn mà có thể triển khai từ từng công đoạn phù hợp với nhu cầu thực tế.

Tuyên Quang hiện có hơn 6.800 doanh nghiệp đăng ký thành lập, với tổng vốn đăng ký trên 94.500 tỷ đồng. Quy mô và năng lực tài chính không đồng đều khiến việc ứng dụng công nghệ cần được lựa chọn theo từng ngành nghề, quy mô và điểm nghẽn trong sản xuất.

Tại một doanh nghiệp chế biến gỗ, phần mềm quản lý sản xuất thông minh được sử dụng để liên kết chuỗi cung ứng. Ảnh minh họa.

Tại một doanh nghiệp chế biến gỗ, phần mềm quản lý sản xuất thông minh được sử dụng để liên kết chuỗi cung ứng, trong khi mã QR hỗ trợ kiểm soát chất lượng và truy xuất thông tin sản phẩm. Việc ứng dụng công nghệ giúp năng suất lao động tăng 20%, tỷ lệ sản phẩm lỗi giảm còn 2%.

Robot cũng được đưa vào các công đoạn xếp gỗ và đóng gói. Hệ thống này thay thế sức lao động của 45 công nhân, đồng thời góp phần chuẩn hóa quy trình đóng gói theo tiêu chuẩn châu Âu phục vụ xuất khẩu.

Trong lĩnh vực sản xuất vật liệu xây dựng, tự động hóa được triển khai trên quy mô rộng hơn. Công nghệ lò đĩa, robot sắp xếp gạch, hệ thống xử lý khí thải và dây chuyền tự động hóa giúp giảm lao động ở những công đoạn nặng nhọc.

Hệ thống robot tại các khâu bốc xếp có thể thay thế tới 90% nhân công trực tiếp. Công suất sản xuất tăng 250% so với trước, đạt khoảng 132 triệu viên gạch mỗi năm.

Quá trình số hóa cũng được mở rộng sang quản trị. Camera nhận diện biển số, cân điện tử, phần mềm hóa đơn và dữ liệu liên quan được kết nối, giúp doanh nghiệp giảm thao tác thủ công, tăng khả năng kiểm soát và hạn chế sai lệch trong vận hành.

Ở lĩnh vực chế biến gỗ xuất khẩu, một doanh nghiệp đã đầu tư gần 200 tỷ đồng cho dây chuyền sản xuất hiện đại; riêng dây chuyền tự động hóa phục vụ sản xuất ván ép có tổng mức đầu tư trên 100 tỷ đồng. Công nghệ mới giúp tăng độ chính xác của thành phẩm, giảm tỷ lệ lỗi, tiết kiệm chi phí và nâng năng suất.

Trong khi đó, một doanh nghiệp sản xuất rượu xuất khẩu lựa chọn tự động hóa khâu cuối của quá trình sản xuất rượu nấu ăn và bỗng nấu ăn.

Hệ thống cảm biến và phần mềm được sử dụng để kiểm soát nhiệt độ, thời gian, giúp giảm phụ thuộc vào phương thức theo dõi thủ công. Nhờ kiểm soát tốt các thông số sản xuất, doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 30% nguyên liệu và duy trì chất lượng ổn định.

Những mô hình trên cho thấy tự động hóa tại Tuyên Quang đang được triển khai theo nhiều cấp độ, từ số hóa quản trị đến tự động hóa từng công đoạn và xây dựng dây chuyền khép kín. Điểm chung là công nghệ được lựa chọn để giải quyết những yêu cầu cụ thể về năng suất, chi phí, chất lượng và lao động.

Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, cách tiếp cận này giúp hạn chế rủi ro đầu tư, đồng thời tạo điều kiện từng bước nâng cao năng lực công nghệ. Việc lựa chọn đúng công đoạn cần tự động hóa có thể mang lại hiệu quả rõ rệt mà không nhất thiết phải đầu tư một hệ thống quy mô lớn.

Cùng với máy móc, yếu tố nhân lực cũng trở thành yêu cầu quan trọng. Khi tự động hóa làm giảm nhu cầu lao động trực tiếp, doanh nghiệp lại cần nhiều hơn lao động có kỹ năng để vận hành, bảo trì và khai thác thiết bị. Do đó, đầu tư công nghệ cần đi cùng đào tạo, nâng cao kỹ năng cho người lao động.

Trong quá trình này, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang có thể phát huy vai trò kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và lan tỏa các mô hình ứng dụng công nghệ hiệu quả, giúp doanh nghiệp có thêm thông tin trước khi lựa chọn thiết bị và lộ trình đầu tư.

Từ những bước đi phù hợp với từng ngành nghề, tự động hóa đang góp phần thay đổi phương thức sản xuất của doanh nghiệp Tuyên Quang, hướng tới giảm chi phí, ổn định chất lượng, nâng năng suất và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.