Tạp chí quân sự Nga thừa nhận không quân gặp khó vì chiến thuật rập khuôn

Trong một đánh giá mang tính tự phê bình hiếm hoi, tạp chí quân sự Military Thought của Nga đã báo cáo về hiệu suất chưa đạt kỳ vọng của các dòng tên lửa không đối không nội địa trong xung đột tại Ukraine. Bài viết chỉ ra rằng trong bối cảnh tác chiến hiện đại, ưu thế về thông số kỹ thuật thuần túy của máy bay và tên lửa đang bị lu mờ trước khả năng nhận thức tình huống và kết nối mạng lưới.

Sự thay đổi bản chất của không chiến hiện đại

Phân tích từ chuyên gia Nga khẳng định không chiến ngày nay đã thoát ly khỏi các kịch bản cận chiến quần vòng truyền thống. Thay vào đó, xung đột trên không chủ yếu diễn ra ở tầm xa, nơi phi công khai hỏa dựa trên dữ liệu từ radar và mạng lưới tình báo tích hợp thay vì quan sát trực tiếp bằng mắt thường. Trong môi trường này, bên nào có khả năng tiếp cận thông tin và phối hợp tác chiến tốt hơn sẽ nắm giữ lợi thế quyết định.

Báo cáo thừa nhận rằng dù Nga sở hữu những khí tài mạnh mẽ trên lý thuyết như tiêm kích Su-35 Flanker, MiG-31 Foxhound cùng tên lửa tầm xa R-37M và R-33, nhưng hiệu quả thực tế lại không như mong đợi. Nguyên nhân cốt lõi được xác định là do sự hỗ trợ tình báo toàn diện và thời gian thực mà NATO cung cấp cho Ukraine.

Tri thức là sức mạnh

Lợi thế tình báo và chiến thuật đối phó của Ukraine

Mạng lưới thông tin từ NATO cho phép phi công Ukraine nhận biết sớm các mối đe dọa, từ vị trí tiêm kích Nga đến thời điểm tên lửa được phóng ra. Nhờ đó, lực lượng Ukraine đã triển khai các chiến thuật phòng thủ hiệu quả nhằm vô hiệu hóa vũ khí đối phương. Một trong những biện pháp phổ biến là thực hiện động tác quay ngược 180 độ ngay khi phát hiện tên lửa đang lao tới.

Hành động này buộc tên lửa Nga phải chuyển sang trạng thái rượt đuổi từ phía sau, làm tiêu hao đáng kể động năng và giảm hiệu suất tấn công tới 50%. Ngoài ra, phi công Ukraine còn tận dụng địa hình để bay ở độ cao cực thấp, kết hợp với các hệ thống tên lửa phòng không (SAM) tạo thành lưới lửa phục kích cơ động, buộc máy bay Nga phải duy trì khoảng cách xa hơn mức lý tưởng.

Học cách thích ứng ngay trong cuộc chiến

Lỗ hổng trong mạng lưới trinh sát và thói quen rập khuôn

Báo cáo của Nga thẳng thắn thừa nhận hệ thống trinh sát nội địa chưa tương xứng với năng lực được NATO hậu thuẫn. Khả năng theo dõi các hệ thống phòng không cơ động của Ukraine còn hạn chế, trong khi đối phương lại có một mạng lưới tình báo bao phủ rộng khắp.

Các tác giả công khai thừa nhận Nga không thể theo dõi toàn diện các hệ thống phòng không cơ động của Ukraine, trong khi NATO lại cung cấp cho Ukraine một mạng lưới tình báo bao phủ rộng khắp.

Đáng chú ý, tạp chí Military Thought chỉ ra rằng các hoạt động của không quân Nga đã trở nên quá dễ đoán. Việc sử dụng cố định một số sân bay, bay theo lộ trình tuần tra lặp lại và kịch bản tác chiến rập khuôn đã khiến Ukraine dễ dàng bắt bài và khai thác sơ hở. Đây là minh chứng cho việc các mô thức tác chiến đóng vai trò sống còn trong một cuộc chiến có mật độ giám sát cao như hiện nay.

Giá trị chiến thuật của tên lửa R-37M

Mặc dù tỷ lệ tiêu diệt mục tiêu thực tế còn hạn chế, báo cáo vẫn đánh giá cao vai trò của tên lửa tầm xa R-37M. Dòng vũ khí này đã chứng minh được giá trị trong việc gây áp lực tâm lý, buộc phi công Ukraine phải chuyển sang thế phòng thủ và đẩy lùi máy bay đối phương ra xa đường chiến tuyến. Dù không tiêu diệt trực tiếp nhiều mục tiêu, R-37M vẫn góp phần quan trọng trong việc định hình cục diện chiến trường và làm phá sản các kế hoạch không kích của đối phương.