Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định việc thi đua, khen thưởng đối với ĐBQH, các cơ quan của Quốc hội

Thiết kế lại tiêu chuẩn chiến sĩ thi đua các cấp

Thông tin về những nội dung mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà cho biết, ngày 23/4/2026, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng với 485/494 đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành (chiếm tỷ lệ 97% tổng số đại biểu tham gia biểu quyết). Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh, Luật đã hoàn thiện pháp luật về thi đua, khen thưởng sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; thể chế hóa các yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong hệ thống chính trị theo các Kết luận, chỉ đạo của Đảng, tạo sự linh hoạt, chủ động, tự chịu trách nhiệm trong công tác thi đua, khen thưởng.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà phát biểu tại họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 9 luật. Ảnh: Minh Trang

Đồng thời, thể chế hóa các Nghị quyết trụ cột của Đảng vào Luật Thi đua, khen thưởng tạo đột phá phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; giải quyết một số vấn đề khó khăn, vướng mắc, bất cập trong triển khai thực hiện qua đó, khen thưởng kịp thời tập thể, cá nhân có thành tích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đối với nội dung sửa đổi, bổ sung liên quan đến phạm vi thi đua, danh hiệu thi đua và tiêu chuẩn danh hiệu thi đua, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà cho biết, Luật đã điều chỉnh làm rõ phạm vi tổ chức cụm, khối thi đua: “Cụm, khối thi đua do Bộ, ban, ngành, tỉnh và Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương tổ chức”.

Bên cạnh đó, đổi tên danh hiệu thi đua “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu” thành danh hiệu “Xã, phường, đặc khu tiêu biểu”; đồng thời, sửa đổi, bổ sung tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu này từ “dẫn đầu phong trào thi đua cấp huyện” thành “có thành tích tiêu biểu trong phong trào thi đua cấp tỉnh” và bổ sung thêm tiêu chí “Sự hài lòng của tổ chức, cá nhân đối với hoạt động của chính quyền địa phương”.

Luật đã sửa đổi tiêu chuẩn “tổ chức đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh” thành tiêu chuẩn “tổ chức đảng được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên” đối với tiêu chuẩn tặng Cờ thi đua.

Về tiêu chuẩn các danh hiệu chiến sĩ thi đua các cấp, Luật đã thiết kế lại tiêu chuẩn, thay thế cụm từ “có đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu” bằng cụm từ “có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được cấp có thẩm quyền đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo” để phù hợp với Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025.

Riêng đối với danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, Luật giao Chính phủ quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” đối với cá nhân đề nghị xét tặng danh hiệu không theo tiêu chuẩn “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”.

Cắt giảm thành phần hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu thi đua hình thức khen thưởng

Liên quan đến nội dung sửa đổi, bổ sung về khen thưởng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ nêu rõ, Luật đã bổ sung nguyên tắc “Chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu mang lại hiệu quả thiết thực vì lợi ích chung, đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học và công nghệ”.

Toàn cảnh họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 9 luật. Ảnh: Minh Trang

Luật cũng quy định riêng 2 loại hình khen thưởng “khen thưởng phong trào thi đua theo chuyên đề” và “khen thưởng chuyên đề”.

Về thẩm quyền khen thưởng và đề nghị khen thưởng, Luật chuyển giao toàn bộ thẩm quyền quyết định tặng danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện.

Cùng với đó, Luật đã sửa đổi, bổ sung quy định thẩm quyền đề nghị khen thưởng cho cá nhân, tập thể thuộc các cơ quan của Quốc hội. Cụ thể, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định việc thi đua, khen thưởng đối với ĐBQH, các cơ quan của Quốc hội; công chức chuyên trách và các cơ quan tham mưu, giúp việc của Đảng ủy Quốc hội; công chức và các Vụ chuyên môn trực thuộc Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội.

Người đứng đầu cơ quan được Ủy ban Thường vụ Quốc hội phân công tham mưu, giúp về công tác thi đua, khen thưởng đề nghị Thủ tướng Chính phủ trình Chủ tịch nước xét tặng huân chương, huy chương, “Giải thưởng Hồ Chí Minh”, “Giải thưởng Nhà nước”, danh hiệu vinh dự nhà nước đối với ĐBQH hoạt động chuyên trách ở Trung ương, các cơ quan của Quốc hội, công chức chuyên trách và các cơ quan tham mưu, giúp việc của Đảng ủy Quốc hội; công chức và các Vụ chuyên môn trực thuộc Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội.

ĐBQH hoạt động chuyên trách ở địa phương do người có thẩm quyền của địa phương đề nghị khen thưởng theo phân cấp về thẩm quyền quản lý đối với cán bộ ở địa phương.

Luật cũng giao Chính phủ “Quy định việc thi đua, khen thưởng của các hội quần chúng có Đảng bộ thuộc Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể Trung ương sau khi thống nhất với Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; bổ sung thẩm quyền tặng Giấy khen của Thủ trưởng cơ quan, đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc cơ quan, đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc Bộ, ban, ngành.

Một điểm đáng chú ý nữa là Luật đã cắt giảm thành phần hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu thi đua hình thức khen thưởng (bỏ giấy chứng nhận hoặc xác nhận); bổ sung quy định trường hợp khen thưởng theo thủ tục đơn giản đối với “khen thưởng theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền”.

Bên cạnh đó, giao trách nhiệm cho cơ quan quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng ở Trung ương, bộ, ban, ngành, tỉnh thực hiện áp dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu về thi đua khen thưởng, hệ thống quản lý hồ sơ điện tử bảo đảm liên thông.