Ukraine kêu gọi EU dùng tài sản Nga để trang trải khoản thiếu hụt 78 tỷ USD

Theo Euronews ngày 29/9, Bộ trưởng Tài chính Ukraine Sergii Marchenko đưa ra lời kêu gọi trên tại cuộc họp với đại diện các nhà tài trợ quốc tế và tổ chức tài chính ở Brussels, Bỉ.

Ông Marchenko cho rằng sử dụng tài sản Nga bị phong tỏa có thể là giải pháp thiết thực để Ukraine trang trải các khoản chi lớn trong thời chiến và duy trì khả năng trả nợ.

“Chúng tôi cần những người bạn, những chính trị gia châu Âu của mình đủ dũng cảm để thực hiện một số hành động táo bạo,” Euronews dẫn lời Bộ trưởng Tài chính Ukraine trong cuộc họp.

Ông Marchenko thừa nhận việc sử dụng tài sản Nga bị phong tỏa là “vấn đề khó khăn về mặt chính trị” và kêu gọi EU cân nhắc một khuôn khổ tập trung, có cơ sở pháp lý vững chắc.

Ngày 28/9, Bộ trưởng Tài chính Ukraine Sergii Marchenko cũng đưa ra thông điệp tương tự tại cuộc thảo luận do Trung tâm Chính sách châu Âu (EPC) tổ chức, trong đó đề cập ý tưởng chuyển quyền lưu ký tài sản Nga bị đóng băng từ Euroclear ở Bỉ sang một tổ chức lưu ký thuộc sở hữu của EU.

“Chúng tôi cần những người bạn, các chính trị gia châu Âu, đủ dũng cảm để thực hiện một số hành động mạnh mẽ. Đáng tiếc là cuộc xung đột kéo dài hơn, khốc liệt hơn và chúng tôi cần có giải pháp đối với các tài sản của Nga đang bị phong tỏa hoặc có những phương thức khác để chúng tôi tồn tại,” Euronews dẫn lời ông Sergii Marchenko.

Bộ trưởng Tài chính Ukraine Sergii Marchenko. Ảnh: X/@SergiiMarchenk3 (tài khoản X của ông Marchenko)

Theo số liệu Bộ trưởng Sergii Marchenko đưa ra, Ukraine dự kiến cần 52,6 tỷ USD hỗ trợ tài chính từ các đối tác trong năm 2027, nhưng hiện mới có khoảng 20 tỷ USD được bảo đảm. Như vậy, phần còn thiếu lên tới 32,6 tỷ USD.

Bên cạnh đó, khoảng 45 tỷ USD nhu cầu chi tiêu quốc phòng của Ukraine hiện cũng chưa có cam kết tài trợ từ các đồng minh. Tổng cộng, khoảng trống tài chính và quốc phòng của Ukraine có thể lên tới gần 78 tỷ USD trong năm 2027 nếu các đối tác không tăng hỗ trợ.

Theo ông Marchenko, sức ép tài chính của Ukraine ngày càng lớn khi các cuộc tấn công của Nga làm gián đoạn hoạt động, gây thiệt hại cho lưới điện và các nhà máy, đồng thời ảnh hưởng đến nguồn thu thuế và hải quan.

“Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2022, chúng tôi nhận thấy nguồn thu từ cơ quan thuế và hải quan không đạt kỳ vọng,” ông nói.

AFP cho biết từ thời điểm xung đột Nga - Ukraine bắt đầu năm 2022, Mỹ cùng các đồng minh đã phong tỏa khoản tài sản trị giá từ 300 đến 350 tỷ USD thuộc sở hữu của Nga để trừng phạt Moscow. Liên minh châu Âu (EU) ước tính khoảng 210 tỷ Euro (tương đương 220,58 tỷ USD) trong tổng số tài sản bị phong tỏa đang được giữ tại Euroclear, một tổ chức lưu ký có trụ sở ở Bỉ.

Đến nay, các nước phương Tây vẫn chưa thể tịch thu số tài sản này vì thiếu cơ sở pháp lý và lo ngại ảnh hưởng đến niềm tin của các quốc gia khác vào hệ thống tài chính toàn cầu. Thay vào đó, EU đang thực hiện phương án chuyển tiền lãi phát sinh từ các tài sản bị phong tỏa của Nga cho Ukraine như một khoản vay tái thiết dài hạn mà Kiev chỉ cần hoàn trả nếu nhận được bồi thường từ Nga trong tương lai.

Về phía Nga, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov và phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Maria Zakharova đã nhiều lần lên án việc đóng băng tài sản và sử dụng lợi nhuận phát sinh từ tài sản Nga để tài trợ cho Ukraine.

Tổng thống Vladimir Putin ngày 19/12/2025 cũng đã cảnh báo EU rằng mọi nỗ lực sử dụng tài sản Nga bị đóng băng sẽ phản tác dụng, gây tổn hại uy tín và làm lung lay nền tảng của hệ thống tài chính hiện đại.

“Đó sẽ là hành vi cướp bóc. Ngoài tổn thất về uy tín, việc sử dụng tài sản của Nga còn có thể phát sinh những thiệt hại trực tiếp, ảnh hưởng tới nền tảng của trật tự tài chính hiện đại. Và điều quan trọng nhất là họ có lấy bằng cách nào đi nữa, thì sớm hay muộn cũng sẽ phải trả lại,” RT dẫn phát biểu của Tổng thống Putin trong cuộc họp báo thường niên cuối năm.