Ước mơ lớn từ những chai nhựa bỏ đi

Mỗi tối lúc 21h, hai chị em Ariela và Alice lại đến nhà hàng xóm, lấy những túi chai nhựa rỗng đã được để sẵn trước cửa. Số chai sau đó được đưa tới máy hoàn trả tại siêu thị để đổi thành tiền.

Alice, 10 tuổi, muốn dành số tiền này cho chuyến trao đổi ba tuần tại Hàn Quốc. Chị gái Ariela, 13 tuổi, cũng đặt mục tiêu tương tự nhưng điểm đến là Mỹ.

Hai cô bé bắt đầu gom chai nhựa sau khi chương trình hoàn trả tiền đặt cọc Volta được triển khai tại Bồ Đào Nha hồi tháng 4.

Theo chương trình, chai nhựa dung tích tối đa ba lít được tính thêm 0,1 euro (khoảng 3.000 đồng) khi mua ban đầu. Người tiêu dùng mang chai rỗng đến máy Volta có thể nhận lại khoản này dưới dạng tiền mặt hoặc phiếu giảm giá.

Người dân đổi chai nước rỗng tại máy Volta ở Bồ Đào Nha. (Ảnh: Sara Matos/MAEN)

Gia đình Ariela và Alice chuyển từ Rio de Janeiro, Brazil, tới Bồ Đào Nha năm 2024. Ban đầu, hai chị em chỉ thu gom chai nhựa tại nhà. Khi mẹ nói số lượng đó quá ít để thực hiện ước mơ, các cô bé nghĩ đến việc xin thêm từ hàng xóm.

Ariela và Alice đặt mục tiêu đến tháng 6 năm sau thu gom 120.000 chai, tương đương 12.000 euro (hơn 360 triệu đồng), để mỗi người có 6.000 euro thực hiện kế hoạch của mình.

Hai chị em đặt tên cho hành trình của mình là “Sonho na garrafa”, có nghĩa “Ước mơ trong chai”, sau đó nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Tài khoản Instagram có hơn 12.000 người theo dõi, trong khi các video trên TikTok nhận hơn 250.000 lượt thích.

Sự lan tỏa giúp nguồn chai không còn giới hạn trong khu phố. Nhiều nhà hàng bắt đầu giữ chai cho hai chị em và mẹ các bé mỗi tuần đến thu gom một lần.

Người ở nước ngoài cũng tham gia. Một người tại Ireland đổi chai ở nơi mình sống, nơi mỗi chai được hoàn 0,25 euro, rồi gửi tiền cho hai cô bé hàng tuần. Gia đình cho biết chỉ nhận những khoản quyên góp có nguồn gốc từ việc hoàn trả chai.

Đến giữa tháng 8, Ariela và Alice đã gom hơn 5.300 chai, đổi được 537 euro (hơn 16 triệu đồng). Con số được kỳ vọng tăng nhanh khi ngày càng nhiều nhà hàng đề nghị tham gia.

Với gia đình, hoạt động này không chỉ nhằm kiếm tiền. Mẹ của Ariela và Alice muốn các con biến quá trình thu gom thành một dự án môi trường thực sự, vừa khuyến khích tái chế vừa giúp hai chị em theo đuổi mục tiêu học tập trong tương lai.

Nhiều người hưởng ứng hành trình thu gom chai nhựa của chị em Ariela và Alice. (Ảnh: Euronews)

Hỗ trợ và bảo vệ động vật

Nhưng những chai nhựa tại Bồ Đào Nha không chỉ góp phần thực hiện ước mơ của hai cô bé.

Tại Vendas Novas, miền nam Bồ Đào Nha, António Casa Branca dùng số tiền đổi được từ máy Volta để mua thức ăn cho khoảng 40 con mèo già, ốm hoặc dễ bị tổn thương tại cơ sở cứu hộ Gatil Original.

Khoảng một tháng rưỡi trước, António bắt đầu đề nghị các doanh nghiệp địa phương giữ lại chai và lon đã sử dụng. Anh thu gom, đưa chúng tới máy Volta, nhận phiếu rồi dùng để mua thức ăn cho mèo.

Một trong những đối tác đầu tiên là cửa hàng bán bifana, món bánh mì kẹp thịt phổ biến tại Bồ Đào Nha. Ngay lần đầu thu gom, số chai cửa hàng giữ lại đã chất đầy xe của António và đổi được khoảng 50 euro.

“Với tôi, chúng là vàng. Tôi không ngại đi hỏi hay đi xin”, Branca nói.

Gatil Original hiện có 5 đối tác, gồm các cửa hàng ăn uống và tiệm bánh. Một văn phòng kế toán cũng muốn đóng góp số chai mà nhân viên sử dụng.

“Nếu mỗi tuần chúng tôi nhận được 50 euro từ một nhà hàng, với ba hoặc bốn nhà hàng, số tiền đã đủ trang trải thức ăn cho động vật”, António nói.

Cách làm hiện giúp anh mua đủ thức ăn cho khoảng 40 con mèo tại cơ sở. Những khoản lớn khác như chi phí thú y và thuốc men vẫn phải tìm nguồn hỗ trợ riêng.

Gây quỹ cộng đồng

Ở Ota, chai nhựa lại được sử dụng để gây quỹ cho một mục tiêu cộng đồng.

Phong trào Guarda à Casa muốn khôi phục tòa nhà từng là nơi ở của lực lượng kiểm lâm Serra da Ota nhưng thiếu kinh phí. Các thành viên vì thế đặt thùng thu gom chai tại văn phòng Hội đồng Giáo xứ và một thùng dung tích 1.000 lít ở trung tâm khu vực. Chỉ vài ngày sau, thùng lớn đã đầy.

“Chúng tôi quyết định phải làm điều gì đó, không thể để nơi này xuống cấp”, thành viên Nelson Mota nói.

Nhóm dự định đặt thêm hai thùng khi người dân hưởng ứng mạnh. Một hiệp hội văn hóa, thể thao địa phương cũng dành toàn bộ chai từ quầy bar cho dự án, trong khi các thành viên tự gom thêm tại nơi làm việc và từ bạn bè.

Riêng một lần, Nelson mang 116 chai tới máy và nhận 11,6 euro. “Không phải khoản tiền lớn, nhưng đó là số tiền cần thiết để bắt đầu tổ chức một số hoạt động”, anh nói.

Volta được Bồ Đào Nha triển khai nhằm hướng tới mục tiêu thu gom 90% chai thuộc diện đặt cọc vào năm 2029 theo quy định của Liên minh châu Âu.

Hệ thống cũng cho phép người sử dụng chuyển trực tiếp khoản hoàn trả cho một số tổ chức từ thiện và bảo vệ môi trường.