Ứng dụng công nghệ mới giảm phát thải, bảo vệ môi trường
Ứng dụng công nghệ hiện đại trong khai thác than không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn giảm phát thải, góp phần bảo vệ môi trường.
Trong bối cảnh ngành công nghiệp khai thác than đang đứng trước yêu cầu ngày càng khắt khe về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, việc áp dụng các giải pháp khoa học, công nghệ mới trở thành hướng đi tất yếu để doanh nghiệp giảm thiểu phát thải bụi, khí thải, xử lý nước thải và phục hồi môi trường sau khai thác.
Công ty Than Núi Béo, đơn vị thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV), là một trong những doanh nghiệp tiên phong triển khai nhiều giải pháp công nghệ đồng bộ, gắn khai thác than với trách nhiệm môi trường.
Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Bá Tước, Phó Giám đốc Công ty Than Núi Béo về xu hướng ứng dụng công nghệ mới trong doanh nghiệp khai thác than.
Xu thế tất yếu
- Thưa ông, hiện nay xu hướng ứng dụng công nghệ vào khai thác than để giảm phát thải và bảo vệ môi trường đang được nhắc đến nhiều. Ông đánh giá thế nào về ý nghĩa của công nghệ trong công tác này?
Ông Phạm Bá Tước: Có thể nói, việc ứng dụng công nghệ trong khai thác than đã trở thành xu thế tất yếu, vừa đáp ứng yêu cầu sản xuất an toàn, hiệu quả, vừa gắn liền với mục tiêu phát triển bền vững.
Trước kia, hoạt động khai thác than thường tiềm ẩn nguy cơ phát sinh bụi, khí thải và nước thải công nghiệp, ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên cũng như đời sống cộng đồng dân cư. Nhưng hiện nay, với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, nhiều giải pháp công nghệ tiên tiến đã được áp dụng để giảm thiểu những tác động đó.
Công nghệ cho phép kiểm soát và quan trắc môi trường một cách chủ động, giúp doanh nghiệp nắm rõ diễn biến các thông số bụi, khí thải, nước thải, từ đó đưa ra giải pháp xử lý kịp thời.
Các hệ thống phun sương, lọc bụi, xử lý nước thải bằng công nghệ hiện đại không chỉ ngăn chặn phát thải vượt chuẩn mà còn giúp tiết kiệm tài nguyên, tái sử dụng nguồn nước sau xử lý.
Ý nghĩa lớn nhất của việc áp dụng công nghệ là đảm bảo sản xuất đi đôi với bảo vệ môi trường, giảm thiểu xung đột với cộng đồng dân cư, tạo niềm tin xã hội đối với doanh nghiệp ngành than. Về lâu dài, đây là con đường để ngành than hòa nhập vào xu hướng phát triển xanh, bền vững của đất nước.

Ông Phạm Bá Tước, Phó Giám đốc Công ty Than Núi Béo. Ảnh: Phong Lâm
- Với riêng Công ty Than Núi Béo, trong thời gian qua việc ứng dụng công nghệ bảo vệ môi trường được thực hiện như thế nào, thưa ông?
Ông Phạm Bá Tước: Tại Công ty Than Núi Béo, công tác bảo vệ môi trường luôn được xác định là nhiệm vụ song hành cùng hoạt động sản xuất. Chúng tôi triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó công nghệ đóng vai trò trung tâm.
Thứ nhất, công ty đã ứng dụng công nghệ vào hoạt động quan trắc môi trường định kỳ hàng quý, bao gồm kiểm tra bụi, khí thải, tiếng ồn, chất lượng nước và môi trường đất. Kết quả quan trắc là cơ sở để chúng tôi kịp thời điều chỉnh, xử lý nếu có thông số vượt chuẩn, đồng thời định kỳ báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng như Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh.
Thứ hai, nhằm kiểm soát bụi than, công ty đã lắp đặt và đưa vào vận hành ba hệ thống phun sương cao áp tại kho bãi than trung tâm, có tầm phun xa từ 100 – 150 m. Các hệ thống này tạo làn sương bao phủ, hạn chế bụi than phát tán ra môi trường không khí. Đồng thời, chúng tôi duy trì việc tưới nước dập bụi trên các tuyến đường vận tải, lắp đặt vòi phun sương tại đầu các băng tải rót than và che chắn mái các bun ke chứa than.
Đặc biệt, công ty có hệ thống xử lý nước thải công nghiệp công suất 1.200 m³/giờ, áp dụng công nghệ lắng lamela và lọc mangan. Nước thải sau xử lý đạt chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT, cột B, trước khi xả ra hệ thống mương thoát nước. Chúng tôi còn thực hiện nạo vét bùn đất tại các suối thoát nước, bảo đảm dòng chảy thông suốt, hạn chế nguy cơ ngập úng khi mưa to. Tất cả những biện pháp này cho thấy, việc ứng dụng công nghệ đã và đang tạo ra sự chuyển biến rõ rệt trong công tác giảm phát thải, bảo vệ môi trường của Than Núi Béo.
Cần tiếp tục đầu tư, đổi mới công nghệ
- Theo ông, để nhân rộng mô hình ứng dụng công nghệ bảo vệ môi trường, các doanh nghiệp ngành than cần chú ý những giải pháp gì?
Ông Phạm Bá Tước: Tôi cho rằng, các doanh nghiệp cần tiếp tục đầu tư đổi mới công nghệ theo hướng hiện đại, thân thiện với môi trường. Các doanh nghiệp phải mạnh dạn áp dụng các hệ thống xử lý nước thải tiên tiến, công nghệ lọc bụi, giảm tiếng ồn, cùng các biện pháp quan trắc thông minh để kiểm soát môi trường theo thời gian thực. Việc số hóa dữ liệu quan trắc, kết nối với cơ quan quản lý sẽ giúp minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý.
Bên cạnh đó, cần tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn để xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích bảo vệ môi trường, giảm phát thải. Doanh nghiệp ngành than cần coi công tác môi trường là đầu tư cho phát triển bền vững, không chỉ thực hiện theo nghĩa vụ pháp luật mà còn là trách nhiệm xã hội.
Đồng thời, việc tuyên truyền nâng cao ý thức cho người lao động cũng rất quan trọng, vì công nghệ chỉ phát huy hiệu quả tối đa khi được vận hành bởi đội ngũ có nhận thức và trách nhiệm cao.
Việc ứng dụng công nghệ mới trong khai thác than không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát quá trình sản xuất theo hướng tối ưu hóa chi phí, tiết kiệm năng lượng mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu đưa mức thải ròng về bằng 0 mà Việt Nam đã cam kết.