UAV Nga bắn rơi trực thăng tấn công Mi-24 Ukraine như thế nào

Nga lần đầu tiên biến những máy bay không người lái tự sát thành khí tài có khả năng tấn công mục tiêu trên không, làm thay đổi cục diện trên bầu trời chiến trường Ukraine.

Vụ việc xảy ra ngày 9/2/2026, khi Lữ đoàn Không quân lục quân số 11 của Ukraine báo cáo rằng một trực thăng vũ trang Mi-24 của họ rơi khi đang làm nhiệm vụ chiến đấu và tổ lái gồm hai người thiệt mạng mà không nêu rõ nguyên nhân.

Tuy nhiên, truyền thông Nga và các nguồn tin chiến trường mô tả rằng trực thăng này đã bị bắn trúng bởi tên lửa phóng từ một UAV Geran-2 của lực lượng Nga trong quá trình đánh chặn.

Sự kiện diễn ra tại khu vực chiến sự miền Đông Ukraine, nơi lực lượng Nga liên tục sử dụng các đợt tấn công bằng UAV vào vị trí của Ukraine.

Theo phóng viên chiến trường Alexander Kots, trực thăng Mi-24 đã được điều động để đánh chặn một máy bay không người lái tự sát Geran-2.

Trong lúc tiếp cận mục tiêu, chiếc UAV này đã phóng một tên lửa đối không R-60 vào trực thăng và trúng vào động cơ, khiến chiếc phi cơ mất kiểm soát và rơi.

Với nguồn gốc là bản sao của UAV cảm tử Shahed-136, Geran-2 vốn được thiết kế cho nhiệm vụ tấn công mặt đất với đầu nổ nặng khoảng 40-50 kg và phạm vi lên đến khoảng 1.000-2.000 km.

Tuy nhiên, đến cuối năm 2025 và đầu năm 2026, lực lượng Nga đã tiến hành cải tiến đáng kể loại UAV này.

Một số chiếc UAV Geran-2 được trang bị giá phóng và tên lửa đối không R-60, vốn là tên lửa hồng ngoại dẫn đường ban đầu được sử dụng trên các tiêm kích cỡ nhỏ.

Khi gắn lên UAV, R-60 cho phép chiếc drone này tự phóng tên lửa vào các mục tiêu trên không như trực thăng và máy bay chiến đấu Ukraine

Điểm đổi mới quan trọng là hệ thống điều khiển và liên lạc giữa các UAV. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các dịch vụ Internet vệ tinh như Starlink, Nga đã trang bị cho UAV Geran-2 những bộ modem vô tuyến hoạt động theo mô hình mạng liên lạc “Mesh WiFi”, trong đó mỗi UAV đóng vai trò trạm thu-phát dữ liệu.

Mạng lưới này có thể gồm từ khoảng 50 tới 100 thiết bị, cho phép điều khiển thời gian thực những chiếc UAV mang tên lửa kể cả khi một số thiết bị trong mạng bị phá hủy hoặc mất kết nối.

Điều này giúp kíp vận hành có thể kiểm soát và phóng tên lửa vào mục tiêu theo thời gian thực mà không bị gián đoạn đáng kể

Trực thăng Mi-24 là loại khí cụ đa năng, thường đảm nhiệm nhiệm vụ hỗ trợ hỏa lực và đánh chặn.

Khi phi công Ukraine tiếp cận chiếc UAV Geran-2 để bắn hạ UAV, tên lửa R-60 phóng về phía trực thăng đã khóa mục tiêu bằng đầu dẫn hồng ngoại và trúng động cơ.

R-60 là tên lửa đối không hạng nhẹ, có trọng lượng phóng vào khoảng 45 kg và đầu nổ tự dẫn bằng nhiệt, khiến nó có khả năng bám theo nhiệt động cơ mục tiêu. Khi trúng vào hệ thống động lực, trực thăng mất khả năng bay và rơi xuống mặt đất.

Giới chuyên gia quân sự nhận định rằng sự kết hợp giữa UAV tự sát và tên lửa đối không khiến phi đội UAV Geran-2 trở thành một hệ thống tác chiến phân tán, đa chức năng và khó bị đối phương xử lý bằng các biện pháp phòng không truyền thống.

Việc trang bị tên lửa cho UAV, dù chỉ ở số lượng hạn chế, đã tạo ra một mối đe dọa mới buộc lực lượng không quân và phòng không Ukraine phải điều chỉnh chiến thuật khi đánh chặn các đợt tấn công bằng UAV.

Ngoài ra, theo báo cáo từ các cơ quan phân tích, đây không phải là lần đầu tiên Geran-2 được cho là bắn hạ máy bay có người lái của Ukraine.

Truyền thông Nga từng khẳng định vào đầu tháng 12/2025 rằng một chiếc Geran-2 mang tên lửa đã phóng trúng một tiêm kích Su-27.

Tuy nhiên, phía Ukraine không công bố nguyên nhân chi tiết trong các trường hợp đó, khiến việc xác thực độc lập các sự kiện này trở nên khó khăn.

Chiến thuật cải tiến UAV này đánh dấu một bước tiến trong cách thức sử dụng máy bay không người lái trong chiến tranh hiện đại, khi các hệ thống truyền thống như trực thăng và máy bay chiến đấu giờ đây phải đối mặt với mối đe dọa từ những phương tiện tự sát có khả năng tấn công trên không.

Các lực lượng Ukraine có thể cần tăng cường hệ thống cảnh báo sớm, sử dụng tổ hợp phòng không cơ động và phối hợp với máy bay chiến đấu để giảm nguy cơ bị trúng tên lửa từ loại UAV được cải tiến này.

Việt Hùng