Ukraine tìm cách lái tên lửa, UAV Nga khỏi mục tiêu

Binh sĩ Ukraine sử dụng lựu pháo M777 của Mỹ trong cuộc xung đột với lực lượng Nga. Ảnh tư liệu: AP/TTXVN

Theo tờ Politico (Mỹ), khác với các hệ thống phòng không truyền thống vốn phá hủy mục tiêu bằng cách phóng tên lửa đánh chặn trực diện, Lima sử dụng biện pháp gây nhiễu và đánh lừa tín hiệu dẫn đường vệ tinh, khiến vũ khí Nga chệch khỏi quỹ đạo.

Hệ thống này đang trở thành lớp phòng thủ ngày càng quan trọng trong mạng lưới phòng không của Ukraine, giữa bối cảnh Nga tăng cường các đòn tấn công tầm xa còn Kiev liên tục thiếu hụt tên lửa đánh chặn đắt đỏ.

Lima do công ty khởi nghiệp Cascade Systems của Ukraine phát triển, sở hữu thiết kế để tạo ra các vùng gây nhiễu mạnh làm gián đoạn tín hiệu định vị vệ tinh.

Nếu tín hiệu vệ tinh bị chặn, vũ khí tầm xa của Nga có thể tiếp tục bay bằng hệ thống dẫn đường quán tính, nhưng độ chính xác của chúng có thể sai lệch khoảng 2 km cho mỗi 100 km di chuyển, đồng nghĩa với việc chúng ít có khả năng nhắm trúng mục tiêu hơn.

“Khi Lima hoạt động, nó làm cho độ lệch của tên lửa thậm chí còn lớn hơn. Ngoài việc đơn giản là triệt tiêu hệ thống dẫn đường, chúng tôi còn sử dụng kỹ thuật giả mạo và thay thế tọa độ vài km. Chúng tôi có thể khiến tên lửa của họ rơi xuống đồng ruộng thay vì bắn trúng mục tiêu”, ông Alchemist, nhà phát triển Lima kiêm chỉ huy của Night Watch, một đơn vị tác chiến điện tử của Ukraine, cho biết.

Sức hấp dẫn của Lima một phần nằm ở quy mô và chi phí của nó. Không giống như nhiều thiết bị gây nhiễu chiến thuật khác, Lima có thể bao phủ các vùng lãnh thổ rộng lớn, bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng. Mỗi thiết bị có giá sản xuất lên tới 3 triệu hryvnia, tùy thuộc vào phiên bản. Cascade ước tính rằng cần từ 30 đến 100 thiết bị để bảo vệ một thành phố lớn, tương đương 5 triệu euro hay một tên lửa Patriot PAC-3.

Cascade đã cung cấp hơn 400 hệ thống Lima. Quân đội Ukraine bắt đầu sử dụng chúng vào tháng 7/2024. Việc sử dụng Lima đã được mở rộng để bảo vệ cả cơ sở hạ tầng dân sự vào tháng 10/2025.

Theo Cascade, các hệ thống Lima đã gây nhiễu 20.500 thiết bị bay không người lái Shahed và làm chệch hướng hàng chục tên lửa đạn đạo cùng tên lửa hành trình trong 18 tháng qua. Theo ông Maksym Skoretskyy, người đứng đầu bộ phận tác chiến điện tử của Lục quân Ukraine, các phiên bản Lima mới nhất có thể vô hiệu hóa vũ khí tầm xa, bao gồm cả tên lửa đạn đạo.

Các nhà phát triển cho biết những phiên bản đầu tiên của Lima xuất hiện vào năm 2022 để chống lại tên lửa hành trình của Nga. Nhưng phải mất nhiều năm thử nghiệm và hơn 2 triệu USD từ nguồn vốn riêng, Cascade mới thuyết phục được chính phủ Ukraine và các chỉ huy quân đội cấp cao. Họ bắt đầu nhận được hợp đồng nhà nước vào cuối năm ngoái.

Chiến tranh điện tử là cuộc chiến không hồi kết về tín hiệu và toán học. Mỗi khi Ukraine phát triển một hệ thống mạnh hơn, Nga lại điều chỉnh vũ khí và ăng-ten của mình để đối phó, bao gồm cả việc cập nhật hệ thống định vị để cho phép thiết bị bay không người lái và tên lửa duy trì kết nối vệ tinh ổn định ngay cả khi bị tấn công điện tử.

Đầu năm 2025, Nga đã đưa vào sử dụng các ăng-ten Kometa chống nhiễu được nâng cấp, khiến những hệ thống tác chiến điện tử hiện có của Ukraine, bao gồm cả các phiên bản Lima trước đó, trở nên vô hiệu.

Sau ba tháng, các kỹ sư Ukraine đã phát triển một phiên bản mới có tên Lima Quant, được thiết kế đặc biệt để vượt qua hệ thống phòng thủ được nâng cấp của Nga bằng cách kết hợp kỹ thuật giả mạo truyền thống với các tín hiệu tần số cao mới để đánh lừa Kometa. Ông Alchemist nhận định: "Chiến tranh luôn không ngừng biến đổi".