Tuyên truyền viên cơ sở: 'Tuyến đầu' đưa chính sách đến người lao động
Thiếu thông tin về thị trường lao động, điều kiện tuyển dụng, chi phí và chính sách hỗ trợ có thể khiến người lao động bỏ lỡ cơ hội việc làm, thậm chí trở thành nạn nhân của lừa đảo, môi giới trái phép. Bởi vậy, đưa thông tin chính thống đến tận cơ sở, giúp người dân biết, hiểu và sử dụng được chính sách là một yêu cầu quan trọng trong giảm nghèo về thông tin.
Cầu nối thông tin, mở rộng cơ hội thoát nghèo
Giảm nghèo bền vững không chỉ là hỗ trợ vốn, tạo sinh kế hay giải quyết việc làm, mà còn phải giúp người dân tiếp cận đầy đủ thông tin để chủ động lựa chọn cơ hội phát triển. Trên thực tế, thiếu thông tin về chính sách, thị trường lao động và các chương trình hỗ trợ cũng là một rào cản khiến nhiều người khó cải thiện thu nhập.
Đối với người có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, khoảng trống thông tin có thể dẫn đến những hệ lụy trực tiếp. Không nắm rõ doanh nghiệp được cấp phép, điều kiện tuyển dụng, chi phí phải nộp, quyền lợi trong hợp đồng hay chính sách hỗ trợ, người lao động dễ bị tác động bởi quảng cáo thiếu chính xác, lời mời chào của môi giới trái phép. Với những gia đình có điều kiện kinh tế khó khăn, một quyết định sai lầm có thể khiến họ mất khoản tiền tích lũy, thậm chí phải vay nợ để trang trải chi phí.
Chính sách giảm nghèo được triển khai trong khuôn khổ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026–2035, trên cơ sở hợp nhất 4 chương trình mục tiêu quốc gia theo Nghị quyết số 46/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội. Trong định hướng thực hiện giai đoạn 2026–2030, bên cạnh mục tiêu giảm nghèo đa chiều, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống, Chương trình cũng chú trọng phát triển thị trường lao động, kết nối cung - cầu việc làm và hỗ trợ người lao động thuộc địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Đây là cơ sở quan trọng để gắn hoạt động cung cấp thông tin, tư vấn việc làm với mục tiêu giảm nghèo bền vững.
Trong bối cảnh đó, việc đưa thông tin chính sách đến tận cơ sở càng có ý nghĩa thiết thực. Người dân, nhất là hộ nghèo, hộ cận nghèo và người lao động ở địa bàn khó khăn, cần được tiếp cận thông tin đầy đủ về thị trường, chương trình tuyển dụng, điều kiện tham gia, chi phí, quyền lợi và các chính sách hỗ trợ. Đội ngũ cán bộ, tuyên truyền viên cơ sở chính là cầu nối giúp người dân tiếp nhận, kiểm chứng và hiểu đúng những thông tin này; từ đó chủ động lựa chọn cơ hội việc làm, hạn chế rủi ro và tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ để cải thiện sinh kế, nâng cao thu nhập.

Nắm vững thông tin sẽ giúo người lao động hạn chế rủi ro và tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ để cải thiện sinh kế, nâng cao thu nhập. Ảnh: Quỳnh Chi.
Theo Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng, thị trường lao động ngoài nước ngày càng đòi hỏi cao về trình độ nghề, ngoại ngữ, kỹ năng và kỷ luật lao động. Trong khi đó, người lao động vẫn có thể đối mặt với nhiều rủi ro do thiếu thông tin, môi giới trái phép, lừa đảo, thu phí sai quy định hoặc tranh chấp hợp đồng. Vì vậy, công tác thông tin, tư vấn cần được triển khai ngay từ cơ sở, giúp người lao động có sự chuẩn bị và lựa chọn đúng đắn trước khi xuất cảnh.
Việc tập huấn cho đội ngũ cán bộ, tuyên truyền viên cơ sở vì thế không đơn thuần là phổ biến văn bản, chính sách. Mục tiêu quan trọng hơn là trang bị kiến thức để lực lượng này có thể tư vấn, hướng dẫn người dân nhận diện chương trình tuyển dụng hợp pháp, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời biết tìm đến cơ quan có thẩm quyền khi cần hỗ trợ.
Phó trưởng Phòng Pháp chế - Kiểm tra, Cục Quản lý lao động ngoài nước Nguyễn Thanh Tùng khẳng định, cán bộ, tuyên truyền viên cơ sở là “tuyến đầu tin cậy và gần dân nhất”. Theo ông Tùng, “Một thông tin đúng và kịp thời ở cơ sở có thể ngăn một vụ lừa đảo xảy ra hoặc giúp người lao động có định hướng ngành nghề phù hợp”.
Từ nhận định này, có thể thấy vai trò của tuyên truyền viên không dừng ở việc truyền đạt thông tin một chiều. Họ cần giúp người lao động biết cách kiểm tra tính pháp lý của doanh nghiệp, chương trình tuyển dụng; tìm hiểu thị trường, công việc, điều kiện làm việc, hợp đồng và các khoản chi phí. Những lời quảng cáo như “bao visa”, “bao đậu”, yêu cầu nộp tiền gấp, không cung cấp hợp đồng hoặc đề nghị chuyển tiền vào tài khoản cá nhân không rõ ràng đều là dấu hiệu cần cảnh giác.
Đặc biệt, với người lao động ở địa bàn khó khăn, việc có một địa chỉ tư vấn gần nơi cư trú sẽ giúp giảm chi phí tìm hiểu, hạn chế phụ thuộc vào nguồn tin không chính thống. Tuyên truyền viên cơ sở cũng có thể chủ động nắm bắt nhu cầu, giới thiệu các chương trình phù hợp với trình độ, điều kiện kinh tế của từng người; hướng dẫn họ chuẩn bị hồ sơ, học nghề, học ngoại ngữ và tìm hiểu các nguồn hỗ trợ trước khi quyết định tham gia.
Đưa thông tin chính xác được đến đúng người, đúng thời điểm
Từ kinh nghiệm địa phương, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Bắc Ninh Trần Văn Hà cho rằng cán bộ cơ sở cần phân biệt rõ chính sách hỗ trợ của Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước, chính sách tín dụng ưu đãi và chính sách riêng của địa phương. Việc tư vấn phải cụ thể, đúng đối tượng, đúng điều kiện, tránh tình trạng người lao động hiểu nhầm hoặc kỳ vọng vào những khoản hỗ trợ không thuộc diện được thụ hưởng.
Những nội dung này đặt ra yêu cầu đội ngũ tuyên truyền viên phải thường xuyên được cập nhật kiến thức, không chỉ nắm chính sách chung mà còn hiểu quy trình, điều kiện và đầu mối giải quyết từng loại hỗ trợ. Khi người dân được hướng dẫn đúng, họ sẽ có cơ sở tính toán chi phí, lựa chọn chương trình phù hợp và chủ động tiếp cận nguồn lực cần thiết, thay vì bỏ lỡ cơ hội chỉ vì không biết chính sách hoặc không rõ thủ tục.

Ông Trần Văn Hà, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Bắc Ninh phát biểu tại buổi tập huấn, cung cấp thông tin cho cán bộ tuyên truyên viên cơ sở về chính sách dành cho người lao động nước ngoài theo hợp đồng. Ảnh: Nguyễn Hằng
Thông tin về việc làm ngoài nước không thể chỉ dừng ở thời điểm người lao động chuẩn bị xuất cảnh. Trong quá trình làm việc, khi phát sinh tai nạn, bệnh tật, tranh chấp hoặc phải về nước trước thời hạn, người lao động và gia đình cũng cần được hướng dẫn về quyền lợi, thủ tục và cơ chế hỗ trợ. Bà Phan Thị Hiền, đại diện doanh nghiệp PEX Vietnam chia sẻ thực tế thông tin tại một số địa phương chưa đồng đều, trong khi những quảng cáo thiếu chính xác có thể khiến người lao động lựa chọn sai.
Với chức năng hỗ trợ phát triển thị trường, phòng ngừa, giảm thiểu và khắc phục rủi ro, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, Bộ Nội vụ có vai trò quan trọng trong cung cấp thông tin, hỗ trợ người lao động trước, trong và sau quá trình làm việc ở nước ngoài. Hoạt động truyền thông qua báo chí, phát thanh, truyền hình, mạng xã hội, tài liệu hướng dẫn và tập huấn cho tuyên truyền viên cơ sở góp phần mở rộng kênh tiếp cận chính sách.
Tuy nhiên, để thông tin thực sự đến được với người cần, cần duy trì mạng lưới tuyên truyền viên có kiến thức, có tài liệu cập nhật và có đầu mối kết nối với cơ quan chuyên môn. Cùng với đó, thông tin về doanh nghiệp, chương trình tuyển dụng, chi phí, điều kiện tham gia và chính sách hỗ trợ cần được công khai, dễ tra cứu; những thắc mắc của người lao động phải được hướng dẫn đến đúng cơ quan có trách nhiệm.
Như nhấn mạnh của Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng, mục tiêu đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài không chỉ là tăng số lượng người xuất cảnh, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện vị trí việc làm, tay nghề và bảo đảm người lao động có thể phát huy kỹ năng khi trở về nước.
Từ đó, vai trò của tuyên truyền viên cơ sở cần được nhìn nhận không chỉ trong hoạt động phổ biến chính sách, mà còn ở khả năng giúp người dân tiếp cận cơ hội việc làm và các nguồn lực hỗ trợ. Khi thông tin chính xác được đưa đến đúng người, đúng thời điểm, người lao động có thêm cơ sở lựa chọn sinh kế, phòng tránh rủi ro và bảo vệ quyền lợi. Đó cũng là cách để giảm nghèo về thông tin trở thành hành động cụ thể, góp phần mở rộng cơ hội vươn lên và thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.
