Ðưa nông sản Đồng Nai ra thế giới (Bài 1)

Bài 1:Từ cánh đồng đến thị trường lớn

Những năm gần đây, ND Ðồng Nai đã liên kết, ứng dụng khoa học - công nghệ tạo ra những cánh đồng có năng suất, chất lượng cao để tham gia chuỗi nông sản xuất khẩu. Trên địa bàn thành phố đã hình thành các vùng cây trồng, vật nuôi có diện tích, năng suất, chất lượng, số lượng lớn thuộc tốp đầu cả nước, như: heo, gà, hồ tiêu, điều, ca cao, sầu riêng, chuối…

Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Hoàng (bìa phải) tham quan vùng chuyên canh tiêu hữu cơ xuất khẩu tại xã Nghĩa Trung. Ảnh: Bình Nguyên

Đến nay, sản phẩm nông nghiệp của Đồng Nai đã xuất khẩu sang hơn 100 quốc gia, vùng lãnh thổ, thu về gần 8 tỷ USD/năm.

Chuyển đổi sang kinh tế nông nghiệp

Ngay từ rất sớm, Đồng Nai đã khai thác lợi thế phát triển công nghiệp để đi tiên phong phát triển ngành nông nghiệp ứng dụng cơ giới hóa, công nghệ cao theo quy mô hàng hóa lớn gắn với thị trường toàn cầu.  ND trên địa bàn thành phố rất năng động, sáng tạo, nhanh nhạy trong chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, chuyển trọng tâm từ số lượng sang hiệu quả, giá trị gia tăng và nhu cầu thị trường.

Ông Lê Văn Quyết, Giám đốc HTX Nông nghiệp công nghệ cao Long Thành Phát (phường Long Thành) là ND tiêu biểu được vinh danh “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới” năm 2026. Ông thuộc lớp ND đi tiên phong ứng dụng công nghệ cao đầu tư phát triển chăn nuôi gà trắng quy mô công nghiệp. Trong đó, tất cả các khâu trong quy trình chăn nuôi đều được áp dụng công nghệ hiện đại, tự động. Qua các phần mềm, người chăn nuôi theo dõi được chi tiết về số lượng, mức tăng trọng, tỷ lệ hao hụt, kiểm soát lượng thức ăn, tự động nhắc lịch tiêm phòng, kiểm soát về môi trường chuồng nuôi…

Ông cũng là người thành lập HTX Nông nghiệp công nghệ cao Long Thành Phát với mục tiêu là đầu mối tập hợp những xã viên là chủ trang trại, doanh nghiệp cung cấp con giống, sản xuất thức ăn chăn nuôi, chế biến… theo chuỗi liên kết từ sản xuất đến chế biến, xuất khẩu.

Ông Lê Văn Quyết cho biết: Nhờ xây dựng được chuỗi liên kết bền vững, nhìn vào nhu cầu thị trường để xây dựng kế hoạch sản xuất dài hạn nên các xã viên không còn nỗi lo về đầu ra sản phẩm. Nhất là những đợt xảy ra khủng hoảng thừa khiến giá gà công nghiệp giảm sâu, các xã viên tham gia chuỗi liên kết vẫn yên tâm đầu tư vì được đảm bảo về lợi nhuận nhờ sản phẩm được doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu bao tiêu với giá tốt. Đây là lời giải cho bài toán tăng sức cạnh tranh cho ngành chăn nuôi trong giai đoạn hội nhập sâu rộng như hiện nay.

Cũng là ND được vinh danh “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới” năm 2026, ông Nguyễn Viết Vị, Giám đốc HTX Thương mại và dịch vụ Phước Thiện (xã Hưng Phước) có nhiều thành tích trong lĩnh vực trồng trọt với nhiều đặc sản mang lại giá trị kinh tế cao như: mít ruột đỏ, ổi sữa Xtiêng, măng tre, chuối tím… Ông là ND đi tiên phong trong chuyển đổi số toàn diện từ khâu canh tác, tưới tiêu, kiểm soát độ ẩm, làm mã số vùng trồng đến khâu thu hoạch, chế biến sâu và tiêu thụ sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử.

Ông Nguyễn Viết Vị cho hay: Các sản phẩm chế biến từ trái mít của HTX như: chả giò mít xanh, há cảo mít, xúc xích mít non, pate mít non, mít non hầm… được thị trường ưa chuộng. Các sản phẩm chế biến từ mít không chỉ có giá bán ổn định mà còn mang lại giá trị gia tăng cao. Nhiều sản phẩm chế biến từ mít của HTX đã đạt OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) 3 sao, 4 sao, góp phần khẳng định thương hiệu của sản phẩm trên thị trường cả nước.

Từ vùng nguyên liệu đến xuất khẩu

Sau sáp nhập, Đồng Nai có diện tích đất sản xuất nông nghiệp lớn, vẫn giữ vững vị trí “thủ phủ” chăn nuôi của cả nước với tổng đàn lớn. Cụ thể, hiện tổng đàn heo khoảng 3,94 triệu con, trong đó chăn nuôi trang trại theo quy mô công nghiệp, ứng dụng công nghệ hiện đại chiếm khoảng 90% tổng đàn. Tổng đàn gà khoảng 32,6 triệu con, chăn nuôi trang trại theo chuỗi khép kín chiếm khoảng 89% tổng đàn.

Nông dân phường Long Khánh ứng dựng công nghệ cao trồng dưa lưới trong nhà màng cho thu nhập cao.

Với tổng diện tích cây công nghiệp lâu năm hơn 513 ngàn hécta, tổng diện tích cây ăn trái gần 102 ngàn hécta, Đồng Nai cũng là “thủ phủ” của nhiều cây công nghiệp, cây ăn trái chủ lực có lợi thế xuất khẩu như: diện tích cao su đạt hơn 285 ngàn hécta, gần 175 ngàn hécta điều, 23 ngàn hécta sầu riêng, 21 ngàn hécta chuối… Các cây trồng chủ lực nêu trên đã được quy hoạch và hình thành rõ các vùng sản xuất tập trung, vùng cây chuyên canh, sản phẩm có khả năng xuất khẩu, có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện tự nhiên của từng địa phương. Đến nay, toàn thành phố đã hình thành hơn 300 vùng sản xuất tập trung.

Bà Liêu A Kiều, Giám đốc Công ty TNHH Quốc tế Kelly Swangle (Thành phố Hồ Chí Minh) nhận xét: Thành phố Đồng Nai là cái nôi của cây chuối, sớm hình thành các vùng chuyên canh chuối cấy mô xuất khẩu nên ND giàu kinh nghiệm phát triển cây trồng này. Doanh nghiệp dự kiến tiếp tục đầu tư mở rộng thêm hàng trăm hécta chuối đạt mã số vùng trồng xuất khẩu trên địa bàn thành phố để đảm bảo nguồn cung cho thị trường xuất khẩu đang tăng nhanh. Kỳ vọng của doanh nghiệp là thành phố sẽ có thêm nhiều chính sách đặc thù để phát triển mạnh về cơ sở hạ tầng phục vụ nông nghiệp và đặc biệt quan tâm quy hoạch các vùng chuyên canh cây trồng xuất khẩu gắn với đầu tư nhà xưởng sơ chế, đóng gói nông sản, trái cây tươi ngay tại vùng trồng, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp mở rộng đầu tư dài hạn cho các vùng trồng.

Chia sẻ câu chuyện cơ hội và thách thức để nông sản Đồng Nai khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế, ông Vũ Thái Sơn, Chủ tịch Hội Điều Đồng Nai nhấn mạnh: Năm 2025, lần đầu tiên ngành điều Việt Nam đạt dấu mốc xuất khẩu vượt 5 tỷ USD. Cú bứt phá này đã đưa hạt điều liên tục thiết lập kỷ lục mới về kim ngạch xuất khẩu, vươn lên trở thành ngành hàng tỷ đô, đứng vị trí “số 1 thế giới” về xuất khẩu. Ðồng Nai không chỉ là “thủ phủ” trồng điều của Việt Nam mà còn là một trong những trung tâm sản xuất, chế biến điều quan trọng của thế giới. Đồng Nai chiếm 85% sản lượng điều cả nước và chiếm 65-70% sản lượng điều xuất khẩu trên thế giới khi thu hút được doanh nghiệp đầu tư chế biến, xuất khẩu điều, trong đó có nhiều cơ sở đầu tư chế biến sâu. Đây là lợi thế để Đồng Nai tiếp tục phát huy để phát triển bền vững và xây dựng được thương hiệu cấp quốc gia, quốc tế về nông sản này.