Ứng dụng công nghệ hiện đại thêm cơ hội sống cho người bệnh

Nhiều bệnh viện đã và đang ứng dụng các công nghệ hiện đại trong điều trị bệnh. Ảnh: M.T

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của y học thế giới, ngành y tế Việt Nam đã đạt nhiều bước tiến quan trọng trong chẩn đoán và điều trị. Công nghệ đang giúp bác sĩ phát hiện bệnh sớm hơn, điều trị chính xác hơn và cải thiện đáng kể chất lượng sống cho người bệnh.

Dấu mốc nổi bật của y tế TPHCM là việc Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) công nhận, Bệnh viện Nhân dân Gia Định là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam triển khai thành công kỹ thuật hồi sinh tim phổi có sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể (ECPR).

Theo giới chuyên gia trong ngành, ECPR có thể bảo đảm tưới máu đầy đủ cho các cơ quan quan trọng, đặc biệt là não bộ, qua đó, kéo dài “thời gian vàng” để bác sĩ xử trí nguyên nhân gây ngừng tim. Nếu hồi sinh tim phổi thông thường chỉ tạo ra khoảng 25 - 30% cung lượng tim sinh lý. Ngừng tim, nhất là ngừng tim ngoại viện, có tiên lượng rất nặng với tỷ lệ sống sót đến khi xuất viện chỉ khoảng 5%. Trong khi đó, các nghiên cứu quốc tế cho thấy, ECPR có thể nâng tỷ lệ sống lên 30 - 40% nếu được thực hiện đúng chỉ định và kịp thời.

Năm 2025, tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, kỹ thuật này đã được áp dụng cho 14 trường hợp ngừng tim. Kết quả, 36% bệnh nhân sống sót với chức năng thần kinh tốt và có thể trở lại cuộc sống bình thường. Đây là kết quả rất đáng khích lệ, cho thấy hiệu quả thực tiễn của kỹ thuật cấp cứu chuyên sâu này.

Song song với lĩnh vực hồi sức cấp cứu, công nghệ hiện đại như: trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang tạo bước chuyển mạnh mẽ trong điều trị ung thư. TS.BS Diệp Bảo Tuấn - Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TPHCM khẳng định: “Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ bác sĩ phát hiện những tổn thương rất nhỏ trên phim X-quang phổi hoặc trong nội soi dạ dày mà mắt thường dễ bỏ sót”. Không chỉ nâng cao độ chính xác, AI còn giúp rút ngắn thời gian xử lý dữ liệu, cho phép phân tích hàng nghìn lát cắt hình ảnh chỉ trong vài giây.

Theo BS Tuấn, tại Nhật Bản, hệ thống AI trong nội soi tiêu hóa đã giúp tăng tỷ lệ phát hiện polyp đại trực tràng thêm 20 - 30%. Bên cạnh AI, sinh thiết lỏng cũng được xem là bước tiến mới trong tầm soát ung thư nhờ khả năng phát hiện dấu ấn ung thư thông qua mẫu máu. Dù chưa trở thành phương pháp tầm soát thường quy cho đa số loại ung thư, kỹ thuật này đang mở ra nhiều triển vọng trong phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.

Với năng lực chuyên môn ngày càng được nâng cao, Bệnh viện Ung Bướu TPHCM tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm điều trị ung thư hàng đầu cả nước. Trong năm 2025, bệnh viện tiếp nhận hơn 1,08 triệu lượt khám bệnh, trong đó, khoảng 75% là bệnh nhân đến từ các tỉnh, thành ngoài TPHCM.

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TPHCM thông tin, năm 2026, ngành y tế TPHCM xác định phát triển và vận hành hệ thống y tế theo cấu trúc đa tầng – đa cực – đa trung tâm, nhằm đáp ứng yêu cầu bối cảnh đô thị mở rộng. Trong đó, phát triển theo hướng đa tầng sẽ xác định rõ vai trò từng tầng, từ chăm sóc sức khỏe ban đầu đến chăm sóc cơ bản, cao nhất là y tế chuyên sâu, tăng cường liên thông, giảm chuyển tuyến không cần thiết.

Phát triển theo hướng đa cực, lấy các bệnh viện cửa ngõ làm điểm chặn chiến lược, xử trí sớm, phân luồng từ đầu, giảm tải tuyến cuối và rút ngắn thời gian, chi phí cho người dân. Phát triển theo hướng đa trung tâm sẽ hình thành các trung tâm chuyên sâu theo lĩnh vực, gắn điều trị – đào tạo – nghiên cứu – chuyển giao kỹ thuật; phát triển mô hình “campus y tế”, tăng phối hợp liên viện, liên chuyên khoa và lan tỏa chất lượng điều trị đồng đều.

Định hướng phát triển hệ thống y tế đa tầng – đa cực – đa trung tâm không chỉ dừng ở mô hình tổ chức, còn được hiện thực hóa bằng việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao tại các cơ sở điều trị chuyên sâu. Trong đó, trí tuệ nhân tạo và phẫu thuật robot đang trở thành những lĩnh vực nổi bật, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và mở ra nhiều cơ hội điều trị hiệu quả hơn cho người bệnh.

Đề cập đến một trong những ứng dụng nổi bật của công nghệ hiện đại, PGS.TS Lâm Việt Trung – Phó Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy chia sẻ, phẫu thuật robot đang trở thành xu hướng quan trọng trong y học hiện đại. Công nghệ này giúp khắc phục nhiều hạn chế của phẫu thuật nội soi truyền thống, đồng thời mang lại nhiều lợi ích vượt trội cho người bệnh. Các nghiên cứu cho thấy, phẫu thuật robot giúp giảm lượng máu mất, hạn chế biến chứng thần kinh và rút ngắn thời gian nằm viện. Đặc biệt, công nghệ này đã được chứng minh là an toàn và hiệu quả trong điều trị các bệnh lý ung thư phức tạp như ung thư thực quản, dạ dày và đại trực tràng.

Từ ECPR cứu sống bệnh nhân ngừng tim, AI hỗ trợ phát hiện ung thư sớm đến phẫu thuật robot trong điều trị các bệnh lý phức tạp, các bệnh viện tuyến cuối tại TPHCM đang từng bước làm chủ những công nghệ hiện đại nhất của y học.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết: “Trong thời gian tới, Bộ Y tế đang xây dựng đề án phát triển các trung tâm y tế chuyên sâu. Trong đó, Bệnh viện Chợ Rẫy sẽ là một trong những trung tâm kỹ thuật chuyên sâu hàng đầu khu vực phía Nam. Ngoài ra, hiện nay Bộ Y tế cũng đang triển khai nhiều chương trình công nghệ chiến lược như nghiên cứu vaccine thế hệ mới, công nghệ tế bào miễn dịch, tế bào gốc, công nghệ in 3D phục vụ phẫu thuật và phục hồi chức năng”.