Ukraine nhiều lần hòa giải nhưng Ba Lan vẫn quyết thu hồi huân chương Đại bàng Trắng

Trả lời truyền thông Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky thừa nhận các quan chức nước này đã nhiều lần cố gắng giải quyết tranh cãi và giải thích lập trường của Kiev với phía Ba Lan, song mọi nỗ lực đều không mang lại kết quả.

Theo ông Zelensky, ngay sau khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki tuyên bố ý định tước Huân chương Đại bàng Trắng, nhóm của ông đã lập tức tiến hành các cuộc tiếp xúc nhằm giải thích quan điểm của Ukraine. Tuy nhiên, lập trường của phía Ba Lan không thay đổi.

"Tôi có Chánh Văn phòng Tổng thống, Phó Chánh Văn phòng thứ nhất, Budanov và Kyslytsya nói rằng họ muốn sang Ba Lan giải quyết vấn đề với phía Ba Lan", ông Zelensky kể lại.

"Tôi nói với họ rằng, theo tôi, các anh sẽ không giải quyết được đâu, bởi tôi cho rằng đây hoàn toàn là một quá trình liên quan tới cuộc bầu cử", ông Zelensky nói thêm.

Theo nhà lãnh đạo Ukraine, các cộng sự của ông sau đó vẫn tới Ba Lan, gặp đại diện Văn phòng Tổng thống, nhóm của Thủ tướng cũng như nhóm của Chủ tịch Quốc hội và "đã cố gắng làm mọi thứ có thể". Dù vậy, họ trở về với nhận định rằng Warsaw vẫn sẽ thu hồi huân chương.

Ông Zelensky cho biết đã đề nghị Tổng thống Nawrocki tổ chức một cuộc gặp trực tiếp, thậm chí là họp báo chung để giải quyết bất đồng.

"Tôi nói rằng hãy tổ chức một cuộc họp báo chung. Sau đó Tổng thống Ba Lan lại tiến thêm một bước nữa, nói rằng Ukraine không có chỗ trong châu Âu vì điều đó gây bất lợi cho nông dân Ba Lan", ông Zelensky nói.

"Ông ấy nói như vậy để sau đó gây áp lực lên ông Tusk nhằm ngăn chặn việc mở cụm đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu của Ukraine. Những việc này đều có liên hệ với nhau", ông Zelensky nói thêm.

Hai ông Donald Tusk và Karol Nawrocki là những đối thủ chính trị tại Ba Lan. Ông Tusk là lãnh đạo liên minh cầm quyền trung dung và có quan điểm thân Liên minh châu Âu, trong khi ông Nawrocki nhận được sự ủng hộ của đảng đối lập bảo thủ Luật pháp và Công lý trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2025.

Hai chính trị gia có nhiều khác biệt trong quan điểm về quan hệ với Liên minh châu Âu, cải cách tư pháp cũng như chính sách đối với Ukraine, trong bối cảnh Ba Lan dự kiến tổ chức bầu cử vào năm tới.

Ông Zelensky cũng nhắc lại rằng quan hệ giữa Ukraine và Ba Lan từng rất tốt đẹp dưới thời cựu Tổng thống Andrzej Duda. Theo ông, hai nhà lãnh đạo khi đó có "mối quan hệ đặc biệt" và Ba Lan đã dành cho Ukraine sự hỗ trợ rất lớn.

"Nhưng chúng tôi sống từ cuộc tấn công này đến cuộc tấn công khác. Chúng tôi không sống từ lời cảm ơn này đến lời cảm ơn khác", ông Zelensky nói, ám chỉ những chỉ trích cho rằng Kiev chưa thể hiện đầy đủ sự biết ơn đối với Warsaw.

Căng thẳng giữa hai nước bùng phát sau khi Ukraine đặt tên một đơn vị quân đội theo những người được gọi là "Anh hùng của Quân đội khởi nghĩa Ukraine" (UPA).

UPA là lực lượng gây tranh cãi trong lịch sử Ba Lan và Ukraine. Đơn vị này bị cáo buộc đứng sau cuộc diệt chủng trong Thế chiến II khiến 100.000 người Ba Lan thiệt mạng. Sau đó, hàng nghìn người Ukraine cũng thiệt mạng trong các cuộc tấn công trả đũa.

Ba Lan nhiều lần yêu cầu Kiev thu hồi quyết định trên, trong khi Ukraine coi UPA là lực lượng đã chiến đấu vì nền độc lập của đất nước và khẳng định không có ý xúc phạm phía Ba Lan.

Tối 19/6, ông Nawrocki quyết định thu lại Huân chương Đại bàng Trắng - phần thưởng cao quý nhất của Ba Lan - đã trao cho ông Zelensky trước đó.

Sau động thái của Warsaw, một số quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Ukraine tuyên bố sẽ trả lại các huân chương do Ba Lan trao tặng. Ngày 20/6, ông Zelensky xác nhận đã gửi trả huân chương cho Tổng thống Nawrocki qua đường bưu điện, động thái khiến quan hệ giữa Kiev và đồng minh thân thiết tiếp tục nóng lên.