Tỷ lệ vỡ nợ sinh viên Mỹ cao nhất gần một thập kỷ

Đây là tỷ lệ chậm trả nghiêm trọng và vỡ nợ cao nhất kể từ khi Chính phủ Mỹ bắt đầu hệ thống thống kê dữ liệu này gần một thập kỷ trước.

Số lượng người vỡ nợ trong hệ thống vay sinh viên ngày càng tăng trong thời gian qua. Nguồn: Adobe Stock

Vấn đề có thể trở nên nghiêm trọng hơn sau khi một tòa phúc thẩm liên bang ra lệnh chấm dứt chương trình trả nợ ưu đãi SAVE thời Tổng thống Joe Biden. Quyết định này sẽ buộc gần 7 triệu người vay phải bắt đầu trả nợ trở lại, trong khi lãi vẫn tiếp tục cộng dồn trong thời gian các khoản thanh toán bị tạm hoãn do kiện tụng.

Số liệu nợ quá hạn phản ánh khó khăn tài chính ngày càng lớn của nhiều hộ gia đình Mỹ thu nhập thấp, trong bối cảnh thất nghiệp tăng, giá xăng leo thang và chi phí thực phẩm, y tế, nhà ở đều tăng. Các nhà kinh tế gọi đây là nền kinh tế hình chữ K, khi người giàu ngày càng giàu hơn còn nhóm thu nhập thấp ngày càng khó khăn.

Tình trạng nợ quá hạn cũng đang tăng ở nhiều loại vay khác như thẻ tín dụng, vay mua nhà và vay mua ôtô, theo Cục Dự trữ Liên bang New York. Các khoản nợ quá hạn làm giảm điểm tín dụng, khiến nhiều người khó thuê nhà hoặc vay mua xe, mua nhà.

Những người đã chi tiêu hết khả năng tài chính đang phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn. Winston Berkman-Breen, giám đốc pháp lý của tổ chức Protect Borrowers, cho biết nhiều người buộc phải ngừng trả một số khoản nợ khác, cắt giảm chi tiêu thực phẩm hoặc ngừng tiết kiệm cho tương lai.

“Điều này có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng tích lũy tài sản của các thế hệ sau, như mua nhà hoặc tiết kiệm cho con cái,” Winston cho biết.

Chính phủ Mỹ có thể thu hồi nợ bằng cách khấu trừ lương hoặc tiền hoàn thuế, nhưng hiện chưa áp dụng các biện pháp này. Bộ Giáo dục cho biết việc thu hồi nợ cưỡng chế sẽ tiếp tục bị tạm dừng trong khi chính quyền triển khai cải cách hệ thống vay sinh viên. Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục Nicholas Kent, việc thu nợ sẽ tạm hoãn trong khi chính phủ “triển khai những cải cách lớn đối với hệ thống vay sinh viên đang gặp nhiều vấn đề”.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng đang xem xét chuyển việc quản lý danh mục vay sinh viên liên bang trị giá 1.700 tỷ USD sang Bộ Tài chính, với lý do Bộ Giáo dục không được thiết kế để vận hành một hệ thống tài chính có quy mô tương đương một ngân hàng lớn.

Các nhà kinh tế cho rằng tình hình hiện nay không quá bất ngờ. Sau khi chính phủ chấm dứt việc tạm dừng thu nợ thời Covid-19 vào năm 2023 và yêu cầu người vay trả nợ trở lại, nhiều người đã không tiếp tục thanh toán.

Tổng số người vỡ nợ hiện gần tương đương năm 2019, trước khi chính phủ áp dụng lệnh hoãn thu nợ trong đại dịch. Tuy nhiên, số người đang bên bờ vỡ nợ hoặc chưa phải trả nợ do các khoản vay vẫn được hoãn cao hơn nhiều so với trước đây.

Chương trình SAVE cho phép trả nợ theo thu nhập, giúp nhiều người giảm tiền trả hàng tháng và có thể được xóa nợ sau 20 - 25 năm. Tuy nhiên, chương trình này đã bị tòa án chặn lại sau khi các bang do đảng Cộng hòa lãnh đạo kiện. Một số người vay cho rằng các quy định trả nợ liên tục thay đổi khiến họ rơi vào tình trạng không biết phải trả nợ theo cách nào.

Các công ty dịch vụ vay sinh viên đang chuẩn bị cho làn sóng câu hỏi từ người vay khi họ phải quay lại trả nợ sau gần 5 năm tạm dừng. Scott Buchanan, giám đốc điều hành Hiệp hội Dịch vụ Vay Sinh viên, cho biết việc buộc người vay quay lại trả nợ sau thời gian dài như vậy “luôn là một quá trình rất khó khăn, và thực tế đã diễn ra đúng như vậy”.

Các chuyên gia cho rằng việc hàng triệu người Mỹ phải quay lại trả nợ trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao có thể tiếp tục gây áp lực lên tài chính hộ gia đình và tiêu dùng, qua đó ảnh hưởng đến nền kinh tế trong thời gian tới.

Ngọc Lâm