Vai trò nổi bật của ẩm thực Hoài Dương trong nhiều hoạt động ngoại giao quan trọng của Trung Quốc

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh ngày 14/5/2026. Ảnh: THX

Khi Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình dự tiệc chiêu đãi cấp nhà nước tại Bắc Kinh ngày 14/5, thực đơn nhiều khả năng sẽ có sự xuất hiện của ẩm thực Hoài Dương - dòng ẩm thực nổi tiếng của khu vực quanh Thượng Hải với hương vị thanh nhẹ, tinh tế, kỹ thuật chế biến cầu kỳ và đề cao nguyên liệu theo mùa.

Theo hãng tin Reuters, trong nhiều thập kỷ qua, Trung Quốc đã sử dụng ẩm thực như một biểu tượng giàu tính ngoại giao trong các sự kiện chính thức quan trọng cũng như khi tiếp đón nguyên thủ và khách quốc tế cấp cao. Trong bối cảnh lịch sử hiện đại của Trung Quốc từng trải qua nạn đói và thời kỳ phân phối lương thực kéo dài do biến động chính trị, thực phẩm dần trở thành biểu tượng về địa vị và sự trọng thị trong văn hóa nước này.

Ông Shi Qiang, bếp trưởng điều hành nhà hàng Gui Hua Lou chuyên về ẩm thực Hoài Dương cao cấp tại Thượng Hải, cho biết một trong những ưu điểm lớn nhất của dòng ẩm thực này là tính phổ quát và dễ tiếp cận.

Ông nói: “Hương vị của ẩm thực Hoài Dương được nhiều người đón nhận, kể cả thực khách quốc tế. Tinh thần của các bữa quốc yến không nằm ở sự xa hoa hay sử dụng nguyên liệu đắt đỏ, mà nhấn mạnh sự hài hòa và tinh tế”.

Là một trong tám trường phái ẩm thực lớn của Trung Quốc, ẩm thực Hoài Dương từ lâu giữ vai trò nổi bật trong các hoạt động ngoại giao quan trọng. Dòng ẩm thực này từng xuất hiện tại “quốc yến khai quốc” năm 1949 khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, lễ kỷ niệm 50 năm quốc khánh Trung Quốc năm 1999, cũng như tiệc chiêu đãi Tổng thống Mỹ George W. Bush do Chủ tịch Giang Trạch Dân chủ trì năm 2002.

Những năm gần đây, ẩm thực nhiều lần trở thành chủ đề thu hút chú ý trong các chuyến thăm Trung Quốc của quan chức nước ngoài. Năm 2023, cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen từng hài hước nhắc tới việc ăn phải “nấm ma thuật” tại một nhà hàng Vân Nam ở Bắc Kinh. Trước đó, năm 2011, khi còn là Phó Tổng thống Mỹ, ông Joe Biden đã dùng bữa tại một quán ăn bình dân ở Bắc Kinh nổi tiếng với món gan chiên.

Trung Quốc thậm chí còn đặt tên một món gà theo nhà ngoại giao Mỹ Henry Kissinger, phục vụ ông trong chuyến thăm bí mật năm 1971. Sau đó, nhiều nhà hàng địa phương đã biến tấu các thực đơn tiếp khách cấp cao thành những “bữa tiệc ngoại giao” dành cho thực khách.

Theo China Daily, các món ăn tiêu biểu của ẩm thực Hoài Dương gồm thịt viên “đầu sư tử”, cơm chiên Dương Châu, món “cá sóc” chiên giòn phủ sốt chua ngọt và “đậu hũ vải thăn” - món đậu hũ được cắt thành hàng nghìn sợi mảnh.

Dòng ẩm thực này chủ yếu sử dụng nguyên liệu bản địa của lưu vực sông Dương Tử như cá nước ngọt, lươn và măng, đồng thời hạn chế gia vị để làm nổi bật vị tươi tự nhiên của thực phẩm.

Nhà văn ẩm thực Christopher St. Cavish, hiện sống tại Thượng Hải, nhận định ẩm thực Hoài Dương đặc biệt phù hợp với các bữa tiệc ngoại giao nhờ hương vị nhẹ nhàng và dễ thưởng thức.

Ông cho rằng ẩm thực này không đậm vị như món Sơn Đông ở miền Bắc, không cay nồng như các món vùng Tây Nam như Tứ Xuyên, đồng thời cũng ít phụ thuộc vào nguyên liệu lạ hơn so với ẩm thực Quảng Đông.

“Nói đơn giản, đây là lựa chọn ‘an toàn’. Nó giống như việc phục vụ món gà trong các buổi tiệc tại Washington, hầu như không ai cảm thấy khó ăn hay quá xa lạ”, ông nói.

Trong chuyến thăm Trung Quốc gần nhất năm 2017, Tổng thống Trump từng được phục vụ các món mang phong cách Hoài Dương như rau kho dùng kèm nước dùng và thịt bò hầm cà chua, phù hợp với sở thích ăn bít tết chín kỹ của ông.