Tỷ phú Musk gây chấn động Phố Wall với thương vụ chưa từng có

Hãng SpaceX của tỷ phú Elon Musk vừa tiến thêm một bước lớn tới Phố Wall khi nộp hồ sơ kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Thương vụ này có thể trở thành đợt IPO lớn nhất trong lịch sử, nhằm huy động tới 75 tỷ USD từ thị trường đại chúng.

Bệ đỡ tên lửa của hãng SpaceX. (Ảnh: AP)

Bệ đỡ tên lửa của hãng SpaceX. (Ảnh: AP)

Nếu thành công, việc niêm yết của gã khổng lồ trong ngành tên lửa và vệ tinh này sẽ vượt xa mọi thương vụ IPO từng có trước đây và củng cố vị thế của ông Musk như một trong những doanh nhân có ảnh hưởng nhất của thế hệ mình.

Theo truyền thông Mỹ, SpaceX đang hy vọng có thể huy động được 75 tỷ USD và đạt mức định giá lên tới 1,75 nghìn tỷ USD khi bắt đầu giao dịch sớm nhất vào tháng tới.

Việc nộp báo cáo kế hoạch lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) trước khi niêm yết đánh dấu lần đầu tiên SpaceX công khai các số liệu tài chính chi tiết trong lịch sử 24 năm hoạt động của mình.

Tài liệu nộp ngày 20/5 cho thấy công ty đạt doanh thu 18,7 tỷ USD trong năm 2025 nhưng lỗ 2,6 tỷ USD, do mạnh tay đầu tư vào phát triển tên lửa thế hệ mới và trí tuệ nhân tạo (AI).

Mảng internet vệ tinh Starlink của SpaceX hiện là “cỗ máy kiếm tiền” chính của công ty, mang về 11,4 tỷ USD doanh thu năm 2025, tăng gần 50% so với cùng kỳ năm trước.

Mảng AI - bao gồm xAI và mạng xã hội X - đạt doanh thu 3,2 tỷ USD trong cả năm 2025 nhưng chịu khoản lỗ lên tới 6,4 tỷ USD, trong bối cảnh công ty tăng tốc xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ huấn luyện AI.

Chi tiêu vốn riêng cho mảng này lên tới 12,7 tỷ USD trong năm 2025 và thêm 7,7 tỷ USD chỉ trong quý I/2026, cho thấy cuộc đua AI với các đối thủ giàu tiềm lực như Google, Meta và Amazon đang cực kỳ tốn kém.

SpaceX cũng tiết lộ đã ký thỏa thuận cho công ty AI đối thủ Anthropic thuê phần công suất dư thừa tại các trung tâm dữ liệu COLOSSUS và COLOSSUS II với giá 1,25 tỷ USD/tháng cho tới tháng 5/2029.

Hồ sơ IPO được công bố chỉ vài ngày sau khi ông Musk thua trong vụ kiện OpenAI - đối thủ trực tiếp đang hướng tới việc niêm yết công khai.

Anthropic cũng đang cân nhắc IPO riêng, vì thế năm 2026 có thể trở thành một trong những năm sôi động nhất của Phố Wall trong giai đoạn gần đây.

Hồ sơ xác nhận cơ cấu cổ phiếu 2 tầng, giúp ông Musk duy trì quyền kiểm soát chặt chẽ công ty sau khi niêm yết, qua đó tránh được các cuộc chiến quản trị doanh nghiệp từng gây áp lực cho ông tại Tesla.

Ông Musk - hiện là người giàu nhất thế giới - dự kiến sẽ nắm khoảng 79% quyền biểu quyết trong khi sở hữu khoảng 42% cổ phần.

SpaceX thừa nhận cơ cấu này tiềm ẩn rủi ro cho các nhà đầu tư bên ngoài, lưu ý rằng ông Musk “sẽ có quyền kiểm soát kết quả của các vấn đề cần cổ đông phê duyệt, bao gồm việc bầu chọn toàn bộ hội đồng quản trị”.

Hồ sơ cũng vạch ra kế hoạch đầy tham vọng nhằm xây dựng các trung tâm dữ liệu trong không gian, tin tưởng rằng năng lượng mặt trời thu được ngoài quỹ đạo là “giải pháp thực sự có thể mở rộng” để đáp ứng nhu cầu điện năng ngày càng tăng của các hệ thống AI.

SpaceX cho biết họ dự định bắt đầu triển khai các vệ tinh máy tính AI sớm nhất vào năm 2028, với mục tiêu dài hạn là đưa 100 gigawatt năng lực tính toán lên quỹ đạo mỗi năm - nhiệm vụ đòi hỏi hàng nghìn vụ phóng tên lửa mỗi năm và vận chuyển khoảng 1 triệu tấn hàng hóa lên không gian.

Công ty khẳng định họ có vị thế đặc biệt để thực hiện thách thức đó, gọi đây là nhiệm vụ “cực kỳ khó khăn” mà không công ty nào khác có thể triển khai ở quy mô thương mại.

Một con số gây choáng váng khác là SpaceX ước tính tổng quy mô thị trường tiềm năng cho các lĩnh vực kinh doanh của họ lên tới 28,5 nghìn tỷ USD, không bao gồm Trung Quốc và Nga.

Các báo cáo cho biết SpaceX đang nhắm tới việc niêm yết trên sàn Nasdaq vào tháng 6, với mã chứng khoán SPCX và cổ phiếu có thể bắt đầu giao dịch không lâu sau đó.

Bình Giang

Nguồn Tiền Phong: https://tienphong.vn/ty-phu-musk-gay-chan-dong-pho-wall-voi-thuong-vu-chua-tung-co-post1845097.tpo