Ươm mầm lim xanh giữa đại ngàn Trường Sơn

Hành trình ươm mầm cây bản địa không chỉ góp phần phủ xanh rừng núi, mà còn đặt nền móng cho những cánh rừng bền vững - lá chắn tự nhiên trước những thách thức của khí hậu trong tương lai.

Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, tại xã Sơn Kim 2, những vườn ươm xanh ngút mắt bởi những mầm lim xanh. Và hành trình ấy cũng không hề đơn giản, đòi hỏi nhiều khâu và kỹ thuật.

Ông Trần Trung Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Bảo Lâm cho biết: "Chúng tôi phải lựa chọn hạt lim từ những cánh rừng già, hạt lim xanh được thu hái đúng vụ, tuyển chọn kỹ lưỡng từ những cánh rừng đảm bảo chất lượng. Sau đó phải xử lý cơ học, ngâm ủ để thúc mầm. Mỗi hạt giống nhỏ bé là kết tinh của hàng chục năm sinh trưởng, mang theo hy vọng tái sinh những cánh rừng lim xanh trong tương lai".

Người làm vườn tỉ mỉ chọn đất phù hợp để đóng bầu cho cây. Bầu ươm được phối trộn từ đất rừng tơi xốp, phân chuồng hoai mục và cát theo tỷ lệ phù hợp, đảm bảo thoát nước nhưng vẫn giữ ẩm. Trước khi gieo, bầu đất được xếp ngay ngắn trong luống, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chăm sóc lâu dài. Đây là khâu quan trọng, đòi hỏi kinh nghiệm và sự tỉ mỉ, bởi lim xanh vốn là loài cây “khó tính”, rất nhạy cảm với điều kiện thời tiết.

Việc ươm mầm nếu trùng vào mùa đông và mùa mưa sẽ khiến cây dễ bị chết. Không phải hạt nào cũng đủ điều kiện gieo ươm. Hạt giống phải chắc, đều, không sâu bệnh, không lép, được loại bỏ hoàn toàn các hạt kém chất lượng nhằm đảm bảo tỷ lệ nảy mầm cao.

Mỗi hạt lim gieo xuống phải từ 18-30 tháng. Mỗi hạt giống được đặt xuống đất không chỉ là trồng thêm một cây rừng, mà là đặt nền móng cho những cánh rừng lim xanh ngút ngàn trong tương lai - những “lá phổi xanh” của đại ngàn Trường Sơn.

Ông Trần Trung Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Bảo Lâm cho biết: “Gieo ươm và chăm sóc là giai đoạn kéo dài và đòi hỏi sự kiên trì. Hạt được gieo với độ sâu vừa phải, phủ đất mỏng và giữ ẩm thường xuyên. Khi cây bắt đầu nảy mầm, vườn ươm phải được che nắng, điều chỉnh ánh sáng phù hợp, tưới nước đều và phòng trừ sâu bệnh kịp thời. Những cây sinh trưởng kém, dị dạng sẽ được loại bỏ sớm.

Lim xanh là loài cây gỗ lớn bản địa quý hiếm, có giá trị kinh tế và sinh thái cao. Từ khi nảy mầm đến lúc đủ tiêu chuẩn xuất vườn, cây lim xanh thường cần thời gian ươm dưỡng gần 2 năm. Chỉ những cây con khỏe mạnh, thân thẳng, bộ rễ phát triển tốt mới được lựa chọn đưa đi trồng rừng.

Từ khi nảy mầm đến lúc đủ điều kiện xuất vườn, cây lim xanh cần được che nắng, giữ ẩm, phòng sâu bệnh. Mỗi cây con là một “sinh mệnh rừng” được nâng niu, bảo vệ.

Giữa vườn ươm giản dị, những người ươm mầm lim xanh âm thầm làm việc, bất chấp nắng mưa. Với họ, trồng cây không chỉ là sinh kế, mà còn là trách nhiệm với rừng, với môi trường và với thế hệ mai sau.

Khi đạt đủ tiêu chuẩn, cây lim xanh sẽ được xuất bán, đưa lên các khu vực rừng trồng, góp phần phục hồi rừng tự nhiên, tăng độ che phủ và bảo vệ hệ sinh thái.

Những cây lim được ươm giống thành công.

Tại Phân trường Ngã Đôi (thuộc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn), đơn vị đang nỗ lực chăm sóc, bảo vệ đặc biệt cho vườn nuôi cây giống rộng 60 ha. Vườn giống này hiện có hàng nghìn cây bản địa trên 50 năm tuổi, chủ yếu là lim xanh và dổi mỡ, nhiều cây có đường kính trên 70 cm.

Rừng lim xanh ngút ngàn tạo thành những "lá chắn xanh" trước tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu. Giữ rừng lim, giữ rừng tự nhiên không chỉ là giữ cho mình một tài sản vô giá, mà còn là gìn giữ một lá chắn tự nhiên trước thiên tai, một kho báu nguồn gen quý của đại ngàn Trường Sơn.

Ngọc Khánh