Giáp Chobham trên xe tăng Abrams: Vì sao khả năng sống sót của kíp lái được Mỹ đặt lên hàng đầu?
Ngay từ khi phát triển M1 Abrams, Mỹ đã xác định khả năng sống sót của kíp lái là một ưu tiên hàng đầu. Giáp composite Chobham chỉ là một phần của hệ thống bảo vệ, bên cạnh khoang đạn, vách ngăn, hệ thống dập cháy và cách bố trí bên trong xe.
Kinh nghiệm chiến tranh cho thấy một chiếc xe tăng không chỉ cần chịu được đạn. Quan trọng hơn là phải bảo vệ kíp lái khi xe bị đánh trúng.
Đây trở thành một trong những yêu cầu cốt lõi khi Mỹ phát triển M1 Abrams. Tài liệu của U.S. Army Armor ghi nhận khả năng sống sót của kíp lái là ưu tiên hàng đầu trong quá trình thiết kế Abrams.
Một thay đổi lớn nằm ở giáp. M1 sử dụng loại giáp composite có nguồn gốc từ công nghệ Chobham của Anh.
Khác với giáp thép đồng nhất, cấu trúc này gồm nhiều lớp vật liệu được bố trí theo cách đặc biệt. Thành phần chính xác của lớp giáp Abrams được bảo mật, nhưng mục tiêu là tăng khả năng chống lại nhiều loại đạn chống tăng.
Giáp composite giúp Abrams đạt mức bảo vệ cao mà không đơn thuần dựa vào việc tăng độ dày thép. Đây là sự thay đổi quan trọng trong tư duy thiết kế xe tăng.
Khả năng sống sót được xem xét ngay từ cấu trúc tổng thể thay vì chỉ bổ sung thêm giáp bên ngoài.
Bảo vệ kíp lái cũng được mở rộng sang cách bố trí đạn. Abrams đưa phần lớn đạn pháo vào khoang chứa riêng phía sau tháp pháo.
Khoang này được ngăn cách với kíp xe bằng vách bọc thép. Các tấm thoát áp ở nóc khoang được thiết kế để hướng sức nổ ra ngoài nếu đạn bị kích nổ. Nhờ đó, nguy cơ vụ nổ lan trực tiếp vào khoang chiến đấu được giảm xuống.
Hệ thống chữa cháy tự động cũng đóng vai trò quan trọng. Khi phát hiện cháy, hệ thống có thể nhanh chóng kích hoạt để hạn chế nguy cơ lửa lan vào khoang kíp lái.
Trong các cuộc thử nghiệm bắn đạn thật, hệ thống dập cháy và cách bố trí khoang đạn cho thấy vai trò đáng kể trong việc giảm nguy cơ thương vong do cháy và nổ.
Xe tăng M1 Abrams còn chú trọng bảo vệ kíp xe khỏi các mối nguy hiểm khác trên chiến trường.
Thiết kế có hệ thống bảo vệ trước môi trường hóa học và sinh học, cho phép kíp xe hoạt động trong điều kiện bị đe dọa bởi các tác nhân này mà không phải mở cửa xe thường xuyên. Đây cũng là một phần trong yêu cầu tác chiến của xe tăng thời Chiến tranh Lạnh.
Như vậy, khả năng sống sót của Abrams không chỉ đến từ Chobham. Giáp composite bảo vệ xe trước đạn xuyên. Vách ngăn và khoang đạn bảo vệ kíp xe khi đạn bị kích nổ.
Hệ thống dập cháy giảm nguy cơ hỏa hoạn. Cách bố trí bên trong giúp hạn chế tác động của một số dạng hư hỏng.
Đây chính là điểm làm nên khác biệt của Abrams. Mỹ không chỉ tìm cách chế tạo một chiếc xe tăng khó bị xuyên thủng.
Họ thiết kế một hệ thống có khả năng bảo vệ kíp lái ngay cả khi xe đã bị đánh trúng. Triết lý này trở thành một trong những nền tảng quan trọng nhất của dòng Abrams trong nhiều thập niên sau đó.