Ưu tiên chiến lược và đề xuất của Việt Nam đem lại lợi ích cho cộng đồng

Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 do Campuchia đăng cai lần đầu tiên đưa hội nghị quan trọng nhất của Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF) trở lại khu vực châu Á-Thái Bình Dương sau Hội nghị tại Hà Nội năm 1997. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự, thể hiện sự coi trọng của Việt Nam đối với Cộng đồng Pháp ngữ cũng như sự ủng hộ đối với Campuchia trên cương vị nước chủ nhà.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Trưởng đoàn các nước dự Phiên khai mạc Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20, sáng 15/11/2026 tại Campuchia. Ảnh: TTXVN

Kết nối ngoại giao hòa bình với chiến lược phát triển và hội nhập sâu rộng

Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, nhà báo Ben Sokhean (báo Khmer Times) nói rằng, nhìn từ góc độ Campuchia, hai định hướng mà Việt Nam công bố trước thềm Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 phản ánh sự chuyển dịch đáng chú ý trong cách tiếp cận của Việt Nam đối với Cộng đồng Pháp ngữ: Từ một không gian hợp tác chủ yếu dựa trên ngôn ngữ, văn hóa và giáo dục trở thành một diễn đàn đa phương có khả năng đóng góp thiết thực hơn cho hòa bình, phát triển kinh tế và ứng phó những thách thức toàn cầu.

Đối với nước chủ nhà Campuchia, sự tham gia và những đề xuất của Việt Nam có ý nghĩa trên cả phương diện quan hệ song phương lẫn hợp tác đa phương. Hai nước đều là thành viên ASEAN, có quan hệ láng giềng gần gũi và cùng tham gia nhiều cơ chế hợp tác khu vực, quốc tế. “Vì vậy, việc Việt Nam thúc đẩy những ưu tiên về hòa bình, đối thoại, phát triển và đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ Pháp ngữ cũng mở ra những điểm giao thoa lợi ích với chương trình phát triển và hội nhập quốc tế của Campuchia”, ông Sokhean nói.

Điểm đáng chú ý đầu tiên là hai định hướng của Việt Nam có sự tương đồng khá rõ với chủ đề và chương trình nghị sự mà Campuchia lựa chọn cho Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20: “Tái đầu tư cho hòa bình vì sự thịnh vượng chung và ổn định bền vững”. Việc Việt Nam nhấn mạnh hòa bình, đối thoại, xây dựng lòng tin và giải quyết tranh chấp bằng luật pháp quốc tế là sự hưởng ứng trực tiếp đối với thông điệp mà nước chủ nhà muốn truyền tải. Trong phát biểu khai mạc Hội nghị, Thủ tướng Campuchia Hun Manet cũng kêu gọi cộng đồng Pháp ngữ tăng cường hòa bình, đối thoại và tôn trọng luật pháp quốc tế, nhấn mạnh rằng biên giới của bất kỳ quốc gia nào cũng không được thay đổi bằng vũ lực hoặc hành động đơn phương.

Theo ông Sokhean, sự tương đồng này có ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một hội nghị. Campuchia và Việt Nam có cơ sở để tăng cường phối hợp trong việc thúc đẩy các nguyên tắc chung của chủ nghĩa đa phương, luật pháp quốc tế và giải quyết hòa bình các bất đồng.

Một điểm đáng chú ý là Campuchia đưa ra ba sáng kiến cụ thể tại hội nghị, gồm xây dựng mạng lưới Pháp ngữ về phòng ngừa và hòa giải xung đột, triển khai chương trình trí tuệ nhân tạo (AI) kết nối các trường đại học và thành lập Trung tâm Hợp tác kinh tế Pháp ngữ tại Phnom Penh nhằm kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư. Ở khía cạnh này, định hướng thứ hai của Việt Nam về mở rộng hợp tác sang kinh tế, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực có sự bổ trợ đáng kể cho chương trình nghị sự của Campuchia. “Đây là cơ sở thuận lợi để hai nước tìm kiếm những lĩnh vực hợp tác cụ thể, đặc biệt trong kết nối doanh nghiệp, đào tạo nhân lực, giáo dục đại học, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ”, nhà báo Sokhean nhận định.

Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham gia các hoạt động của Hội nghị, trong đó có Diễn đàn Kinh tế và Triển lãm Đổi mới Sáng tạo Pháp ngữ (FrancoTech), mang một ý nghĩa đáng chú ý: Việt Nam đang chủ động khai thác mạng lưới Pháp ngữ như một kênh mở rộng quan hệ kinh tế, khoa học và công nghệ, chứ không chỉ xem đây là diễn đàn duy trì các mối liên hệ lịch sử và văn hóa. Các chủ đề được đưa vào chương trình năm nay bao gồm AI, quản trị công nghệ, fintech, nông nghiệp công nghệ cao, hệ sinh thái khởi nghiệp và kết nối nhà đầu tư.

Đối với Việt Nam, tham gia sâu hơn vào những hoạt động như vậy có thể tạo thêm kênh tiếp cận các đối tác Pháp ngữ tại châu Âu, châu Phi và Bắc Mỹ. Đây là điều đáng quan tâm bởi mạng lưới Pháp ngữ có thể mở ra những cơ hội hợp tác không hoàn toàn trùng lặp với các cơ chế kinh tế mà Việt Nam đang tham gia. “Từ góc nhìn Campuchia, đây cũng là cơ hội để thúc đẩy hợp tác kinh tế với Việt Nam. Hai nước có quan hệ kinh tế và thương mại gắn bó, đồng thời cùng có nhu cầu nâng cấp chất lượng tăng trưởng, phát triển hạ tầng, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc kết nối doanh nghiệp thông qua các diễn đàn Pháp ngữ có thể bổ sung một kênh hợp tác mới bên cạnh các cơ chế song phương và ASEAN”, ông Sokhean nói.

PGS.TS Neak Chandarith (Đại học Hoàng gia Phnom Penh) cũng cho rằng, từ góc nhìn Campuchia, có ba tầng ý nghĩa trong cách tiếp cận của Việt Nam tại Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20. Đó là Việt Nam đang sử dụng Pháp ngữ như một kênh bổ trợ cho chính sách đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa; đang thúc đẩy sự chuyển đổi về nội dung hợp tác của Pháp ngữ; đang thể hiện vai trò của một quốc gia Đông Nam Á có khả năng kết nối các chương trình nghị sự khu vực với những diễn đàn đa phương rộng lớn hơn.

Song song với phương diện đa phương, lãnh đạo Việt Nam tận dụng hội nghị để củng cố quan hệ song phương then chốt. Cuộc hội kiến với Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen khẳng định quan hệ hữu nghị hợp tác Việt Nam-Campuchia mang ý nghĩa chiến lược, với ưu tiên gắn kết chặt chẽ hơn giữa hai nền kinh tế. Cuộc gặp với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith tiếp tục khẳng định ưu tiên cao nhất dành cho quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào. Các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo Rumani, Senegal, Cộng hòa Dân chủ Congo và Thụy Sĩ mở rộng hợp tác thực chất nhiều lĩnh vực, đồng thời tăng cường kết nối giữa ASEAN với các tổ chức khu vực châu Phi...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Canada Mark Carney biểu thực hiện nghi thức khai trương Diễn đàn Pháp ngữ về đổi mới sáng tạo FrancoTech, chiều 15/11 tại Phnom Penh. Ảnh: TTXVN

Mở rộng không gian phát triển, củng cố vị thế khu vực

Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, nhà báo Bartolome Maria Lourdes (báo Business Mirror của Philippines) nhận định, với tư cách nước chủ nhà Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị cấp cao liên quan, Philippines chứng kiến một Việt Nam tiếp cận hợp tác khu vực một cách chủ động, thực chất và có tầm nhìn dài hạn. Ba định hướng chiến lược được Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất tại phiên họp toàn thể không chỉ phản ánh lợi ích của Việt Nam mà còn gắn chặt với những mối quan tâm chung của cả ASEAN, trong đó có Philippines.

Trước hết, Việt Nam đặt việc giữ vững hòa bình và ổn định lên hàng đầu. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, những bất ổn địa chính trị và tranh chấp chủ quyền tiếp tục ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường an ninh Đông Nam Á. “Việc Việt Nam đề xuất và nhận được sự ủng hộ đối với Tuyên bố ASEAN về nâng cao vai trò của cơ quan thực thi pháp luật trong ứng phó thảm họa khẩn cấp cho thấy một cách tiếp cận cụ thể, hướng tới nâng cao năng lực ứng phó chung của cả khối. Đối với Philippines và Việt Nam, đây là nền tảng quan trọng để tăng cường phối hợp, góp phần bảo vệ không gian chiến lược chung”, bà Lourdes nói.

Song song với ổn định, Việt Nam chú trọng thúc đẩy liên kết kinh tế, chuyển đổi số và an ninh năng lượng để mở rộng không gian tăng trưởng, cụ thể là triển khai Hiệp định khung ASEAN về kinh tế số, Lưới điện ASEAN và Sáng kiến Năng lượng Manila; đề xuất Sáng kiến Không gian vì phát triển và khả năng chống chịu; đề nghị đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt kỹ năng số; đề xuất ASEAN đi tiên phong triển khai Nghị quyết Liên Hợp Quốc về Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững… Những đề xuất này cho thấy Việt Nam không chỉ tìm kiếm lợi ích từ hội nhập mà còn chủ động đóng góp vào việc định hình chương trình nghị sự của ASEAN.

“Những đóng góp của Việt Nam tại Hội nghị cấp cao ASEAN 49 càng làm rõ giá trị của quan hệ Đối tác chiến lược tăng cường giữa Philippines và Việt Nam. Những lợi ích chung về an ninh hàng hải, thương mại, năng lượng và ứng phó thách thức xuyên biên giới tiếp tục là nền tảng để hai bên cùng củng cố vai trò trung tâm của ASEAN. Trong năm đầu triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Việt Nam gửi đi thông điệp rõ ràng: một ASEAN đoàn kết, tự cường và có tiếng nói chung mạnh mẽ sẽ tạo không gian phát triển rộng lớn hơn cho mọi thành viên, đồng thời nâng cao khả năng bảo vệ lợi ích trong môi trường quốc tế đầy biến động”, nhà báo Lourdes nhận xét.

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Phiên toàn thể Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49. Ảnh: TTXVN