Ukraine lần đầu xuất khẩu vũ khí sau hơn 4 năm xung đột với Nga

Ngày 1/7, Chính phủ Ukraine đã chính thức thông qua cơ chế đầu tiên điều chỉnh hoạt động xuất khẩu vũ khí, đánh dấu bước thay đổi lớn trong chính sách quốc phòng sau hơn 4 năm xung đột với Nga.

Thông tin trên được Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov công bố trên Telegram. Theo ông, lần đầu tiên Ukraine thiết lập một quy trình thống nhất và minh bạch, quy định rõ trách nhiệm cũng như quyền hạn của nhà nước, các nhà sản xuất và đối tác quốc tế trong hoạt động xuất khẩu quốc phòng.

"Lần đầu tiên, một quy trình rõ ràng đã được thiết lập, quy định các quy tắc thống nhất cho nhà nước, nhà sản xuất và đối tác," ông Fedorov cho biết.

Kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt năm 2022, Ukraine đã xây dựng được hệ sinh thái công nghiệp quốc phòng phát triển nhanh, đặc biệt trong lĩnh vực máy bay không người lái, tên lửa và các công nghệ quân sự tiên tiến. Tuy nhiên, chính phủ trước đây gần như cấm xuất khẩu các sản phẩm này nhằm ưu tiên phục vụ nhu cầu trong nước.

Theo các doanh nghiệp quốc phòng Ukraine, năng lực sản xuất hiện đã vượt quá khả năng mua sắm của chính phủ, khiến nhiều công ty gặp khó khăn về dòng tiền và kêu gọi Kiev mở cửa xuất khẩu để duy trì hoạt động cũng như tiếp tục mở rộng sản xuất.

Bộ trưởng Fedorov cho biết cơ chế mới sẽ giúp các doanh nghiệp Ukraine có khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn để hợp tác với đối tác nước ngoài, thu hút đầu tư và mở rộng quy mô sản xuất, trong khi vẫn bảo đảm ưu tiên tuyệt đối cho nhu cầu của các lực lượng phòng vệ Ukraine.

Theo quy định mới, hoạt động xuất khẩu chỉ được phép thực hiện với các quốc gia tham gia Thỏa thuận Máy bay không người lái - sáng kiến do Chính phủ Ukraine khởi xướng. Hiện có 27 quốc gia tham gia, trong đó có 15 thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Ông Fedorov cũng cho biết toàn bộ quy trình cấp phép sẽ được số hóa và đơn giản hóa nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho các doanh nghiệp.

Phát biểu tại một sự kiện ở Kiev hôm 30/6, Bộ trưởng Fedorov nhấn mạnh, rằng chính phủ đã mất hơn một năm để hoàn thiện khung pháp lý này, dù trong thời chiến Ukraine đã ban hành hơn 50 văn bản liên quan đến lĩnh vực công nghệ quốc phòng.

Một điểm đáng chú ý là cơ chế mới không bao gồm việc chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ. Việc tái xuất khẩu các sản phẩm quốc phòng chỉ được thực hiện khi có sự chấp thuận bằng văn bản từ phía Ukraine.

Dù mở cửa xuất khẩu, Bộ trưởng Quốc phòng khẳng định mọi đơn hàng cho quân đội Ukraine vẫn sẽ được ưu tiên trước các hợp đồng quốc tế.

Theo ước tính của Trường Kinh tế Kyiv, lĩnh vực công nghệ cao trong ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine có thể đạt quy mô khoảng 6,8 tỷ USD trong năm 2025, dù giá trị thực tế được cho là còn cao hơn.

Sự phát triển nhanh chóng của ngành này cũng được phản ánh qua FirePoint - một trong những nhà sản xuất máy bay không người lái và tên lửa hành trình Flamingo hàng đầu của Ukraine. Doanh nghiệp này cho biết được định giá khoảng 6 tỷ USD vào tháng 5 vừa qua.