Vạch trần những kẻ trục lợi trên sức khỏe đồng bào (Kỳ 2: Hệ lụy khôn lường khi thực phẩm bổ dưỡng trở thành độc chất)

Công an TP Đà Nẵng khởi tố bị can và bắt tạm giam Nguyễn Thanh Trường và Nguyễn Ngọc Châu, những kẻ cầm đầu đường dây sản xuất yến hũ chưng giả.

Khi niềm tin bị dẫn lối sai lệch

Điểm nguy hiểm nhất của thực phẩm giả không chỉ dừng lại ở sự gian lận thương mại, mà là việc dẫn dụ người tiêu dùng vào một "bẫy lòng tin" bằng những thông tin sai lệch trên bao bì. Với những sản phẩm được gắn mác bổ dưỡng như yến sào, đối tượng hướng đến thường là những người yếu thế, người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc bệnh nhân đang trong giai đoạn hồi sức. Khi đó, tội ác của những kẻ làm giả không chỉ là trục lợi trên một món hàng, mà tàn nhẫn hơn, chúng đã tước đoạt đi cơ hội để hồi phục sức khỏe của người bệnh. Đằng sau những mỹ từ như "tổ yến thiên nhiên", "thượng hạng" thực chất lại là một hỗn hợp vô bổ từ đường, chất tạo gel và hương liệu, hoàn toàn phản bội lại kỳ vọng của người tiêu dùng.

Tương tự, trong vụ việc sản xuất giấm giả tại phường An Khê, việc sử dụng axit axetic công nghiệp pha loãng nhưng lại ghi nhãn "giấm gạo lên men tự nhiên" không chỉ là hành vi gian dối mà còn tiềm ẩn nguy cơ trực tiếp đối với sức khỏe. Axit công nghiệp không được kiểm soát tạp chất và nồng độ, nếu sử dụng lâu dài có thể gây kích ứng, tổn thương niêm mạc dạ dày và hệ tiêu hóa.

Đối với cà-phê, thức uống quen thuộc hàng ngày của nhiều người, nguy cơ cũng không kém phần đáng lo ngại. Các loại cà-phê giả, cà-phê trộn thường được sản xuất từ đậu nành, bắp rang cháy, thậm chí pha thêm phụ gia tạo màu, tạo mùi để giả hương vị cà phê thật. Việc sử dụng nguyên liệu thay thế cùng quy trình rang không bảo đảm có thể làm phát sinh những hợp chất không có lợi; nếu tiêu thụ thường xuyên, người dùng có thể gặp các biểu hiện như kích ứng đường tiêu hóa, cảm giác hồi hộp, khó chịu hoặc ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Đặc biệt, việc lạm dụng hương liệu, phụ gia không rõ nguồn gốc càng làm gia tăng nguy cơ đối với sức khỏe.

Hơn 2 tấn cà-phê bột giả được cơ quan chức năng phát hiện tại nơi các đối tượng tập trung sản xuất

Ở góc độ chuyên môn, Dược sĩ CKI Nguyễn Thanh Tùng-Giảng viên Trường Cao đẳng Công nghệ Y dược Việt Nam cho biết, tác động của thực phẩm kém chất lượng thường không biểu hiện ngay mà tích lũy theo thời gian. Việc sử dụng lâu dài các sản phẩm chứa tạp chất, phụ gia hoặc nguyên liệu không bảo đảm có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa của cơ thể, làm suy giảm chức năng của một số cơ quan và khiến bệnh lý tiến triển âm thầm. Khi phát hiện, nhiều trường hợp đã chuyển sang giai đoạn mãn tính, gây khó khăn và tốn kém trong điều trị.

Đáng lo ngại hơn, việc các sản phẩm kém chất lượng len lỏi vào thói quen tiêu dùng hàng ngày khiến rủi ro trở nên khó nhận diện và khó kiểm soát. Khi người tiêu dùng sử dụng trong thời gian dài mà không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng, những hệ lụy về sức khỏe dễ bị bỏ qua, đến khi phát hiện thì hậu quả đã tích tụ ở mức đáng kể. Đây chính là điểm nguy hiểm khiến thực phẩm giả trở thành mối đe dọa âm thầm đối với cộng đồng.

Nguời tiêu dùng hoang mang, thị trường bất ổn

Sau khi hàng loạt vụ việc bị phát hiện, triệt phá, tâm lý lo ngại đang lan rộng trong người tiêu dùng. Tại nhiều chợ dân sinh, cửa hàng tạp hóa, siêu thị, không ít người trở nên thận trọng hơn khi lựa chọn thực phẩm, ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, thương hiệu uy tín.

Chị Nguyễn Thị Thu Nguyệt (trú phường Điện Bàn Bắc, TP Đà Nẵng) bất an: "Đọc nhiều thông tin về hàng giả, hàng kém chất lượng tội thật sự rất lo lắng, mua gì cũng sợ. Giờ mua thực phẩm tôi cũng phải xem kỹ thành phần, nơi sản xuất, hạn sử dụng... Trước đây thấy quảng cáo hay, giá hợp lý là mua, nhưng bây giờ thì không dám chủ quan nữa".

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp làm ăn chân chính đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh không lành mạnh. Ông Nguyễn Trung Tín, đại diện một cơ sở sản xuất cà phê tại Đà Nẵng, cho biết: "Chúng tôi đầu tư bài bản từ nguyên liệu đến quy trình sản xuất để đảm bảo chất lượng. Nhưng khi ra thị trường, lại phải cạnh tranh với những sản phẩm giá rẻ bất thường, thậm chí bị nhái nhãn mác. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu mà còn làm giảm niềm tin của khách hàng đối với sản phẩm thật".

Theo lãnh đạo Phòng CSKT, CATP Đà Nẵng, thực phẩm giả hiện nay không còn là những vụ việc đơn lẻ mà đã hình thành các đường dây với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Các đối tượng không chỉ làm giả sản phẩm mà còn "làm giả niềm tin" thông qua bao bì chuyên nghiệp, mã vạch, tem nhãn và thậm chí cả giấy tờ chứng nhận.

Thượng tá Lưu Phước Nguyên, Phó Trưởng phòng CSKT, CATP Đà Nẵng nhấn mạnh: CATP Đà Nẵng kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng. "Các đối tượng biết rõ sản phẩm không bảo đảm giá trị dinh dưỡng, thậm chí có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, nhưng vì lợi nhuận vẫn bất chấp. Đây không chỉ là hành vi gian lận kinh tế mà còn xâm phạm trực tiếp đến quyền lợi, sức khỏe của cộng đồng", Thượng tá Nguyên cho biết.

Trong bối cảnh Đà Nẵng đang nỗ lực xây dựng hình ảnh điểm đến an toàn, văn minh, việc thực phẩm giả "đội lốt" đặc sản địa phương hay gắn nhãn OCOP trái phép không chỉ gây ảnh hưởng đến sức khỏe người dân mà còn làm tổn hại đến uy tín của thành phố. Đây không còn là câu chuyện của riêng người tiêu dùng hay doanh nghiệp, mà là vấn đề liên quan đến môi trường kinh doanh và hình ảnh chung của địa phương.

Thanh Hoa

(còn nữa)