Ứng phó linh hoạt, không để thiếu điện mùa hè

'Tuyệt đối không để thiếu điện' vào cao điểm hè là yêu cầu nhất quán, xuyên suốt. Tuy nhiên, với những biến số khó lường, để đảm bảo mục tiêu này, cần nhiều giải pháp và kịch bản ứng phó linh hoạt, trong đó có việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.

Những biến số mới

Theo báo cáo của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), ngày 31/3, công suất tiêu thụ điện toàn hệ thống đạt 48.789MW, tăng 2.512MW so với cùng kỳ năm 2025.

Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia vận hành nguồn và lưới theo nhiều kịch bản phụ tải.

Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia vận hành nguồn và lưới theo nhiều kịch bản phụ tải.

Đáng chú ý, sản lượng điện lần đầu vượt mốc 1 tỷ kWh ngay trong quý I/2026 (1.004,7 triệu kWh) - mức chưa từng ghi nhận trước đây. Trong khi đó, năm 2025 phải đến cao điểm nắng nóng giữa tháng 5 mới chạm ngưỡng này.

Diễn biến khí hậu năm 2026 được dự báo phức tạp, khi hiện tượng La Nina duy trì đến khoảng tháng 3, sau đó chuyển sang trạng thái trung tính và có khả năng tiến tới El Nino từ giữa năm với cường độ trung bình đến cao. Điều này có thể làm suy giảm lượng nước về các hồ thủy điện, gia tăng áp lực lên nguồn cung.

Cùng đó, nắng nóng được dự báo đến sớm và kéo dài trên diện rộng. Từ tháng 3 xuất hiện tại Đông Nam Bộ, nắng nóng sẽ lan ra Tây Nguyên, Bắc Bộ và Trung Bộ từ nửa cuối tháng 4, với cường độ và thời gian gia tăng trong các tháng 6-8, có thể kéo dài một tuần liên tục.

Trong khi đó, nhu cầu phụ tải tiếp tục tăng mạnh theo đà phục hồi kinh tế. Các tháng cao điểm, công suất có thể tăng trên 12%, sản lượng tăng 10-12%, tiềm ẩn khả năng lập đỉnh mới so với năm 2025.

Bên cạnh đó, sự gia tăng nhanh của xe điện cũng kéo theo nhu cầu sạc điện lớn hơn, gây thêm áp lực lên các khung giờ cao điểm.

Ngoài ra, việc đảm bảo nhiên liệu cho phát điện đối mặt với nhiều rủi ro do biến động địa chính trị toàn cầu ảnh hưởng đến nguồn cung LNG và than nhập khẩu. Hạ tầng lưới điện cũng chịu áp lực khi một số đường dây 500kV đã vận hành đầy tải hoặc quá tải, trong khi tiến độ các dự án lưới điện trọng điểm, đặc biệt tại miền Bắc, cùng hệ thống lưu trữ năng lượng và tụ bù còn chậm so với kế hoạch, làm gia tăng thách thức trong vận hành hệ thống điện.

Tuyệt đối không để thiếu điện

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 4/4, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định, quan điểm nhất quán của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ là "tuyệt đối không để thiếu điện", dù bối cảnh còn nhiều thách thức. Đây là mục tiêu rất khó khăn nhưng chúng ta phải nỗ lực thực hiện bằng được.

Để đảm bảo vận hành hệ thống điện an toàn, ổn định, NSMO triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kỹ thuật. Trong đó, NSMO phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam - EVN và các tổng công ty điện lực tính toán nhu cầu, xác định vị trí lắp đặt hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) ngay trong năm 2026, đặc biệt tại miền Bắc, nhằm hỗ trợ đáp ứng phụ tải đỉnh và giảm tải cho lưới điện.

Cuối tháng 3/2026, NSMO cùng Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức (GIZ) đồng chủ trì hội thảo kỹ thuật về phối hợp vận hành giữa các cấp điều độ, tích hợp nguồn điện phân tán, tập trung vào BESS và xe điện.

NSMO cũng phối hợp với các đơn vị truyền tải và phân phối tính toán nhu cầu tụ bù, đề xuất vị trí ưu tiên lắp đặt; thúc đẩy tiến độ các dự án lưới điện trọng điểm, đặc biệt tại miền Bắc và các công trình nâng cao khả năng nhập khẩu điện từ Lào, Trung Quốc.

Cần sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả

Đối với nguồn thủy điện, NSMO vận hành linh hoạt theo diễn biến thủy văn, tuân thủ quy trình liên hồ chứa, đồng thời tham gia góp ý hoàn thiện cơ chế vận hành. Cuộc họp ngày 24/3/2026 với các địa phương, cơ quan quản lý và doanh nghiệp thủy điện tập trung cập nhật tình hình, bàn giải pháp điều tiết nước hài hòa giữa yêu cầu hạ du và cung ứng điện, đồng thời tổng hợp khó khăn cho giai đoạn 2027-2030.

Để đảm bảo nguồn khí và LNG, đơn vị kiến nghị nâng cấp hạ tầng kho LNG, thúc đẩy các dự án mới và huy động linh hoạt nguồn khí; yêu cầu các nhà máy nhiệt điện than bảo đảm vận hành ổn định, chủ động nguồn nhiên liệu phục vụ phát điện trong cao điểm.

Về phụ tải, NSMO phối hợp với các tổng công ty điện lực rà soát, phân loại và triển khai các giải pháp dịch chuyển phụ tải; chủ động đề xuất Bộ Công thương tổ chức cuộc họp về tiết kiệm điện và kế hoạch sử dụng điện trong mùa khô 2026.

Cùng đó, đơn vị tăng cường tính toán vận hành nguồn và lưới theo nhiều kịch bản phụ tải, xây dựng phương án xử lý sự cố và tổ chức diễn tập định kỳ.

NSMO cũng phối hợp với các cơ quan quản lý trong việc xây dựng, điều chỉnh cơ chế chính sách; báo cáo Bộ Công thương về vận hành các nhà máy nhiệt điện than, khí trong mùa khô 2026, đề xuất giải pháp phù hợp với yêu cầu mới theo Nghị quyết 36/NQ-CP ngày 6/3/2026.

Để đảm bảo vận hành an toàn hệ thống và tối ưu chi phí, NSMO khuyến nghị cộng đồng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm mùa khô 2026 dự kiến kéo dài từ cuối tháng 4-8.

Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, Bộ Công thương đã phê duyệt phương án vận hành hệ thống điện quốc gia, trong đó xây dựng các kịch bản dự phòng cho giai đoạn cao điểm mùa khô, với mức tăng trưởng phụ tải dự kiến lên tới 14,1%.

Theo dự báo, sản lượng điện tháng 4/2026 tăng khoảng 6,07% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung cả năm, tổng sản lượng điện toàn hệ thống ước đạt khoảng 350 tỷ kWh, tương ứng mức tăng trưởng 7,92%.

Hồng Hạnh

Nguồn Xây Dựng: https://baoxaydung.vn/ung-pho-linh-hoat-khong-dethieu-dien-mua-he-192260408081846752.htm