Ứng dụng công nghệ bảo đảm an toàn giao thông

Biển cảnh báo khu vực có camera phạt nguội, góp phần nhắc nhở người tham gia giao thông chấp hành quy định về tốc độ.

“Mắt quan sát” trên các tuyến đường

Trên màn hình tại Trung tâm giám sát an ninh, trật tự và xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông, đặt tại Trung tâm chỉ huy Công an tỉnh Phú Thọ, hình ảnh từ nhiều tuyến đường, nút giao được truyền về theo thời gian thực. Qua hệ thống màn hình và bản đồ điện tử, cán bộ trực ban có thể theo dõi tình hình giao thông, phát hiện dấu hiệu vi phạm, trích xuất dữ liệu và chuyển thông tin tới lực lượng chức năng xác minh, xử lý. Hệ thống camera giúp mở rộng phạm vi quan sát, cung cấp dữ liệu cho công tác quản lý, điều hành và xử lý vi phạm.

Hiện tỉnh duy trì hoạt động 3 hệ thống camera giám sát, xử lý vi phạm giao thông và bảo đảm an ninh, trật tự với hơn 1.200 thiết bị. Trong đó có 361 camera giám sát an toàn giao thông, 69 camera nhận diện vi phạm, 23 camera phát hiện phương tiện chạy quá tốc độ và 20 camera phát hiện người ngồi trên ô tô không thắt dây an toàn. Hệ thống còn được trang bị camera nhận diện khuôn mặt, đặc điểm con người và camera quay quét, hỗ trợ theo dõi diễn biến tại khu vực có mật độ phương tiện lớn.

Mỗi camera đảm nhiệm một chức năng khác nhau nhưng cùng tạo thành nguồn dữ liệu phục vụ lực lượng chức năng. Qua hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự, Công an tỉnh đã khai thác, trích xuất dữ liệu để xử lý hàng chục vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự. Kết quả này cho thấy, dữ liệu hình ảnh có thể phục vụ đồng thời nhiều nhiệm vụ, từ quản lý giao thông đến phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật trên tuyến.

Giá trị rõ nhất của công nghệ là khả năng ghi nhận sự việc liên tục và cung cấp hình ảnh tương đối khách quan. Trên cơ sở dữ liệu thu nhận, cán bộ chuyên môn tiến hành rà soát, đối chiếu thông tin phương tiện, xác minh hành vi trước khi xử lý theo quy định. Quy trình đó góp phần nâng độ chính xác, hạn chế bỏ lọt vi phạm và tăng tính minh bạch trong thực thi nhiệm vụ.

Theo Đại tá Ngô Tuấn Dũng - Trưởng phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Phú Thọ, dữ liệu camera cũng hỗ trợ lực lượng chức năng đánh giá tình hình trên từng tuyến đường, từng khung giờ. Qua theo dõi mật độ phương tiện, diễn biến tại các nút giao và khu vực thường xảy ra vi phạm, cơ quan quản lý có thêm căn cứ để bố trí lực lượng, tổ chức phân luồng hoặc kiến nghị điều chỉnh giao thông. Công nghệ đang dần trở thành công cụ hỗ trợ thường xuyên, giúp việc tuần tra, kiểm soát có trọng tâm hơn.

Mở rộng giám sát, kết nối dữ liệu

Hiệu quả bước đầu của hệ thống camera cho thấy khả năng hỗ trợ rõ rệt của công nghệ đối với công tác bảo đảm an toàn giao thông. Tuy nhiên, để phương thức quản lý này phát huy tác dụng trên toàn tỉnh, phạm vi giám sát cần được mở rộng phù hợp với quy mô và đặc điểm của mạng lưới giao thông sau hợp nhất.

Phú Thọ hiện có gần 1.000km quốc lộ, hơn 1.900km đường tỉnh cùng hàng chục nghìn kilômét đường đô thị, đường xã và đường thôn. Nhiều tuyến đi qua địa hình miền núi, đèo dốc, khúc cua hạn chế tầm nhìn; một số trục giao thông có lưu lượng phương tiện ngày càng tăng.

Trong báo cáo sơ kết 3 năm thực hiện Chỉ thị số 23 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong tình hình mới, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đánh giá, việc đầu tư cơ sở vật chất, ứng dụng khoa học, công nghệ thông tin trong quản lý, giám sát, điều hành giao thông và xử lý vi phạm còn hạn chế, mới tập trung chủ yếu tại các đô thị trung tâm.

Cán bộ Cảnh sát giao thông khai thác hệ thống dữ liệu phục vụ xác minh, xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu đầu tư hệ thống giám sát có trọng tâm, ưu tiên các tuyến, địa bàn có lưu lượng phương tiện lớn, tình hình giao thông phức tạp hoặc tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Tỉnh đang triển khai Đề án “Xây dựng trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050”. Đề án hướng tới hình thành hạ tầng số và cơ sở dữ liệu giao thông đồng bộ, liên thông, phục vụ công tác chỉ huy, giám sát và xử lý vi phạm trên phạm vi rộng.

Tỉnh cũng xác định tiếp tục đẩy nhanh tiến độ hiện đại hóa hệ thống camera AI giám sát phương tiện, tốc độ, phục vụ xử phạt nguội; đầu tư Trung tâm điều hành giao thông thông minh tích hợp với Trung tâm điều hành đô thị thông minh của tỉnh.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo sẽ hỗ trợ nhận diện, sàng lọc dữ liệu và cảnh báo dấu hiệu vi phạm, giúp lực lượng chức năng giảm thời gian theo dõi thủ công, tập trung xác minh những trường hợp cần xử lý.

Tuy nhiên, để công nghệ phát huy hiệu quả, quá trình triển khai cũng đặt ra yêu cầu kết quả nhận diện được kiểm tra, đối chiếu trước khi xử lý; bảo đảm đường truyền ổn định, an toàn dữ liệu và bố trí đội ngũ đủ năng lực vận hành hệ thống. Từng bước đáp ứng các yêu cầu này sẽ góp phần nâng cao khả năng phát hiện nguy cơ, phòng ngừa vi phạm và xử lý sớm các tình huống mất an toàn giao thông.