Tỷ phú Nhật Bản Masayoshi Son chiếm ngôi vị người giàu nhất châu Á nhờ AI

Nhờ đầu tư mạnh vào AI, tỷ phú Nhật Bản Masayoshi Son đã trở lại ngôi vị người giàu nhất châu Á. Ảnh: Sina.

Ngày 2/6, bảng xếp hạng tỷ phú thời gian thực của Forbes (The World's Real-Time Billionaires) cho thấy tài sản của nhà sáng lập kiêm CEO SoftBank Group Masayoshi Son đã tăng lên 100,7 tỷ USD, vượt qua các tỷ phú Ấn Độ Mukesh Ambani và Gautam Adani, qua đó lần đầu tiên giành lại danh hiệu người giàu nhất châu Á sau hơn một thập kỷ.

Ngày 1/6, cổ phiếu SoftBank có lúc tăng mạnh 14,71%, đưa vốn hóa công ty lên 48 nghìn tỷ yên (khoảng 306 tỷ USD), vượt qua mức vốn hóa khoảng 46 nghìn tỷ yên của Toyota Motor Corporation, chính thức chấm dứt hơn 20 năm liên tiếp Toyota đứng đầu bảng xếp hạng vốn hóa các doanh nghiệp niêm yết tại Nhật Bản.

Theo xếp hạng đến 23h ngày 2/6 theo giờ Mỹ của Forbes, Masayoshi Son giàu thứ 21 thế giới. Ảnh: Forbes.

Cho đến khi thị trường chứng khoán Tokyo đóng cửa cuối ngày 2/6, vốn hóa SoftBank tiếp tục tăng lên 49,3 nghìn tỷ yên, trong khi Toyota tụt xuống còn 44,92 nghìn tỷ yên.

Kế hoạch đầu tư AI trị giá 75 tỷ euro tại Pháp

Tại hội nghị xúc tiến đầu tư "Choose France" ở Paris hôm thứ Hai (1/6), ông Masayoshi Son đã công bố kế hoạch đầu tư 75 tỷ euro vào các trung tâm dữ liệu AI: Giai đoạn đầu đầu tư 45 tỷ euro, mục tiêu đến năm 2031 xây dựng năng lực tính toán đạt 3,1 GW, có thể mở rộng lên 5 GW trong tương lai.

Đây được xem là chất xúc tác trực tiếp khiến định giá thị trường SoftBank tăng vọt và tài sản của Masayoshi Son bùng nổ. Theo SoftBank, các trung tâm dữ liệu đầu tiên sẽ được xây dựng tại vùng Hauts-de-France ở miền bắc nước Pháp, gồm các địa điểm như Dunkirk, Bosquel và Bouchain.

Masayoshi Son và Tổng thống Pháp Macron. Ảnh: Sina.

Các đối tác gồm: EDF (Électricité de France - Công ty Điện lực Pháp), tập đoàn điện lực lớn nhất nước Pháp và là một trong những nhà sản xuất điện hạt nhân lớn nhất thế giới; Schneider Electric - một tập đoàn công nghiệp đa quốc gia của Pháp, chuyên về quản lý năng lượng và tự động hóa, thực hiện dự án tận dụng nguồn điện hạt nhân giá rẻ của Pháp để giải quyết bài toán tiêu thụ điện năng khổng lồ của AI.

Đây cũng là khoản đầu tư AI lớn nhất của SoftBank tại châu Âu, bên cạnh dự án siêu hạ tầng tính toán Stargate ở Mỹ.

Đặt cược toàn diện vào AI

Những năm gần đây, SoftBank đã triển khai chiến lược bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị AI, bao gồm:

Thứ nhất, lớp ứng dụng AI. SoftBank đã đầu tư hơn 64 tỷ USD vào OpenAI và nắm giữ khoảng 13% cổ phần, trở thành nhà đầu tư bên ngoài lớn thứ hai chỉ sau Microsoft.

Masayoshi Son cùng ông chủ OpenAI Sam Altman. Ảnh: Sohu.

Nhờ giá trị khoản đầu tư vào OpenAI tăng mạnh, Quỹ Vision Fund của SoftBank đạt lợi nhuận đầu tư 46 tỷ USD trong năm tài chính 2025. Riêng quý IV, Vision Fund lãi khoảng 20 tỷ USD, gần như toàn bộ đến từ khoản đầu tư vào OpenAI.

Thứ hai, chip điện toán phổ thông. Tháng 3/2025, SoftBank tuyên bố chi 6,5 tỷ USD tiền mặt để mua lại Ampere Computing, công ty do các cựu lãnh đạo của Intel sáng lập, chuyên phát triển CPU trung tâm dữ liệu hiệu năng cao, tiêu thụ điện thấp dựa trên kiến trúc Arm, dành cho bộ vi xử lý, được Arm Holdings của Anh phát triển.

Khách hàng của Ampere gồm: Amazon Web Services (AWS), Microsoft Azure. Sau thương vụ này, Ampere có thể kết hợp với Arm Holdings để tạo ưu thế từ IP chip đến bộ xử lý hoàn chỉnh.

Masayoshi Son và người sáng lập Alibaba, tỷ phú Jack Ma. Ảnh: Sohu.

Thứ ba, phần cứng AI tự phát triển. Tháng 3 năm nay, Arm chính thức giới thiệu CPU kiến trúc AGI dành cho trí tuệ nhân tạo tổng quát. Với vị thế cung cấp bản quyền IP cho hơn 90% thiết bị di động toàn cầu, Arm đang nhanh chóng mở rộng sang thị trường chip AI trung tâm dữ liệu.

Giới đầu tư coi đây là một trong những động lực quan trọng cho tăng trưởng dài hạn của SoftBank.

Dự án Stargate trị giá 500 tỷ USD

Ngoài châu Âu, SoftBank còn hợp tác với OpenAI và Oracle triển khai dự án siêu hạ tầng AI Stargate tại Mỹ với tổng vốn đầu tư 500 tỷ USD. Nhờ đó, tập đoàn đã hình thành chiến lược phát triển hạ tầng AI song song ở cả Mỹ và châu Âu.

Masayoshi Son trở thành trường hợp điển hình thành công nhờ AI. Ảnh: Wiki.

Từ Alibaba đến AI: Hai lần đổi đời của Masayoshi Son

Đây không phải lần đầu Masayoshi Son bước lên ngôi vị người sở hữu khối tài sản lớn nhất châu Á. Năm 2014, khi Alibaba Group niêm yết tại Mỹ, khoản đầu tư sớm của SoftBank đã mang lại lợi nhuận khổng lồ, giúp tài sản của Son tăng lên 16,6 tỷ USD khiến ông trở thành người giàu nhất Nhật Bản và nằm trong nhóm tỷ phú hàng đầu châu Á.

Tuy nhiên, sau đó khoản đầu tư vào WeWork (công ty của Mỹ chuyên cung cấp không gian làm việc chung và văn phòng cho thuê linh hoạt) thất bại, nhiều dự án gọi xe chia sẻ của Vision Fund thua lỗ, giá cổ phiếu Alibaba giảm mạnh… khiến tài sản của ông sụt giảm trong nhiều năm và bị nhà sáng lập Uniqlo Tadashi Yanai cùng các tỷ phú công nghiệp của Ấn Độ vượt qua.

Masayoshi Son và người sáng lập Alibaba, tỷ phú Jack Ma. Ảnh: Sohu.

Tài sản tăng thêm hơn 12 tỷ USD trong một ngày và cú hồi sinh nhờ AI

Lần trở lại này gần như hoàn toàn nhờ sự bùng nổ định giá của ngành AI. Masayoshi Son hiện sở hữu khoảng 33,74% cổ phần SoftBank. Chỉ một ngày cổ phiếu tăng mạnh đã giúp tài sản của ông tăng thêm hơn 12 tỷ USD.

Báo cáo tài chính công ty năm 2025 công bố tháng 5/2026 cho thấy: Lợi nhuận ròng thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 550,8 tỷ yên, tăng 4,7% so với cùng kỳ năm trước và cao nhất trong lịch sử SoftBank, vượt xa mục tiêu nội bộ 543 tỷ yên.

Song song đó, SoftBank đang bán bớt các tài sản không cốt lõi như: Cổ phần tại T-Mobile US và một phần cổ phiếu Alibaba còn nắm giữ. Nguồn tiền thu về được tái đầu tư gần như toàn bộ vào AI. Ban lãnh đạo cho biết hơn 80% chi tiêu vốn trong ba năm tới sẽ dành cho hạ tầng AI và nghiên cứu chip.

Mục tiêu đến năm tài chính 2031 là đạt lợi nhuận hoạt động 1,7 nghìn tỷ yên, chủ yếu dựa trên hệ sinh thái AI.

Masayoshi Son đặt cược vào "Siêu AI". Ảnh: Sohu.

Tham vọng "Siêu AI"

Tại đại hội cổ đông thường niên năm 2025, Masayoshi Son tuyên bố mục tiêu trong 10 năm tới là biến SoftBank thành một nền tảng hàng đầu thế giới trong lĩnh vực ASI (Artificial Super Intelligence - Siêu trí tuệ nhân tạo), cạnh tranh với các hệ sinh thái của Microsoft, Google, Amazon.

Masayoshi Son từng dự đoán đến năm 2035, siêu trí tuệ nhân tạo sẽ có năng lực vượt con người khoảng 10.000 lần. Theo tính toán của ông, ngành công nghiệp “Siêu AI” sẽ cần khoảng 200 triệu chip AI cao cấp, 9 nghìn tỷ USD vốn đầu tư, 400 GW điện năng hỗ trợ.

Đó cũng là cơ sở để ông liên tục rót tiền vào trung tâm dữ liệu, năng lực tính toán và các công ty sản xuất chip.

Việc SoftBank vượt Toyota về vốn hóa được xem là dấu mốc phản ánh sự thay đổi trong logic định giá của thị trường Nhật Bản, Ảnh: Sina.

SoftBank vượt Toyota

Việc SoftBank vượt Toyota về vốn hóa được xem là dấu mốc phản ánh sự thay đổi trong logic định giá của thị trường Nhật Bản. Trong nhiều thập kỷ, Toyota là biểu tượng của ngành công nghiệp chế tạo toàn cầu nhờ: dẫn đầu công nghệ hybrid, hệ thống sản xuất và bán hàng toàn cầu và dòng tiền ổn định.

Tuy nhiên đến năm 2026, dòng vốn toàn cầu đã chuyển mạnh sang AI, trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán. Trong khi SoftBank được hưởng lợi từ làn sóng AI, cổ phiếu Toyota ngày 1/6 lại giảm 4,37% do nhu cầu ô tô toàn cầu chậm lại, chi phí chuyển đổi sang xe điện và năng lượng mới tăng cao.

Sự tăng trưởng của SoftBank và sự suy giảm của Toyota đã đánh dấu một cuộc chuyển giao ngôi vị dẫn đầu trên thị trường chứng khoán Nhật Bản.