Ứng dụng công nghệ trong kinh tế biển
Phát huy lợi thế về biển, Khánh Hòa đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào các ngành kinh tế biển. Từ nuôi biển, đóng tàu đến cảng biển, logistics, du lịch..., công nghệ đang góp phần nâng cao năng suất, giảm phát thải, tạo ra những giá trị mới, qua đó từng bước hình thành nền kinh tế biển xanh, hiện đại và bền vững.
Công nghệ đi vào từng ngành kinh tế biển
KHCN đang từng bước trở thành một phần của kinh tế biển. Trong lĩnh vực đóng tàu, công nghệ ngày càng tham gia sâu vào quá trình sản xuất. Tại Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam, từ thiết kế, gia công, lắp ráp đến kiểm tra kỹ thuật, doanh nghiệp từng bước ứng dụng phần mềm thiết kế, quản lý tiến độ, vật tư, theo dõi quá trình gia công và lưu trữ hồ sơ kỹ thuật. Những thông tin trước đây được quản lý rời rạc nay từng bước được kết nối, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong điều hành.
Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam bàn giao tàu mới cho đối tác.
Theo lãnh đạo công ty, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tự động hóa và chuyển đổi số được xác định là giải pháp quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp áp dụng quy trình cắt thép, lắp ráp tiên tiến để chế tạo các dòng tàu trọng tải lớn, tích hợp hệ thống nhiên liệu kép LNG (khí tự nhiên hóa lỏng) kết hợp công nghệ cánh buồm cứng, qua đó tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải. Đồng thời, doanh nghiệp từng bước tự động hóa công tác quản lý chuỗi cung ứng, thiết kế kỹ thuật số và tối ưu hóa vận hành nhà xưởng, hướng tới nâng cao năng suất, mở rộng công suất lên hàng chục tàu mỗi năm. Doanh nghiệp cũng chú trọng phát triển công nghệ gia công khối kiện (Block), tận dụng hệ thống máy móc, thiết bị hàn, cắt tự động và dây chuyền chế tạo khối kiện vỏ tàu quy mô lớn tại các nhà máy phụ trợ, vệ tinh mới được đầu tư ở khu vực Vân Phong.
Đồng chí NGUYỄN THANH HÀ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh: Để Khánh Hòa phát huy trọn vẹn vai trò cực tăng trưởng và hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, tỉnh kiến nghị Trung ương quan tâm đầu tư hạ tầng nghiên cứu biển dùng chung cấp quốc gia tại Khánh Hòa, như tàu nghiên cứu biển sâu, phòng thí nghiệm trọng điểm, hệ thống quan trắc thông minh tích hợp AI/IoT; đồng thời xem xét đưa Trung tâm Nghiên cứu quốc gia về công nghệ đại dương tại Khánh Hòa vào quy hoạch hệ thống các trung tâm, phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về công nghệ chiến lược. Địa phương sẽ ưu tiên nguồn lực, chuẩn bị mặt bằng, hạ tầng, thể chế và phối hợp với các viện, trường để triển khai hiệu quả các dự án nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ biển.
Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam chuẩn bị bàn giao tàu mới.
Ngoài khơi, các mô hình nuôi cá biển cũng đang thay đổi theo hướng công nghiệp, kiểm soát bằng dữ liệu thay vì phụ thuộc chủ yếu vào kinh nghiệm. Tại Công ty TNHH Thủy sản Australis Việt Nam (phường Đông Ninh Hòa), doanh nghiệp kết hợp thiết bị, dữ liệu và quy trình tiêu chuẩn hóa để quản lý đàn cá và toàn bộ trang trại. Các thông số môi trường như nhiệt độ, hàm lượng oxy được theo dõi theo thời gian thực, giúp phát hiện sớm những biến động bất thường và có phương án xử lý kịp thời. Theo ông Joshua Nathan Goldman - Tổng Giám đốc công ty, sau gần 20 năm hoạt động tại Khánh Hòa, ông nhận thấy địa phương có đầy đủ những nền tảng quan trọng để từng bước trở thành một trung tâm nuôi trồng thủy sản biển lớn trên cả nước, từ điều kiện tự nhiên, nguồn nhân lực đến hệ thống cơ sở hạ tầng ngày càng được đầu tư hiện đại. Xây dựng một ngành nuôi trồng thủy sản biển hiện đại, ứng dụng công nghệ, có khả năng tạo ra những sản phẩm chất lượng cao, hiệu quả và bền vững sẽ là hướng đi giúp Khánh Hòa nâng cao giá trị ngành nuôi biển và tăng sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Nuôi biển bằng công nghệ cao tại Hòn Nội (phường Nha Trang).
Tạo nền tảng cho kinh tế biển xanh, thông minh
Thực hiện Nghị quyết số 20 của Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh và Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh xác định KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là 3 trụ cột, động lực để chuyển hóa lợi thế biển và nguồn lực tri thức thành lợi thế cạnh tranh dài hạn. Theo ông Đào Xuân Kỳ - Phó Giám đốc phụ trách Sở KHCN, với nền tảng thuận lợi là khoảng 490km bờ biển, hơn 200 hòn đảo, các vịnh nước sâu Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh và đặc khu Trường Sa, Khánh Hòa có điều kiện phát triển đa dạng các ngành kinh tế biển. Cùng với lợi thế tự nhiên, tỉnh còn có hệ thống các viện nghiên cứu, trường đại học chuyên sâu như: Viện Hải dương học, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản III - Trường Đại học Nha Trang cùng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư giàu kinh nghiệm. Đây là nguồn lực quan trọng để tỉnh tiếp nhận, nghiên cứu và làm chủ các công nghệ biển tiên tiến.
Nghiên cứu nuôi giống cá mới tại Viện Nghiên cứu Thủy sản - Trường Đại học Nha Trang.
Thực tế, nhiều kết quả nghiên cứu đã được đưa vào sản xuất. Tỉnh đã làm chủ quy trình sản xuất giống, nuôi thương phẩm hơn 20 loài cá biển; ứng dụng công nghệ khai thác, theo dõi tàu cá, nuôi biển công nghệ cao; nghiên cứu kiểm soát dịch bệnh, vắc xin thủy sản và từng bước số hóa quy trình chế biến, kiểm soát định mức sản xuất.
Thời gian tới, tỉnh tập trung xây dựng bản đồ dữ liệu kinh tế biển và đô thị biển, tạo nền tảng cho quản lý, quy hoạch dựa trên dữ liệu; thúc đẩy cảng số, logistics số và hình thành cụm cảng - logistics - công nghiệp. Tỉnh cũng ưu tiên các chương trình KHCN về tự động hóa chế biến thủy sản, công nghệ giống, vắc xin, thiết bị ROV khảo sát biển sâu và công nghệ phục vụ điện gió ngoài khơi. Cùng với đó là phát triển kinh tế số trong du lịch, kinh tế biển xanh, năng lượng sạch. Mục tiêu cuối cùng là để KHCN tạo ra giá trị mới, nâng sức cạnh tranh và đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại quốc gia, dựa trên công nghệ và dữ liệu.
