UN cảnh báo: Kinh tế toàn cầu 2026 tăng trưởng chậm, rủi ro chồng chất
Liên Hợp quốc (UN) dự báo kinh tế toàn cầu năm 2026 chỉ tăng trưởng 2,7%, thấp hơn giai đoạn trước đại dịch. Thuế quan leo thang, nợ công cao và bất ổn địa chính trị đang phủ bóng lên triển vọng phục hồi.
Ma sát thương mại mới
Báo cáo Tình hình và Triển vọng Kinh tế Thế giới năm 2026 của Liên Hợp quốc (UN) dự báo sản lượng kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng 2,7% trong năm nay, thấp hơn một chút so với mức 2,8% của năm 2025 và thấp hơn nhiều so với mức trung bình trước đại dịch Covid-19 là 3,2%.
Ảnh minh họa: KT
Báo cáo lưu ý rằng việc tăng mạnh thuế quan của Hoa Kỳ đã tạo ra những ma sát thương mại mới, mặc dù việc không có sự leo thang rộng hơn đã giúp hạn chế những gián đoạn tức thời đối với thương mại quốc tế.
Các chuyên gia của UN cho rằng, khả năng phục hồi bất ngờ trước cú sốc thuế quan, được hỗ trợ bởi chi tiêu tiêu dùng mạnh mẽ và lạm phát giảm, đã giúp duy trì tăng trưởng, nhưng những điểm yếu tiềm ẩn vẫn còn tồn tại.
Đầu tư yếu và không gian tài chính hạn chế đang gây áp lực lên hoạt động kinh tế, do đó nền kinh tế thế giới có thể rơi vào con đường tăng trưởng chậm hơn so với thời kỳ trước đại dịch.
Việc giảm bớt một phần căng thẳng thương mại đã giúp hạn chế sự gián đoạn đối với thương mại quốc tế, nhưng tác động của thuế quan cao hơn, cùng với sự bất ổn kinh tế vĩ mô gia tăng, dự kiến sẽ trở nên rõ ràng hơn trong năm nay.
Báo cáo lưu ý rằng các điều kiện tài chính đã được nới lỏng trong bối cảnh chính sách tiền tệ được cải thiện và tâm lý người tiêu dùng được cải thiện, nhưng rủi ro vẫn ở mức cao, do định giá tài sản cao, đặc biệt là trong các lĩnh vực liên quan đến những tiến bộ nhanh chóng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).
Những điểm yếu dễ bị tổn thương
Theo UN, mức nợ cao và chi phí vay mượn đang hạn chế không gian hoạch định chính sách, đặc biệt đối với nhiều nền kinh tế đang phát triển. Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres cho biết, sự kết hợp của các căng thẳng kinh tế, địa chính trị và công nghệ đang định hình lại bối cảnh toàn cầu, tạo ra sự bất ổn kinh tế mới và những điểm yếu dễ bị tổn thương về mặt xã hội.
Ông António Guterres cảnh báo: Nhiều nền kinh tế đang phát triển vẫn tiếp tục gặp khó khăn, điều này đang đe dọa tiến trình đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs).
Một khu chợ ở Cộng hòa Trung Phi (Ảnh: IMF)
Báo cáo của UN cho thấy tăng trưởng kinh tế tại Hoa Kỳ được dự báo ở mức 2,0% vào năm 2026 - so với 1,9% vào năm 2025 - được hỗ trợ bởi chính sách nới lỏng tiền tệ và tài chính, mặc dù thị trường lao động suy yếu có thể ảnh hưởng đến đà tăng trưởng.
Tại Liên minh châu Âu, tăng trưởng kinh tế được dự báo ở mức 1,3%, giảm so với 1,5% vào năm 2025, do thuế quan cao hơn của Hoa Kỳ và sự bất ổn địa chính trị kéo dài làm giảm xuất khẩu.
Trong khi đó, tại Đông Á, tăng trưởng được dự báo ở mức 4,4%, giảm so với 4,9% năm trước, do sự thúc đẩy từ xuất khẩu dồn dập trong giai đoạn đầu giảm dần. Nền kinh tế lớn nhất khu vực, Trung Quốc, dự kiến sẽ tăng trưởng 4,6% - thấp hơn một chút so với năm 2025.
Tăng trưởng kinh tế ở Nam Á được dự báo đạt 5,6% vào năm 2026, giảm nhẹ so với mức 5,9% năm 2025. Sự tăng trưởng này được dẫn đầu bởi Ấn Độ với mức tăng trưởng 6,6%, mà các chuyên gia cho rằng được thúc đẩy bởi tiêu dùng ổn định và đầu tư công đáng kể.
Tại châu Phi, sản lượng dự kiến sẽ tăng trưởng 4,0% - tăng nhẹ so với mức 3,9% năm 2025, nhưng nợ cao và những cú sốc liên quan đến khí hậu đặt ra những rủi ro đáng kể.
Tại Mỹ Latinh và Caribe, sản lượng dự kiến sẽ tăng trưởng 2,3% trong năm nay, giảm nhẹ so với mức 2,4% năm 2025, trong bối cảnh tăng trưởng vừa phải về nhu cầu tiêu dùng và sự phục hồi nhẹ về đầu tư.
Thương mại quốc tế chậm lại
Báo cáo của UN cũng chỉ ra rằng, thương mại toàn cầu đã chứng tỏ khả năng phục hồi mạnh mẽ trong năm 2025, tăng trưởng nhanh hơn dự kiến ở mức 3,8% bất chấp sự bất ổn chính sách gia tăng và thuế quan leo thang.
Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi việc đẩy mạnh vận chuyển hàng hóa vào đầu năm và sự tăng trưởng mạnh mẽ trong thương mại dịch vụ, tuy nhiên, đà tăng trưởng dự kiến sẽ chậm lại và tốc độ tăng trưởng thương mại được dự báo sẽ giảm xuống còn 2,2%.
Đồng thời, tăng trưởng đầu tư vẫn ở mức thấp tại hầu hết các khu vực do căng thẳng địa chính trị và điều kiện tài chính eo hẹp. Việc nới lỏng tiền tệ và các biện pháp tài chính có mục tiêu đã hỗ trợ đầu tư ở một số nền kinh tế, trong khi những tiến bộ nhanh chóng về AI đã thúc đẩy chi tiêu vốn mạnh mẽ ở một vài thị trường lớn. Tuy nhiên, bất kỳ lợi ích tiềm năng nào từ AI có thể sẽ được phân bổ không đồng đều, điều này có thể làm gia tăng bất bình đẳng xã hội.
Sức mua bị bào mòn
Lạm phát đã giảm từ mức 4,0% năm 2024 xuống còn 3,4% năm 2025, và dự kiến sẽ tiếp tục giảm còn 3,1% trong năm 2026.
Bà Junhua Li, Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc về Kinh tế và Xã hội, cho biết, ngay cả khi lạm phát giảm, việc giá cả leo thang sẽ tiếp tục làm xói mòn sức mua của những người dễ bị tổn thương nhất. Cần phải bảo vệ chi tiêu thiết yếu, tăng cường cạnh tranh thị trường và giải quyết các nguyên nhân cấu trúc gây ra những cú sốc giá cả tái diễn.
