Tuyển sinh đại học 2026: Thí sinh cần nắm rõ quy trình để tránh mất cơ hội trúng tuyển

Trong quá trình này, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) lưu ý những mốc thời gian và trách nhiệm của cả cơ sở đào tạo lẫn thí sinh để tránh ảnh hưởng đến quyền lợi xét tuyển.

Các thí sinh tại điểm thi Trường THPT Nguyễn Gia Thiều (Long Biên, Hà Nội). Ảnh: Thành Phương - TTXVN

*Hệ thống lọc ảo không xét tuyển hoặc quyết định điểm chuẩn thay các trường

Ông Nguyễn Tiến Thảo cho biết: Từ ngày 4/8 đến 17 giờ ngày 10/8/2026, hệ thống tuyển sinh và các cơ sở đào tạo thực hiện xử lý nguyện vọng. Trước 17 giờ ngày 13/8, các trường công bố kết quả trúng tuyển đợt 1; thí sinh phải hoàn thành xác nhận nhập học trực tuyến trước 17 giờ ngày 21/8/2026.

Theo Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, cần hiểu đúng rằng “lọc ảo” không phải là việc Bộ xét tuyển hoặc quyết định điểm trúng tuyển thay cho các trường. Mỗi cơ sở đào tạo tổ chức xét tuyển theo phương thức, tiêu chí và điều kiện đã công bố, tự xác định danh sách thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Hệ thống chung xử lý thứ tự nguyện vọng để trong trường hợp một thí sinh đồng thời đủ điều kiện ở nhiều nơi, thí sinh chỉ được xác định trúng tuyển vào nguyện vọng cao nhất theo thứ tự đã đăng ký.

Trong quá trình xử lý, các trường phải kiểm tra đầy đủ điều kiện dự tuyển của từng thí sinh; tính hợp lệ của kết quả thi, chứng chỉ quốc tế, chứng chỉ ngoại ngữ; việc áp dụng điểm ưu tiên, điểm cộng và các tiêu chí phụ. Đối với chương trình sử dụng nhiều phương thức hoặc tổ hợp xét tuyển, cơ sở đào tạo phải chịu trách nhiệm về căn cứ, phương pháp và kết quả quy đổi tương đương, bảo đảm các mức điểm sau quy đổi phản ánh tương đương mức độ đáp ứng yêu cầu đầu vào của cùng một chương trình.

Sau mỗi chu kỳ, cơ sở đào tạo phải rà soát danh sách dự kiến trúng tuyển do hệ thống trả về, đối chiếu với chỉ tiêu và toàn bộ thông tin tuyển sinh đã công bố; ở chu kỳ cuối, cơ sở đào tạo quyết định điểm trúng tuyển. Người đứng đầu cơ sở đào tạo phải bảo đảm kết quả công bố đúng quy chế, đúng cam kết, đúng điều kiện bảo đảm chất lượng và không làm thay đổi bất lợi các điều kiện đã công bố đối với thí sinh.

Ông Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh, xử lý nguyện vọng chung phải giữ đồng thời ba yêu cầu: Tôn trọng quyền tự chủ xét tuyển của cơ sở đào tạo; bảo đảm mỗi thí sinh chỉ trúng tuyển một nguyện vọng cao nhất và không để sai sót dữ liệu hoặc thao tác kỹ thuật làm mất quyền lợi hợp pháp của người dự tuyển.

*Thí sinh xác nhận nhập học trực tuyến trước 17 giờ ngày 21/8

Sau khi hoàn thành xử lý nguyện vọng chung, trách nhiệm của cơ sở đào tạo không kết thúc ở việc xác định điểm trúng tuyển. Trước khi công bố kết quả, từng trường phải rà soát toàn bộ danh sách, bảo đảm thông tin đúng, đủ và thống nhất giữa hệ thống tuyển sinh chung với thông tin tuyển sinh của nhà trường; kiểm tra điều kiện dự tuyển, đối tượng và khu vực ưu tiên, kết quả thi, chứng chỉ, điểm cộng, kết quả quy đổi; đồng thời bảo đảm chỉ tiêu, cách thức xét tuyển và điều kiện trúng tuyển đúng với quy chế và thông tin đã công bố.

Cơ sở giáo dục đại học tự chủ tuyển sinh, tự chịu trách nhiệm và thực hiện đầy đủ trách nhiệm giải trình về toàn bộ quyết định tuyển sinh. Khi công bố kết quả, cơ sở đào tạo phải công bố điểm trúng tuyển và các điều kiện, tiêu chí theo từng phương thức; đồng thời tổ chức để từng thí sinh tra cứu được điểm xét tuyển của mình, tên phương thức trúng tuyển, ngành hoặc chương trình trúng tuyển và điểm trúng tuyển tương ứng của phương thức đó. Công khai đầy đủ là điều kiện để thí sinh đối chiếu và là một nội dung cụ thể của trách nhiệm giải trình.

Sau khi công bố, các trường phải hỗ trợ thí sinh tra cứu, xác nhận nhập học và xử lý kịp thời những trường hợp có sai sót về thông tin, dữ liệu. Hướng dẫn nhập học phải rõ về thời gian, hồ sơ, hình thức nộp, học phí, lộ trình học phí, chính sách học bổng, điều kiện duy trì học bổng và điều kiện học tập; kết quả xác nhận, nhập học phải được cập nhật, thống kê và báo cáo đầy đủ theo quy định.

Đối với thí sinh, việc được thông báo trúng tuyển mới là cơ sở chuyển sang bước xác nhận và hoàn tất thủ tục nhập học, chưa đồng nghĩa với việc đã chính thức trở thành sinh viên. Thí sinh cần kiểm tra kết quả trên hệ thống tuyển sinh chung và cổng thông tin chính thức của cơ sở đào tạo; hoàn thành xác nhận nhập học trực tuyến trước 17 giờ ngày 21/8/2026 và làm theo hướng dẫn của trường.

Thí sinh cũng phải chịu trách nhiệm về tính chính xác và hợp lệ của toàn bộ thông tin, giấy tờ, chứng chỉ sử dụng trong xét tuyển. Việc hệ thống tiếp nhận thông tin không đồng nghĩa với việc thông tin đó mặc nhiên được công nhận hợp lệ; các trường sẽ kiểm tra, đối chiếu và xử lý theo quy định.

Trước khi xác nhận nhập học, thí sinh cần đọc kỹ các thông tin về ngành học, địa điểm đào tạo, ngôn ngữ giảng dạy, học phí, học bổng và các yêu cầu đặc thù của chương trình. Đồng thời, chỉ thực hiện các thủ tục qua hệ thống tuyển sinh chung và các kênh chính thức của nhà trường, không cung cấp tài khoản, mật khẩu hoặc chuyển tiền theo các đường dẫn không được công bố.

*Xu hướng lựa chọn phương thức tuyển sinh có độ tin cậy cao

Nhận định về công tác tuyển sinh đại học những năm gần đây, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học Nguyễn Tiến Thảo cho rằng, tuyển sinh cơ bản ổn định và đạt nhiều kết quả tích cực. Việc triển khai Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15 tiếp tục khẳng định quyền tự chủ của cơ sở đào tạo, nhưng quyền tự chủ phải được thực hiện trong khuôn khổ bảo đảm chất lượng, công bằng và trách nhiệm giải trình.

Trong tuyển sinh có hai hoạt động liên quan chặt chẽ nhưng tách biệt về chức năng: Thi và xét tuyển. Thi là hoạt động đánh giá để tạo ra kết quả, dữ liệu hoặc nguồn tuyển; xét tuyển là quá trình cơ sở đào tạo sử dụng một hoặc nhiều nguồn kết quả, đối chiếu với yêu cầu đầu vào, chỉ tiêu và điều kiện của chương trình để lựa chọn người học. Một trường có thể tự tổ chức kỳ thi, phối hợp tổ chức thi hoặc sử dụng kết quả do đơn vị khác tổ chức, nhưng quyết định sử dụng nguồn kết quả nào và trách nhiệm về chất lượng tuyển sinh cuối cùng vẫn thuộc về cơ sở đào tạo.

Về xu hướng tuyển sinh, ông Nguyễn Tiến Thảo cho biết, tuyển sinh đại học hiện nay sử dụng nhiều nguồn kết quả như điểm thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông, học bạ, kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, chứng chỉ quốc tế, chứng chỉ ngoại ngữ và các phương thức kết hợp. Sự đa dạng này phản ánh quyền tự chủ của các cơ sở đào tạo, song không có nghĩa mọi nguồn tuyển đều có giá trị như nhau.

Vì vậy, những nguồn tuyển có độ tin cậy cao, dự báo tốt khả năng học tập của người học, phù hợp với yêu cầu của chương trình đào tạo và tiết kiệm chi phí sẽ tiếp tục được các trường lựa chọn. Ngược lại, các phương thức không chứng minh được hiệu quả hoặc làm phát sinh chi phí, thủ tục nhưng không nâng cao chất lượng đầu vào sẽ cần được các trường rà soát, điều chỉnh hoặc loại bỏ.