Uranium trở lại tâm điểm thị trường năng lượng

Khi nhu cầu điện toàn cầu tăng mạnh và các tiến bộ công nghệ làm thay đổi hạ tầng năng lượng, việc hiểu rõ các động lực của uranium ngày càng trở nên quan trọng.

Những xu hướng hiện nay của thị trường uranium

Thị trường uranium toàn cầu đang trải qua những chuyển biến lớn, được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố đan xen. Nhu cầu điện được dự báo sẽ tăng 30% vào năm 2030, mở ra cả cơ hội lẫn thách thức chưa từng có đối với các nhà khai thác và nhà đầu tư uranium.

Giá uranium tăng đột biến.

Các số liệu thị trường toàn cầu cho thấy một bức tranh đáng chú ý. Quy mô thị trường uranium đạt 1,5 tỷ USD vào năm 2023, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) dự kiến 5,5% trong giai đoạn 2023-2028. Động lực tăng trưởng này đến từ một số yếu tố chính: Nhu cầu điện gia tăng tại các nền kinh tế đang phát triển; Chuyển dịch chính sách theo hướng năng lượng sạch; Tiến bộ công nghệ trong hạ tầng điện hạt nhân; Tái cấu trúc địa chính trị của chuỗi cung ứng năng lượng.

Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) được xem là một công cụ chính sách then chốt, có thể thúc đẩy vai trò của điện hạt nhân trong cơ cấu năng lượng của Mỹ. Thông qua việc khuyến khích khai thác năng lượng sạch, đạo luật này tạo môi trường thuận lợi hơn cho các cơ hội đầu tư vào uranium.

Năng lượng hạt nhân đang phát triển như thế nào trên toàn cầu?

Năng lượng hạt nhân đang bước vào giai đoạn hồi sinh, với công suất điện hạt nhân toàn cầu ước tính tăng 10% vào năm 2025. Xu hướng này đặc biệt rõ nét tại những khu vực như Trung Quốc, nơi có các kế hoạch mở rộng rất tham vọng.

Chương trình phát triển điện hạt nhân của Trung Quốc là một xu hướng quan trọng trong ngành hạt nhân toàn cầu. Nước này đạt mục tiêu xây dựng hơn 20 lò phản ứng mới trong năm 2025, cho thấy cam kết chiến lược coi điện hạt nhân là trụ cột trong hệ thống năng lượng.

Những diễn biến chính bao gồm: Các chương trình trình diễn lò phản ứng tiên tiến; Kéo dài thời gian vận hành của các nhà máy điện hạt nhân hiện có; Gia tăng đầu tư vào công nghệ hạt nhân thế hệ mới; Điều chỉnh chiến lược năng lượng hạt nhân theo bối cảnh địa chính trị.

Những thách thức chính đối với nguồn cung uranium là gì?

Nguồn cung uranium toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Năm 2023, thị trường ghi nhận mức thiếu hụt nguồn cung khoảng 10%, chủ yếu do hạn chế khai thác tại các khu vực khai thác chính.

Những vấn đề trong khai thác tại Kazakhstan là ví dụ điển hình cho các thách thức này. Việc thiếu hụt axit sulfuric cùng với các khó khăn trong vận hành đã ảnh hưởng đáng kể đến nguồn cung uranium toàn cầu, làm gia tăng mức độ bất ổn của thị trường.

Những thách thức lớn trong chuỗi cung ứng bao gồm: Năng lực khai thác hạn chế; Căng thẳng địa chính trị; Hạn chế về hạ tầng; Giới hạn công nghệ trong quá trình khai thác.

AI và các trung tâm dữ liệu đang ảnh hưởng đến nhu cầu năng lượng như thế nào?

Các công nghệ mới nổi đang làm thay đổi mạnh mẽ mô hình tiêu thụ năng lượng. AI và các trung tâm dữ liệu được dự báo sẽ làm mức tiêu thụ điện tăng 50% vào năm 2026, tạo ra nhu cầu chưa từng có đối với các giải pháp năng lượng ổn định và có khả năng mở rộng.

Các phân tích so sánh cho thấy điện hạt nhân là một lựa chọn đáng chú ý so với các nguồn năng lượng truyền thống dựa trên nhiên liệu hóa thạch để cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu. Độ tin cậy cao, phát thải carbon thấp và khả năng phát điện liên tục khiến điện hạt nhân trở thành phương án hấp dẫn cho hạ tầng công nghệ.

Hoạt động làm giàu uranium vẫn là lĩnh vực nhạy cảm về địa chính trị. Năng lực làm giàu trên toàn cầu chủ yếu tập trung ở các quốc gia như Mỹ, Nga và Pháp, với các mối quan hệ thương mại phức tạp phát sinh từ căng thẳng quốc tế.

Lệnh cấm uranium của Nga đã làm gián đoạn nghiêm trọng các chuỗi cung ứng truyền thống, buộc các bên tham gia thị trường phải điều chỉnh chiến lược và tìm kiếm các nguồn cung thay thế.

Căng thẳng địa chính trị giữa Nga và Ukraine đã ảnh hưởng sâu sắc đến thị trường uranium. Khả năng đạt được giải pháp ngoại giao và ổn định thị trường vẫn còn nhiều bất định, tạo nên một môi trường đầu tư phức tạp.

Diễn biến giá trong quá khứ cho thấy mức độ biến động lớn, song triển vọng dài hạn vẫn được đánh giá tích cực. Các chiến lược đầu tư nên tập trung vào: Cách tiếp cận danh mục đầu tư đa dạng; Hiểu rõ các yếu tố rủi ro địa chính trị; Theo dõi tiến bộ công nghệ; Bám sát diễn biến chính sách.

Thị trường uranium là một hệ sinh thái năng động và phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc. Chiến lược khai thác uranium tại Úc cùng với các xu hướng thị trường toàn cầu cho thấy triển vọng tăng trưởng và chuyển đổi tiếp diễn.

Các nhà đầu tư và bên liên quan cần giữ tính linh hoạt, thường xuyên đánh giá lại điều kiện thị trường và diễn biến công nghệ để tận dụng những cơ hội mới trong lĩnh vực then chốt này.

Nh.Thạch

AFP