Ứng dụng AI đi đôi với kiểm soát

Từng bước đưa AI vào công việc
Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc ở cấp xã ngày càng lớn. Trước yêu cầu đổi mới phương thức làm việc, UBND xã Thu Lũm khuyến khích cán bộ, công chức, viên chức chủ động tìm hiểu, ứng dụng AI vào thực tiễn. Hiện nay, một số nền tảng như: ChatGPT, Gemini… được cán bộ tiếp cận, sử dụng ở những mức độ khác nhau. Nội dung ứng dụng bước đầu tập trung vào hỗ trợ soạn thảo văn bản, xây dựng kế hoạch, báo cáo; tổng hợp số liệu; tra cứu chính sách và xây dựng nội dung tuyên truyền.
Xã Thu Lũm hiện có 185 cán bộ, công chức, viên chức đã tiếp cận các công cụ AI; trong đó, 148 người thường xuyên sử dụng phục vụ công việc. Trong quá trình ứng dụng, khoảng 55% văn bản, báo cáo, sản phẩm tuyên truyền của xã có sự hỗ trợ của AI. Việc này giúp cán bộ có thêm gợi ý về bố cục kế hoạch, hệ thống nhiệm vụ, cách diễn đạt, tổng hợp thông tin. Tuy nhiên, nội dung do AI cung cấp phải được kiểm tra căn cứ pháp lý, đối chiếu thực tế trước khi sử dụng.
Ông Vũ Văn Thân - Chủ tịch UBND xã Thu Lũm cho biết: “Quan điểm của xã là không xem AI đơn thuần là một công cụ công nghệ mới, mà phải từng bước trở thành trợ lý hỗ trợ cán bộ trong xử lý công việc, nâng cao năng suất, chất lượng tham mưu và hiệu quả phục vụ nhân dân”.

Cán bộ Phòng Văn hóa - Xã hội xã Thu Lũm ứng dụng AI trong xử lý công việc.

Đối với người dân, nhất là đồng bào ở các bản xa trung tâm, xã chú trọng phát huy vai trò của cán bộ cơ sở, trưởng bản, người có uy tín và tổ công nghệ số cộng đồng trong hướng dẫn sử dụng nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, tiếp cận thông tin chính thống. Xã cũng định hướng nghiên cứu ứng dụng AI trong biên tập nội dung tuyên truyền theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với đồng bào dân tộc.
Tuy nhiên, Thu Lũm là xã biên giới, địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông đi lại khó khăn. Một số bản còn hạn chế về hạ tầng viễn thông, internet và thiết bị công nghệ; kỹ năng số của cán bộ, người dân chưa đồng đều. Đây là những trở ngại cần được tháo gỡ để việc ứng dụng AI phát huy hiệu quả.

Ứng dụng gắn với trách nhiệm và an toàn thông tin
Bên cạnh những tiện ích, AI cũng có thể tạo thông tin sai lệch, hình ảnh, âm thanh giả mạo hoặc làm lộ lọt dữ liệu nếu sử dụng thiếu kiểm soát. Với đặc thù địa bàn biên giới, xã Thu Lũm xác định an toàn thông tin là yêu cầu quan trọng trong quá trình ứng dụng công nghệ. Xã chú trọng quán triệt cán bộ sử dụng AI đúng mục đích, đúng phạm vi công việc và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm tham mưu. Thông tin, văn bản do AI gợi ý phải được kiểm tra, đối chiếu với nguồn chính thức trước khi sử dụng. Đặc biệt, không đưa bí mật nhà nước, tài liệu nội bộ chưa được phép công khai, thông tin cá nhân, dữ liệu nhạy cảm lên các nền tảng AI công cộng khi chưa được cấp có thẩm quyền cho phép. Đối với những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quyền lợi người dân như: thủ tục hành chính, an sinh xã hội, đất đai, cán bộ có thẩm quyền phải trực tiếp kiểm tra, thẩm định và quyết định theo quy định, không phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả AI cung cấp.
Ông Lê Hoàng Dũng - Trưởng Phòng Văn hóa Xã hội xã Thu Lũm chia sẻ: “Khi sử dụng AI để hỗ trợ soạn thảo văn bản, tổng hợp thông tin, chúng tôi có thêm gợi ý để hoàn thiện công việc nhanh hơn. Nội dung đưa vào sử dụng phải được kiểm tra, nhất là số liệu và căn cứ pháp lý, không thể phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả do AI cung cấp”.

Đoàn viên, thanh niên xã Thu Lũm hướng dẫn người dân tiếp cận, sử dụng các công cụ công nghệ số, góp phần nâng cao kỹ năng số và khả năng ứng dụng công nghệ trong đời sống tại địa phương.

Cùng với kiểm soát trong hoạt động công vụ, xã đẩy mạnh tuyên truyền để người dân cảnh giác trước thủ đoạn tạo tin giả, giả mạo hình ảnh, video, giọng nói; các cuộc gọi, tin nhắn giả danh cơ quan nhà nước hoặc người thân để lừa đảo. Qua các cuộc họp bản và hoạt động của tổ công nghệ số cộng đồng, người dân được hướng dẫn bảo vệ thông tin cá nhân, không chia sẻ nội dung chưa kiểm chứng.
Thời gian tới, xã Thu Lũm tiếp tục nâng cao kỹ năng sử dụng AI cho cán bộ, công chức. Đồng thời, kiến nghị cấp có thẩm quyền quan tâm đầu tư, nâng cấp hạ tầng viễn thông, internet và trang thiết bị công nghệ, ưu tiên các bản còn khó khăn về kết nối internet; tổ chức tập huấn sát với điều kiện địa bàn miền núi, biên giới.
Với cách tiếp cận từng bước, thận trọng, AI được kỳ vọng trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực trong giải quyết công việc ở xã Thu Lũm. Việc sử dụng công nghệ đúng mục đích, có kiểm soát sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền cơ sở, phục vụ người dân tốt hơn, bảo đảm an toàn thông tin.