Ứng phó nguy cơ sạt lở từ những điểm xung yếu

Mưa lũ làm sạt lở đất dọc tuyến sông Bồ đoạn qua xã Quảng Điền. 

Sạt lở đe dọa đất đai, hạ tầng

Phước Yên là một trong những khu vực có tình trạng sạt lở nghiêm trọng trên địa bàn xã Quảng Điền. Sau những đợt mưa lũ kéo dài, nhiều đoạn bờ sông Bồ qua thôn Phước Yên bị nước lũ xâm thực, có nơi ăn sâu vào bờ hơn 50m.

“Tình trạng này diễn ra trong nhiều năm và tiếp tục mở rộng qua các mùa mưa lũ. Phần đất ven sông ngày càng thu hẹp, trong khi nguy cơ sạt lở tiếp tục phát triển sâu vào phía trong là rất lớn. Diện tích đất sản xuất bị mất ngày càng nhiều, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động canh tác, sinh kế và đời sống của các hộ dân”, ông Nguyễn Ánh Cầu, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Quảng Điền cho biết.

Dọc tuyến sông Hương qua địa bàn phường Dương Nỗ, tình trạng xâm thực bờ sông cũng diễn ra, khiến người dân bất an. Ông Nguyễn An Bình, Trưởng ban Công tác Mặt trận tổ dân phố 8 (thôn Tiên Nộn cũ) chia sẻ: “Mưa lũ liên tiếp trong thời gian qua đã gây sạt lở nghiêm trọng tại nhiều đoạn dọc tuyến sông Hương dài hơn 3km. Có thời điểm, mưa lũ cuốn trôi hơn 2ha đất sản xuất nông nghiệp của người dân trên địa bàn. Năm 2025, qua ba đợt lũ liên tiếp, nhiều đoạn bờ sông tiếp tục bị sạt lở, ăn sâu vào đất liền hàng chục mét, gây khó khăn cho cuộc sống của người dân”.

Không chỉ sông Bồ, sông Hương, tình trạng sạt lở còn xảy ra tại nhiều tuyến sông khác như sông Truồi, Bù Lu, Tả Trạch..., tác động trực tiếp đến hạ tầng, sản xuất và đời sống của người dân. Trong điều kiện mưa lớn kéo dài, những khu vực từng xảy ra sạt lở có nguy cơ tiếp tục bị xâm thực, đồng thời có thể xuất hiện thêm những điểm sạt lở mới.

Ngay từ đầu năm 2026, nhiều địa phương trên địa bàn thành phố đã triển khai các công trình kè nhằm hạn chế sạt lở, bảo vệ đất đai, hạ tầng và khu dân cư. Tuy nhiên, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, trong khi nhu cầu kinh phí để xử lý các điểm sạt lở rất lớn, khiến  nhiều khu vực chưa thể được khắc phục.

Cảnh báo sớm, chủ động di dời dân

Tại những khu vực chưa được khắc phục, việc rà soát nguy cơ, chuẩn bị phương án sơ tán, di dời dân càng được chú trọng.

Ông Mai Văn Xuân, Phó Chủ tịch UBND phường Kim Trà cho biết: “Năm nay, phường đã gia cố một số tuyến kè nhằm giảm tình trạng sạt lở bờ sông Bồ. Dù vậy, nếu mực nước lũ lên trên báo động III, phường phải sơ tán 242 hộ với 837 nhân khẩu. Trong đó, 46 hộ với 184 nhân khẩu nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở bờ sông Bồ cần được di dời đến nơi an toàn”.

Ông Đặng Văn Hòa, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu thành phố thông tin: “40 xã, phường trên địa bàn thành phố đã rà soát, hoàn thiện phương án ứng phó với từng loại hình thiên tai trong năm 2026. Đáng chú ý, thành phố dự kiến phải di dời hơn 2.060 hộ dân tại 48 điểm có nguy cơ sạt lở cao khi xảy ra lũ quét, sạt lở đất”.

Về lâu dài, giai đoạn 2026 - 2035, toàn thành phố có hơn 980 hộ cần được bố trí, sắp xếp, ổn định dân cư tại những khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi sạt lở đất, sạt núi, lũ quét. Trong đó, 783 hộ dự kiến được bố trí tập trung; số còn lại thực hiện xen ghép và ổn định tại chỗ. Tổng nhu cầu kinh phí thực hiện khoảng 1.140 tỷ đồng.

Bên cạnh nhu cầu khắc phục các điểm sạt lở, xây dựng công trình phòng, chống thiên tai, các địa phương cần chú trọng cảnh báo sớm, rà soát các khu vực xung yếu và chuẩn bị phương án di dời dân. Chuẩn bị nơi đến, phương tiện và lực lượng hỗ trợ di dời là những phần việc cần cụ thể hóa để bảo đảm an toàn cho người dân trong mùa mưa lũ.