Eo biển Hormuz vẫn 'nghẽn', vì sao giá dầu lại giảm?
Giá dầu tiếp tục giảm trong phiên giao dịch ngày 17/11, dù có phục hồi chút ít vào ngày 18/11, bất chấp lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz mới phục hồi lên khoảng 49% so với mức trước xung đột.
Nguyên nhân chủ yếu là thị trường đang nghiêng về triển vọng dư cung, khi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo nguồn cung dầu toàn cầu trong quý IV/2026 sẽ vượt nhu cầu khoảng 1,7 triệu thùng/ngày. Triển vọng dư cung trong năm 2027 cũng đang gây sức ép lên giá dầu hiện tại.
Theo Reuters, đến giữa buổi sáng ngày 17/11 (giờ Ả Rập Xê-út), giá dầu Brent giao dịch quanh mức 91,66 USD/thùng, giảm 0,78 USD, trong khi dầu WTI ở mức 84,99 USD/thùng, giảm 0,73 USD. Sang ngày 18/11, giá dầu thô Mỹ WTI giao dịch ở ngưỡng 85,2 USD/thùng; trong khi giá chuẩn Brent dừng lại ở mức 92,79 USD/thùng. Diễn biến này cho thấy thị trường đang quan tâm nhiều hơn đến triển vọng cung - cầu trong trung và dài hạn thay vì những gián đoạn vận tải tại Trung Đông.

Lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz mới phục hồi lên khoảng 49% so với mức trước xung đột nhưng giá dầu vẫn đang giảm so với đỉnh của cuộc xung đột Mỹ-Iran. (Ảnh minh họa)
Triển vọng dư cung gây sức ép lên giá dầu
Trong Báo cáo Thị trường Dầu mỏ tháng 11, công bố ngày 13/11, IEA dự báo nguồn cung dầu toàn cầu trong quý IV/2026 đạt trung bình khoảng 105 triệu thùng/ngày, cao hơn nhu cầu khoảng 1,7 triệu thùng/ngày. Cơ quan này đồng thời dự báo tình trạng dư cung sẽ gia tăng trong năm 2027.
Nguồn cung đang phục hồi nhanh hơn dự kiến. Sản lượng dầu toàn cầu trong tháng 10 đạt 105,4 triệu thùng/ngày, tăng 2,3 triệu thùng/ngày so với tháng trước, nhờ xuất khẩu từ Trung Đông được khôi phục nhanh hơn dự báo.
Ở chiều ngược lại, nhu cầu suy yếu đáng kể. IEA đã hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu năm 2026 xuống 2,7 triệu thùng/ngày, còn 102,3 triệu thùng/ngày. Nhu cầu năm 2027 được dự báo đạt 104,3 triệu thùng/ngày.
Việc điều chỉnh giảm dự báo nhu cầu khiến cán cân cung - cầu chuyển sang dư cung ngay cả khi hoạt động xuất khẩu từ Trung Đông mới chỉ phục hồi một phần.
Giới giao dịch cũng đang phản ánh triển vọng này vào giá dầu. Theo Tim Waterer, chuyên gia tại KCM Trade, thị trường ngày càng nhận định nguồn cung đã bắt kịp nhu cầu và có khả năng vượt nhu cầu trong thời gian tới. Đây là yếu tố chính kéo giá dầu đi xuống, trong khi phần bù rủi ro địa chính trị liên quan đến căng thẳng Mỹ - Iran hiện chỉ đóng vai trò thứ yếu.
Lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz vẫn ở mức thấp
Mặc dù nguồn cung toàn cầu đang phục hồi, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn chưa trở lại bình thường.
Theo ước tính của các nhà phân tích ANZ, lưu lượng dầu qua tuyến hàng hải chiến lược này hiện chỉ bằng khoảng 49% mức trước xung đột. Dữ liệu sơ bộ của Kpler cho thấy lượng dầu và sản phẩm dầu vận chuyển qua Hormuz trong tuần kết thúc ngày 11/11 đạt khoảng 8,3 triệu thùng/ngày, so với mức 17,1 triệu thùng/ngày trước xung đột.
ANZ nhận định hệ thống vận tải vẫn chịu áp lực lớn và lưu lượng hiện tại khó có thể duy trì lâu dài, do một phần hàng hóa phải chuyển hướng qua các tuyến thay thế vốn cũng đối mặt với nguy cơ bị tấn công hoặc những hạn chế về logistics.
Một số tàu chở dầu phải sử dụng các hành trình gián tiếp hoặc tắt thiết bị phát tín hiệu định vị để di chuyển qua khu vực. Điều này khiến việc thống kê lưu lượng thực tế gặp khó khăn và có thể tạo ra sự khác biệt giữa các nguồn dữ liệu.
Trước khi xung đột xảy ra, lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz đạt khoảng 20 triệu thùng/ngày. Theo IEA, trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5/2026, con số này giảm xuống mức trung bình chỉ 2,7 triệu thùng/ngày, khiến nguồn cung từ Trung Đông sụt giảm lũy kế hơn 1,3 tỷ thùng.
Áp lực nguồn cung cũng thể hiện qua lượng dầu tồn kho toàn cầu. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết lượng tồn kho toàn cầu trong quý III/2026 giảm trung bình 1,2 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, cơ quan này dự báo tồn kho sẽ tăng trở lại trong quý IV.
Dù vậy, triển vọng dư cung không đồng nghĩa toàn bộ lượng dầu bổ sung đều có thể nhanh chóng đến tay người tiêu dùng. Các tuyến vận tải thay thế kéo dài thời gian giao hàng, chi phí bảo hiểm tăng cao và sự khác biệt về chủng loại dầu cũng hạn chế khả năng đáp ứng nhu cầu của các nhà máy lọc dầu.
Do đó, nếu hoạt động xuất khẩu qua Trung Đông tiếp tục bị gián đoạn hoặc xảy ra các cuộc tấn công mới nhằm vào tàu thương mại, triển vọng dư cung có thể nhanh chóng suy yếu và tạo áp lực đẩy giá dầu tăng trở lại.
Quyết định của OPEC+ và lượng dự trữ dầu chiến lược của Mỹ
Hai yếu tố khác có thể tác động đáng kể đến triển vọng giá dầu là chính sách sản lượng của OPEC+ và khả năng ứng phó với khủng hoảng nguồn cung của Mỹ.
Ngày 16/11, OPEC tổ chức cuộc họp trực tuyến nhằm rà soát công suất khai thác bền vững tối đa của từng thành viên. Kết quả đánh giá sẽ được sử dụng làm cơ sở xác định mức sản lượng cơ sở và hạn ngạch của các nước trong năm 2027.
Tiếp đó, nhóm OPEC+ gồm 21 quốc gia, trong đó có các nước đồng minh do Nga dẫn đầu, dự kiến họp ngày 29/11 để quyết định chính sách sản lượng năm 2027.
Một trong những vấn đề được quan tâm là khả năng điều chỉnh các biện pháp hạn chế sản lượng hiện ở mức khoảng 2 triệu thùng/ngày. Nếu công suất khai thác cơ sở được đánh giá cao hơn, hạn ngạch của một số nước có thể tăng, qua đó bổ sung nguồn cung cho thị trường. Ngược lại, việc duy trì các mức cơ sở thận trọng có thể hỗ trợ chính sách kiềm chế sản lượng.
Trong khi đó, khả năng ứng phó với các cú sốc nguồn cung của Mỹ cũng đang bị thu hẹp do lượng dầu trong Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) giảm mạnh.
Theo dữ liệu Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) được Reuters dẫn lại, lượng dầu trong SPR đã giảm xuống còn 276,4 triệu thùng, mức thấp nhất kể từ tháng 8/1982.
Mức dự trữ này giảm sau khi Mỹ công bố kế hoạch giải phóng 172 triệu thùng dầu vào ngày 11/3/2026 nhằm ứng phó với tình trạng gián đoạn nguồn cung. DOE cho biết kế hoạch dự kiến kéo dài khoảng 120 ngày theo tốc độ xuất kho đã công bố và hiện vẫn đang được triển khai.
Việc giải phóng dầu dự trữ giúp bổ sung nguồn cung trong ngắn hạn, nhưng đồng thời làm giảm dư địa ứng phó của Mỹ nếu xảy ra một cuộc khủng hoảng năng lượng mới. Vì vậy, mức dự trữ SPR thấp có thể khiến thị trường phản ứng mạnh hơn trước những gián đoạn nguồn cung trong tương lai.
Ba yếu tố cần theo dõi để dự báo xu hướng giá dầu
Triển vọng giá dầu hiện chịu ảnh hưởng từ hai chiều: nguồn cung phục hồi, nhu cầu suy yếu và tồn kho có khả năng tăng đang tạo áp lực giảm giá; trong khi rủi ro tại eo biển Hormuz, chính sách sản lượng OPEC+ và lượng dự trữ dầu chiến lược Mỹ suy giảm có thể hỗ trợ giá.
Goldman Sachs dự báo giá Brent trung bình khoảng 88 USD/thùng trong năm 2027 và có thể giảm về gần 78 USD/thùng vào cuối năm. Trong khi đó, JPMorgan cho rằng thị trường đã bước vào trạng thái dư cung từ tháng 9 và tháng 10/2026. Tuy nhiên, các tổ chức phân tích vẫn có những khác biệt về quy mô và thời điểm xuất hiện tình trạng dư cung.
Để đánh giá xu hướng thị trường trong thời gian tới, cần theo dõi ba yếu tố chính:
Lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz: Liệu dòng chảy dầu có duy trì được trên mức 49% trước xung đột hay tiếp tục suy giảm?
Quyết định của OPEC+ ngày 29/11: Các mức sản lượng cơ sở và chính sách hạn ngạch năm 2027 sẽ theo hướng tăng nguồn cung hay tiếp tục kiềm chế sản lượng?
Dữ liệu tồn kho dầu của DOE và EIA: Tồn kho toàn cầu có thực sự chuyển sang tăng trong quý IV/2026 hay không, đồng thời lượng dầu dự trữ chiến lược của Mỹ sẽ tiếp tục giảm đến mức nào?
Nhìn chung, giá dầu giảm trong bối cảnh lưu lượng qua eo biển Hormuz vẫn bị gián đoạn phản ánh sự thay đổi trong kỳ vọng của thị trường: giới giao dịch đang đặt trọng tâm vào khả năng dư cung trong năm 2027 hơn là những rủi ro thiếu hụt nguồn cung trước mắt. Tuy nhiên, triển vọng này vẫn phụ thuộc lớn vào khả năng duy trì hoạt động xuất khẩu của Trung Đông và diễn biến địa chính trị trong thời gian tới.
Nguồn PetroTimes: https://petrotimes.vn/eo-bien-hormuz-van-nghen-vi-sao-gia-dau-lai-giam-748153.html



