Tỷ phú giàu nhất châu Phi đặt cược vào màn IPO lớn nhất lục địa

Tỷ phú Aliko Dangote. Ảnh: Reuters.

Tài sản của người giàu nhất châu Phi Aliko Dangote có thể tăng thêm khoảng hai phần ba, lên gần 60 tỷ USD, sau khi công ty vận hành nhà máy lọc dầu của ông tại Nigeria tiến hành đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất lịch sử châu lục.

Nếu thương vụ IPO của Dangote Petroleum Refinery and Petrochemicals trên sàn chứng khoán Nigeria diễn ra đúng kế hoạch, Aliko Dangote có thể gia tăng tài sản thêm khoảng 23 tỷ USD, từ mức 35 tỷ USD hiện nay.

Dangote gọi đây là “IPO dành cho người dân”, kỳ vọng thu hút cả các nhà đầu tư tổ chức lẫn cá nhân. Nhà đầu tư chỉ cần đăng ký tối thiểu 10 cổ phiếu, với tổng giá trị 5.250 naira, tương đương khoảng 2,94 USD. Thời gian đăng ký kéo dài một tháng và kết thúc vào ngày 13/10.

Đợt IPO đặc biệt hướng tới người trẻ Nigeria thông qua các nền tảng ngân hàng và công ty fintech, với thông điệp rằng đầu tư vào doanh nghiệp nội địa có thể giúp người dân tích lũy tài sản và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Nếu toàn bộ số cổ phiếu được đăng ký mua, giá trị nhà máy lọc dầu dự kiến đạt khoảng 65.220 tỷ naira, tương đương 36,5 tỷ USD.

Đây sẽ là một chiến thắng lớn đối với Dangote, người từng tài trợ cho nhiều chiến dịch tranh cử tổng thống tại Nigeria. Trong những lĩnh vực mà ông tham gia, các nhà hoạch định chính sách nước này cũng đã trao cho tập đoàn của ông vị thế gần như độc quyền.

Ở tuổi 69, Dangote gây dựng tài sản ban đầu từ ngành xi măng và đường. Ông thành lập công ty vào cuối thập niên 1970 bằng khoản vay từ ông ngoại, thành viên của gia đình Dantata, một trong những gia tộc giàu có nhất Tây Phi.

Bước tiến gần đây vào ngành dầu khí đã giúp Nigeria lần đầu trở thành nước xuất khẩu ròng nhiên liệu tinh chế. Trước khi nhà máy lọc dầu Dangote trị giá 20 tỷ USD ở ngoại ô Lagos đi vào hoạt động vào tháng 1/2024, Nigeria chủ yếu xuất khẩu dầu thô nhưng lại phải nhập khẩu nhiên liệu thành phẩm để đáp ứng nhu cầu trong nước.

Trong nhiều năm, chính phủ Nigeria cũng phải chi hàng tỷ USD để trợ giá nhiên liệu và duy trì các nhà máy lọc dầu có từ thời thuộc địa.

Nhà máy Dangote hiện có công suất 700.000 thùng dầu/ngày và dự kiến tăng gấp đôi vào cuối thập kỷ này. Dangote cho biết ông muốn sử dụng lợi nhuận từ nhà máy lọc dầu tại Lagos để thúc đẩy tăng trưởng trên toàn châu Phi và giảm sự phụ thuộc của lục địa này vào hàng hóa nhập khẩu.

Tỷ phú Nigeria đặt tham vọng xây dựng đế chế công nghiệp trị giá 100 tỷ USD, tập trung vào các ngành sản xuất nặng và cơ sở hạ tầng khu vực.

Một dự án quan trọng trong kế hoạch này là tổ hợp năng lượng trị giá 17 tỷ USD tại Lamu, Kenya. Dự án dự kiến có nhà máy lọc dầu công suất 700.000 thùng/ngày, nhằm tăng cường an ninh năng lượng cho khu vực.

“Là người Nigeria và người châu Phi, chúng ta phải mạnh dạn và dẫn đầu sự thay đổi để phát triển nền kinh tế”, Dangote phát biểu tại lễ ký kết IPO ở Lagos ngày 7/9.

Theo ông, chỉ khi các nước châu Phi chủ động phát triển nền kinh tế, thế giới mới thực sự coi trọng họ và châu Phi mới có vị thế đàm phán tốt hơn để đạt được những điều kiện xứng đáng.

Sau buổi lễ, tỷ phú Nigeria Tony Elumelu, một doanh nhân hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng, gọi thương vụ IPO là “thời khắc mang tính bước ngoặt đối với Nigeria và cột mốc lớn của châu Phi”.