Ứng dụng BIM và kết cấu thép mở đường cho tiến độ 'thần tốc' Trung tâm Triển lãm Quốc gia

Để làm rõ vấn đề, Báo Xây dựng có cuộc trao đổi với PGS.TS Vũ Anh Tuấn, giảng viên nhóm chuyên môn Công trình Thép - Gỗ, Khoa Xây dựng dân dụng và công nghiệp, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội. Dưới góc nhìn chuyên môn, PGS.TS Vũ Anh Tuấn cho rằng thành công của dự án đến từ sự hội tụ của ba yếu tố then chốt: Năng lực kết cấu thép trong nước, ứng dụng công nghệ hiện đại và vai trò trung tâm của BIM trong điều phối dự án.

PGS.TS Vũ Anh Tuấn, giảng viên nhóm chuyên môn Công trình Thép - Gỗ, Khoa Xây dựng dân dụng và công nghiệp, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội.

- Với một công trình quy mô lớn và tiến độ đặc biệt gấp rút, theo ông, đâu là yếu tố quyết định để các nhà thầu Việt Nam hoàn thành dự án trong 10 tháng?

PGS.TS Vũ Anh Tuấn: Đây là dự án có quy mô tầm cỡ quốc tế. Trong quá trình triển khai lại có nhiều thay đổi lớn, từ hình dáng kiến trúc (từ hình dáng Bông sen chuyển sang phương án Thần Kim Quy), đến thay đổi đơn vị tư vấn kỹ thuật (từ đơn vị tư vấn nước ngoài sang đơn vị tư vấn trong nước).

Cộng với áp lực về tiến độ thời gian khánh thành, đây chính là những thách thức lớn nhất khi tiếp xúc với dự án.

Trong bối cảnh đó, kết cấu thép đóng vai trò then chốt, cho phép tổ chức thi công song song giữa thiết kế - chế tạo - lắp dựng, rút ngắn đáng kể thời gian trên công trường.

Cùng với đó là ý chí quyết tâm rất cao của chủ đầu tư, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các đơn vị tư vấn và các nhà thầu chế tạo, lắp dựng trong nước, cũng như năng lực thực tế của các doanh nghiệp kết cấu thép Việt Nam, đủ khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật cao trong thời gian rất ngắn.

- Năng lực thi công kết cấu thép của các nhà thầu Việt Nam hiện nay đang ở đâu so với chuẩn quốc tế?

PGS.TS Vũ Anh Tuấn: Từ khoảng năm 2010, với các công trình sử dụng kết cấu thép quy mô lớn, trên 10.000 tấn, năng lực của các nhà thầu chế tạo và lắp dựng trong nước đã tiệm cận, thậm chí vượt một số quốc gia trong khu vực.

Nhiều doanh nghiệp như Đại Dũng, ATAD, Agrimeco, QH PLUS… đã làm chủ dây chuyền chế tạo hiện đại, quy trình sản xuất đồng bộ và đội ngũ kỹ sư, công nhân lành nghề.

Không chỉ đáp ứng tốt các dự án trong nước, các nhà thầu này đã và đang sẵn sàng tham gia cạnh tranh ở thị trường quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực kết cấu thép công nghiệp và công trình không gian lớn.

Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia tọa lạc tại xã Đông Anh, TP Hà Nội.

- Công nghệ và BIM đã được các nhà thầu Việt Nam vận dụng như thế nào trong dự án này, thưa ông?

PGS.TS Vũ Anh Tuấn: Một điểm rất đáng chú ý của dự án là vai trò trung tâm của mô hình thông tin công trình (BIM). BIM không chỉ được sử dụng ở mức độ mô phỏng, mà trở thành công cụ điều phối thực sự giữa chủ đầu tư, tư vấn và nhà thầu.

Thông qua BIM, các bên có thể phối hợp chặt chẽ giữa thiết kế - thẩm tra - chế tạo - lắp dựng, giảm đáng kể sai sót trong thiết kế, hạn chế xung đột kỹ thuật, đồng thời thuận lợi trong việc chia tách khối lượng, lập kế hoạch sản xuất và tổ chức thi công.

Điều này đặc biệt quan trọng với công trình kết cấu thép quy mô lớn, hình học phức tạp và tiến độ gấp rút như Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia.

- Để vươn ra thị trường quốc tế một cách bền vững, các nhà thầu kết cấu thép Việt Nam còn cần vượt qua những thách thức nào, thưa ông?

PGS.TS Vũ Anh Tuấn: Theo tôi, có ba vấn đề cốt lõi. Thứ nhất, chủ động nguồn nguyên vật liệu, đặc biệt là khả năng đáp ứng tỷ lệ thép tái chế theo yêu cầu ngày càng cao của các dự án quốc tế.

Thứ hai, đầu tư hạ tầng nhà máy theo tiêu chí xanh, đáp ứng các chứng chỉ như LEED.

Thứ ba, tổ chức sản xuất tinh gọn theo mô hình LEAN Manufacturing, nhằm nâng cao hiệu quả, kiểm soát chất lượng và giảm chi phí.

Nếu làm tốt ba yếu tố này, kết hợp với năng lực kết cấu thép và kinh nghiệm triển khai các dự án lớn trong nước, các nhà thầu Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị xây dựng toàn cầu.

- Xin cảm ơn ông!

Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia do Công ty Cổ phần Trung tâm Hội chợ Triển lãm Việt Nam (thuộc Tập đoàn Vingroup) làm chủ đầu tư tại xã Đông Anh, TP Hà Nội.

Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia Khởi công ngày 30/8/2024, khánh thành vào 19/8/2025 (hoàn thành chỉ sau chưa đầy một năm thi công) có tổng diện tích hơn 900.000m², được định vị trở thành tổ hợp trung tâm triển lãm lớn nhất Đông Nam Á và thuộc top 10 tổ hợp triển lãm lớn nhất thế giới

Điểm nhấn là Tòa nhà triển lãm Kim Quy, công trình biểu tượng với mái vòm thép nặng 24.000 tấn, cao 56m, mô phỏng hình ảnh Thần Kim Quy gắn với truyền thuyết mảnh đất di sản Cổ Loa. Với diện tích khoảng 130.000m² gồm 9 đại sảnh và 1 sảnh trung tâm, công trình là không gian lý tưởng để tổ chức các triển lãm chuyên đề và sự kiện quy mô lớn.